IV SAB/Wr 399/21
WyrokWSA we Wrocławiu2022-03-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Asesor WSA Marta Pająkiewicz - Kremis, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz Gminy Trzebnica pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 24 marca 2021 r., a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezczynność Burmistrza Gminy Trzebnica w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, uznając, że organ nie podjął działań w ustawowym terminie, a podane przez niego przyczyny opóźnienia (stan epidemii, okres urlopowy, problemy kadrowe) nie uzasadniały dalszego zwlekania z rozpoznaniem wniosku. Bezczynność tę uznano za rażące naruszenie prawa ze względu na długotrwałość postępowania i sposób procedowania organu.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A. złożyło wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej stypendiów sportowych w Gminie Trzebnica w 2019 r. Burmistrz Gminy Trzebnica kilkukrotnie przedłużał termin rozpoznania wniosku, powołując się na stan epidemii i inne trudności. Po wydaniu decyzji odmawiającej udostępnienia informacji, która została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, organ ponownie przedłużył termin. Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezczynność Burmistrza Gminy Trzebnica, uznał ją za rażące naruszenie prawa, zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz - Kremis, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym w dniu 10 marca 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. z/s w T. na bezczynność Burmistrza Gminy Trzebnica w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 24 marca 2021r. I. stwierdza bezczynność Burmistrza Gminy Trzebnica w sprawie z wniosku strony skarżącej; II. stwierdza, że bezczynność Burmistrza Gminy Trzebnica miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Burmistrza Gminy Trzebnica do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. zasądza od Burmistrza Gminy Trzebnica na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi Stowarzyszenia A. z/s w T. jest bezczynność Burmistrza Trzebnicy w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 24 marca 2021 r.
Jak wynikało z akt sprawy wspomnianym wnioskiem Skarżąca wystąpiła o informację w zakresie kopii decyzji, pism, wniosków i innych dokumentów związanych z przyznaniem stypendiów sportowych w Gminie Trzebnica w 2019 r. dotyczących zawodników/sportowców, których uprawianą dyscypliną jest piłka nożna. Prosiła o odpowiedź i kopie dokumentów w formie listownej lub elektronicznej na wskazany adres.
Pismem z dnia 6 kwietnia 2021 r. organ wskazał, że udzielenie odpowiedzi w ustawowym terminie nie jest możliwe z uwagi na stan epidemii i wynikające z niego ograniczenia mające uzasadnienie prawne w § 21 rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2021 r., poz. 512 ze zm.) związane z organizacją pracy i wymaganiami dotyczącymi analizy i przygotowania odpowiedzi. Poinformował, że rozpoznanie wniosku nastąpi do dnia 24 maja 2021 r.
Pismem z dnia 19 maja 2021 r. organ poinformował Stronę, że wnioskowane dane mają charakter informacji przetworzonej, co na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej u.d.i.p.), wymaga po stronie wnioskującego wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego uzyskanie informacji publicznej. Zobowiązał Stronę do wykazania ww. przesłanki w terminie trzech dni.
Skarżący w odpowiedzi z dnia 24 maja 2021 r. domagał się podania podstaw prawnych zakreślenia tak krótkiego terminu na uzupełnienie wniosku, negował także uznanie, że objęte nim dane mają charakter informacji przetworzonej. Końcowo wyjaśniał społeczną potrzebę pozyskania danych.
Decyzją z dnia 25 maja 2021 r. organ odmówił udostępnienia żądanych danych, stwierdzając, że mają one charakter informacji publicznej przetworzonej, a Strona pomimo wezwania nie wykazała szczególnego interesu publicznego uzasadniającego wystąpienie o opisane informacje.
Po wniesieniu odwołania sprawa została przekazana Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we Wrocławiu, które decyzją z dnia 5 sierpnia 2021 r. uchyliło orzeczenie organu I instancji umarzając w całości postępowanie przed tym organem. W uzasadnieniu organ odwoławczy ocenił, że żądana informacja nie ma charakteru przetworzonej, choć dostrzegł znaczącą ilość dokumentacji wymagającej przejrzenia. Zaznaczył, że udostępnienie informacji sprowadza się wyłącznie do przekazania kopii dokumentów podlegających co najwyżej anonimizacji, co nie angażuje znacznych sił i środków, które mógłby zakłócać tok realizacji zadań ustawowych organu. Zwracał także uwagę na charakter podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji, dysponującego fachowym zapleczem przygotowanym do realizacji zadań z zakresu dostępu do informacji publicznej.
Pismem z dnia 14 września 2021 r. organ poinformował Stronę, że jej wniosek zostanie rozpoznany do dnia 1 listopada 2021 r., co uzasadniał trudnościami i ograniczeniami wynikłymi ze stanu pandemii, ponownie wskazał na Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu pandemii (Dz.U. z 2021 r., poz. 862 ze zm., dalej rozporządzenie).
W skardze z dnia 17 września 2021 r. Strona zarzucała naruszenie art. 13 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 i art. 10 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie w jakim przepisy te ustanawiają zasadę szybkości postępowania w sprawach o informację publiczną, poprzez bezzasadne przedłużenie terminu rozpoznania sprawy; art. 13 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że przedłużenie terminu odpowiedzi na wniosek nakłada na organ obowiązek uzasadnienia niemożności udostępnienia informacji w terminie, którego to obowiązku organ nie dopełnił. Strona wnioskowała o stwierdzenie bezczynności oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W motywach uzasadnienia Strona powołując zapisy § 21 rozporządzenia stwierdzała, że brak odniesienia się do konkretnych ograniczeń związanych z funkcjonowaniem jednostki, nałożonych przez Burmistrza czyni wyjaśnienia organu niewiarygodnymi. Podobnie jak powołanie się na sezon urlopowy w piśmie z dnia 14 września 2021 r., podczas gdy orzeczenie organu odwoławczego dotarło do organu w dniu 1 września 2021 r. Strona zarzucała pominiecie uzasadnienia decyzji organu odwoławczego odnoszące się do możliwości udostępnienia żądanych informacji w terminie 14 dni. Zaznaczała, że jest to kolejne pismo odraczające termin rozpoznania wniosku na dwa miesiące. Zarzucała, że organ przedłuża terminy rozpoznania jej wniosku na dwa miesiące, zaś Stronie wyznacza trzydniowy termin na uzupełnienie wniosku, pomijając fakt pandemii. Strona dostrzegała, że problem organu dotyczy wyłącznie pozytywnego rozpoznania wniosku, wskazywane zaś kłopoty organizacyjne nie przeszkadzały w wydaniu natychmiastowym obszernej decyzji odmawiającej żądaniu Strony, co poczytuje jako odwlekanie sprawy. Wskazała, że w organie od maja 2021 r. zatrudniono pracownika do spraw obsługi wniosków o udostępnienie informacji publicznej, co uchyla argumentację organu o ograniczonych zasobach kadrowych. Odwołując się do poglądów judykatury wywodziła, że odroczenie terminu w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. wymaga uzasadnienia, nie może nim być zła organizacja pracy. Termin na udostępnienie informacji publicznej nie jest długi, co zostało skorelowane z odformalizowaniem i uproszczeniem postępowania w tym trybie. W opinii Strony organ bezpodstawnie wydłużył termin udostępnienia informacji nie uzasadniając tego kroku, nadto działał wbrew ocenie organu odwoławczego wyrażonej w decyzji uchylającej orzeczenie organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania stwierdzając, że niezwłocznie po otrzymaniu decyzji organu odwoławczego przystąpiono do procedowania wniosku. Dalej przedstawił zakres podjętych czynności, stwierdzając, że aktualnie przygotowana dokumentacja znajduje się w firmie zewnętrznej, która zajmuje się ich digitalizacją. W opinii organu nie pozostaje on bezczynny, podjęto czynności w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. wyjaśniając powody rozpoznania sprawy w dłuższym terminie. Poinformował, że dokumenty są przygotowane i czekają na zeskanowanie, co uzasadnia wniosek o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 239 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Przedmiotem skargi jest bezczynność Burmistrza Gminy Trzebnica w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej opisanej we wniosku Skarżącego z dnia 24 marca 2021 r.
W opinii Strony organ pozostaje bezczynny nie udostępniając jej informacji w terminie 14 dni pomimo uprzedniego wskazania w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, że realizacja wniosku Stron w ustawowym terminie jest możliwa. Skarżąca zwracała uwagę, że kolejne zakreślenie dwumiesięcznego terminu na rozpoznanie jej wniosku nie ma uzasadnienia, gdyż nie wskazano jakie konkretnie problemy kadrowe i organizacyjne wywołane pandemią wyłączyły możliwość rozpoznania wniosku w terminie 14 dni. Powodem zaś braku udzielenia odpowiedzi w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie może być powoływanie się na sezon urlopowy, który już minął.
Odmienny pogląd w tej sprawie przedstawia organ wywodząc, że okoliczności związane z pandemią, okresem urlopowym oraz zakresem żądanych danych wykluczają możliwość rozpoznania wniosku w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Zakreślając nowy termin udostępnienia danych organ uzasadnił ten fakt, o czym powiadomił Stronę, co uchyla zarzut bezczynności.
Odnosząc się do tak przedstawionego zagadnienia należy przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony, przy czym miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wyjaśnienie przyjętego poglądu wymaga jednak wstępnego odnotowania, że niewątpliwe organ jest podmiotem ustawowo obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co ma umocowanie w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Odnosząc się zaś do kwestii przedmiotowej, a zatem ustalenia czy żądane przez Stronę dane mają charakter informacji publicznej wskazać trzeba na przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. głoszący, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przymiot informacji publicznej posiadają zatem wszelkiego rodzaju dokumenty urzędowe organu (będące dowodem tego, co w nich urzędowo stwierdzono, zaświadczono bądź podano), wytworzone w ramach realizacji powierzonych mu zadań, a więc dokumenty powstałe w związku z prowadzeniem konkretnych spraw, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów i materiałów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.
Zasadniczo zatem dokumentacja związana z przyznanymi przez organ stypendiami sportowymi mieści się we wskazanym zakresie, co wzmacnia zapis art. 6 pkt 5 u.d.i.p. stanowiący o informacji dotyczącej majątku publicznego, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego (...). Zatem każde wydatkowanie środków publicznych jest sprawą publiczną, bez względu na cel jaki jest realizowany (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1577/19, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Wątpliwości jednak dotyczą wskazanych we wniosku Strony dokumentów pochodzących od podmiotów prywatnych (osób ubiegających się o stypendium, czyli wniosków kandydatów na stypendystów). W opinii Sądu w kontekście przywołanej definicji ww. dokumenty nie mają waloru informacji publicznej, stanowiąc dokumenty prywatne. Z treści wniosku o stypendium dostępnego na stronach internetowych organu wynika, że poza danymi osobowymi zawiera on informację o osiągnięciach sportowych kandydata na stypendystę, opinię na jego temat wyrażaną przez klub lub stowarzyszenie występujące o stypendium oraz szereg dokumentów dotyczący kandydata m.in. kopię dokumentu potwierdzającego przynależność zawodnika do stowarzyszenia (jeśli dotyczy); kopię licencji sportowej (jeśli dotyczy); kopię materiałów dokumentujących osiągnięcia zawodnika (np. prasowych, dyplomów, list rankingowych); szczegółowe pisemne uzasadnienie dotyczące przyczyn składania wniosku o przyznanie stypendium; materiały dotyczące działalności pozasportowej zawodnika w zakresach: a) działalności w organizacjach społecznych, b) dodatkowych form działalności poza obowiązkiem szkolnym, c) udziału w olimpiadach i konkursach szkolnych na szczeblu minimum wojewódzkim, d) działalności artystycznej lub społecznej, e) pozaobowiązkowych zajęciach w klubie, f) innych nagrodach i wyróżnieniach nie związanych ze sportem, g) wolontariacie.
Są to niewątpliwe informacje o charakterze prywatnym, które wykraczają poza granice informacji publicznej. Dotyczą bowiem sprawy indywidulanej opartej na dokumentach prywatnych wnioskodawców. Fakt, że tego typu dokumenty zostały złożone do organu nie zmienia przy tym ich charakteru. Ustalając charakter żądanej informacji nie można bowiem zapominać o tym, że nie stanowią informacji publicznej wnioski w sprawie indywidualnej oraz polemiki z dokonanymi ustaleniami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 610/11, dostępny w CBOSA).
Fakt, że skazane dokumenty (wnioski o stypendium) nie stanowią informacji publicznej nie wpływa na ocenę bezczynności, w takim bowiem przypadku organ nie może milczeć lecz obowiązany jest w ustawowo zakreślonym terminie poinformować stronę odrębnym pismem, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Zaniechanie tej czynności powoduje, że organ jest bezczynny, podobnie jak niewywiązanie się z obowiązku udostępnienia informacji publicznej w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p.
Zgodnie z jego brzmieniem udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Ustawa prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak i ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiują pojęcia bezczynności. W takiej sytuacji konieczne jest dokonanie wykładni tego pojęcia. Lukę tę wypełnia orzecznictwo sądów administracyjnych stanowiąc, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1467/18; z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1238/16; orzeczenia dostępne w CBOSA).
O bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej możemy mówić wtedy, kiedy wniosek o udzielenie takiej informacji nie został rozpoznany przez uprawniony podmiot w ustawowo zakreślonym terminie. Nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie, w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o powodach opóźnienia i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 13 oraz powołane tam orzecznictwo: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1209/04, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2005r., sygn. akt IV SAB/Wr 57/05, orzeczenia dostępne w centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Podkreślić należy, że dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane.
W kontekście powoływanych w odpowiedzi na skargę uwag trzeba wskazać, że powołane przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 13 i nast. u.d.i.p.) jednoznacznie nakreślają ramy czasowe i procedurę rozpoznawania wniosku strony. Nie ma tu miejsca na jakiekolwiek uznanie, ocena dochowania terminu rozpoznania sprawy, sprawności działania, czyli bezczynności jest uwarunkowana wyłącznie okolicznościami podanymi w powołanych przepisach. Zatem z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 13 u.d.i.p. Badanie skargi na bezczynność sprowadza się więc do oceny czy w okolicznościach danej sprawy, w zakreślonych ramach czasowych, podjęto czynności dla których postępowanie jest prowadzone. Celem skargi na bezczynność jest zaś doprowadzenie do załatwienia sprawy. Sąd nie ocenia zatem przyczyn uchybienia terminowi ale stwierdza jedynie czy doszło do opieszałości.
W tej sprawie niewątpliwe tak, z okoliczności faktycznych sprawy wynika bowiem, że wniosek Strony organ proceduje od 24 marca 2021 r. czyli na dzień wniesienia skargi cześć miesięcy. Po pierwszym przedłużeniu terminu do rozpoznania wniosku (pismo z dnia 6 kwietnia 2021 r.) o dwa miesiące, tj. do 24 maja 2021 r. organ kolejnym pismem z dnia 19 maja 2021 r. - zatem tuż przed upływem zakreślonego terminu - stwierdza, że Strona wnioskuje o informację przetworzoną. Konsekwencją takiego trybu postępowania jest wezwanie Strony do wykazania okoliczności wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w terminie trzech dni. Pomimo udzielenia przez Stronę odpowiedzi zawierającej wskazanie przesłanek wynikających z ww. przepisu organ w dniu 25 maja 2021 r. wydaje decyzję odmawiającą udostępnienia żądanych informacji. Rozstrzygnięcie to zostaje następnie uchylone w trybie odwoławczym. W decyzji, która nie podlega ocenie w ramach niniejszego postępowania organ odwoławczy wskazał na brak podstaw do odmowy udostępnienia żądanych informacji, wskazując, że nie stanowią one informacji przetworzonej. Jednocześnie wskazano, że zakres żądania nie wymaga nadmiernego zaangażowania czasu i środków, realizacja wniosku nie wykracza poza termin z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., co uzasadnia także rodzaj podmiotu zobowiązanego, dysponującego wyspecjalizowanym aparatem przygotowanym do udostępnienia informacji publicznej.
Jak wynika z akt decyzja organu odwoławczego została doręczona organowi w dniu 1 września 2021 r., ten zaś pismem z dnia 14 września 2021 r. ponownie przedłużył termin rozpoznania wniosku powołując się na ogłoszony stan epidemii, wynikłe z niego ograniczenia kadrowe dodatkowo zwiększone wakacyjnym okresem urlopowym.
Niewątpliwie, zgodnie z powołanym już zapisem art. 13 ust. 2 u.d.i.p. dopuszczalne jest wydłużenie 14-dniowego terminu udostępnienia informacji publicznej w przypadku braku możliwości jej udzielenia, przy czym organ jest zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy, przed upływem tych 14 dni, o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Jednocześnie przepisy ustawy nie wskazują, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne, należy jednak uznać, że muszą to być powody bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Niedopuszczalne jest zatem stosowanie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jedynie w celu "odroczenia" na okres do dwóch miesięcy obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej. Zdaniem Sądu, powołane przez organ okoliczności w postaci: stanu epidemii oraz okresu wakacyjnego i związanych z tym problemów kadrowych nie uzasadniały zastosowania przywołanej regulacji. Zwłaszcza, po tak długim już okresie procedowania wniosku, w którym nie podjęto jakichkolwiek czynności zmierzających do rozpoznania wniosku. Ponadto wskazane przyczyny nie odnoszą się jakichkolwiek okoliczności dotyczących trudności związanych z udostępnieniem tego konkretnego wniosku, poza zakresem zaś przesłanek uzasadniających wydłużenie terminu rozpoznania żądania strony leżą okoliczności dotyczące niewłaściwej organizacji pracy. Niezapewnienie przez organ władzy publicznej właściwej organizacji pracy nie może uzasadniać braku realizacji nałożonych ustawą o dostępie do informacji publicznej obowiązków. Organ pozostawał zatem wobec tego wniosku w bezczynności, która trwała również w dacie orzekania przez Sąd.
Podane bowiem po raz kolejny przez organ powody nierozpoznania wniosku Strony nie mieszczą się w zakresie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Jak już wskazano okolicznością wpływającą w ważący sposób na ocenę Sądu jest fakt, że przed wydaniem decyzji organ przez okres dwóch miesięcy nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do rozpoznania wniosku. Tuż przed upływem terminu wynikającego z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. domaga się od Strony wykazania przesłanek wynikających z art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Po czym po otrzymaniu decyzji organu odwoławczego ponownie odracza termin rozpoznania wniosku. Takie działanie poza naruszeniem art. 13 ust. 2 u.di.p. ze wskazanych już przez Sąd przyczyn podważa także zaufanie stron do organu. Jakkolwiek bowiem na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, poza wyjątkiem wskazanym w art. 16, nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.) to nie jest w tym przypadku, z uwagi na status organu, wyłączone działanie zasad ogólnych, w tym właśnie zasady zaufania. Potwierdza to pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w uchwale z dnia 29 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 7/13 (publ. w ONSAiWSA z 2014r. Nr 4, poz. 37) stwierdzający, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym i uproszczonym, w którym przepisy kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie dopiero na etapie wydania decyzji w trybie art. 16 u.d.i.p. (...) Nie oznacza to jednak, że do postępowania dotyczącego informacji publicznej nie stosuje się pewnych ogólnych zasad odnoszących się do postępowań administracyjnych. Mają one charakter uniwersalny i należy je odnosić do każdego działania władzy publicznej.
Dotąd powiedziane uzasadnia stwierdzenie, że w realiach rozpoznawanej sprawy wniosek Strony nie został rozpoznany w zakreślonym ustawowo terminie, a to skutkowało stwierdzeniem bezczynności organu, co ma umocowanie w treści art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Jednocześnie wobec stwierdzonej bezczynności Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ rozpoznania wniosku Strony z dnia 24 marca 2021r., w zakreślonym terminie liczonym od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III sentencji wyroku).
Z dalszych zapisów art. 149 p.p.s.a. wynika, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, zgodnie z którym rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie to, co wymaga wyeksponowania, musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 967/16, wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba wskazać, że o ile samo stwierdzenie bezczynności nie podlega jakiejkolwiek uznaniowości, o tyle ocena rażącego naruszenia prawa poddana jest już pewnemu uznaniu osadzonemu w okolicznościach faktycznych danej sprawy. Decydujące znaczenie mają tu m.in. okres przewlekłości, jej przyczyny, sposób procedowania przez organ i stosunek do wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie, jak wykazano postępowanie organu takie cechy nosiło, co uzasadniało stwierdzenie rażącego naruszenia prawa.
O kosztach postępowania Sąd postanowił zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło