IV SAB/Wr 504/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. P. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia wglądu w akta sprawy postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 2 maja 2024 r. T. P. (dalej: skarżący) wniósł skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej również: organ) w przedmiocie udzielenia wglądu w akta sprawy z wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 12 czerwca 2024 r., skarżący został wezwany do: - złożenia kopii ponaglenia skierowanego do organu wraz z dowodem jego wniesienia oraz podania numeru PESEL skarżącego (pismo z dnia 14 czerwca 2024 r.); - uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł (odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego doręczono skarżącemu przy piśmie przewodnim z dnia 14 czerwca 2024 r.). W każdym z wymienionych przypadków na uzupełnienie braków skargi zakreślono skarżącemu termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że powyższe wezwania doręczono skarżącemu na podany w skardze adres do korespondencji w dniu 17 czerwca 2024 r. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia wskazanych w wezwaniu braków skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego upłynął bezskutecznie w dniu 24 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest z urzędu badać, czy wniesienie skargi jest dopuszczalne. Negatywny wynik takiej kontroli skutkuje brakiem możliwości rozstrzygnięcia sporu i wydania w sprawie wyroku. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), to znaczy złożyła stosowne ponaglenie z uzasadnieniem do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Powyższe stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, postanowienia NSA z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2754/20, wyrok NSA z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 973/19 – orzeczenia dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15, CBOSA). Jak wynika z akt sprawy, w dniu 17 czerwca 2024 r. doręczono skarżącemu na jego adres do korespondencji, podany w skardze, wezwanie Sądu do przedłożenia kopii ponaglenia skierowanego do organu wraz z dowodem jego wniesienia. Wezwanie zostało opatrzone rygorem odrzucenia skargi w przypadku niewykonania wezwania Sądu w terminie 7 dni od doręczenia wezwania. Termin na przedłożenie dowodu wniesienia ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie minął bezskutecznie w dniu 24 czerwca 2024 r. W tym stanie rzeczy, skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 52 § 2 p.p.s.a. podlegała odrzuceniu. Na marginesie należy również zauważyć, że niniejsza skarga kwalifikuje się do odrzucenia także na tej podstawie, że skarżący, pomimo wezwania, nie uzupełnił braku formalnego tej skargi w zakresie podania prawidłowego numeru PESEL skarżącego oraz nie uiścił wpisu od skargi. Wymóg podania numeru PESEL w każdym piśmie w postępowaniu sądowym (w tym w skardze) wynika z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Natomiast wymóg opłacenia skargi wynika z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. i § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535). Termin na uzupełnienie omawianych braków minął bezskutecznie w dniu 24 czerwca 2024 r., albowiem wezwania doręczono skarżącemu tą samą przesyłką, zawierającą również wezwanie do przedłożenia kopii ponaglenia skierowanego do organu wraz z dowodem jego wniesienia. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków, ponadto na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. sąd podejmuje takie rozstrzygnięcie gdy od skargi, pomimo wezwania, nie został uiszczony należny wpis. Jednakże, jak wspomniano wyżej, kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma kwestia braku dopuszczalności skargi z uwagi na brak wyczerpania środków zaskarżenia służących skarżącemu, tj. brak wniesienia ponaglenia. Użyty w art. 53 § 2b p.p.s.a. zwrot "skargę na bezczynność (...) można wnieść (...) po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu" należy rozumieć jako samoistny warunek dopuszczalności skargi, który trzeba spełnić, aby prawnie dopuszczalne stało się wniesienie takiego środka ochrony sądowej. Przepis ten nie ogranicza się jedynie do tego, że skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie, ani też, że taką skargę można wnieść w każdym czasie po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Dodatkowo wskazuje, jaki środek musi uprzednio zostać wyczerpany. Z przepisu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika bowiem, że dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, dopóty wniesienie skargi na ten akt do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt I FSK 495/20; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 383/20). Kierując się wskazaną argumentacją, Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.