IV SAB/Wr 54/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie sędzia WSA Lidia Serwiniowska, sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.), Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi K. S. na bezczynność Rektora Uniwersytetu W. w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; II. stwierdzić, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 24 lutego 2014 r. K. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Uniwersytetu [...], Wydział [...] w sprawie wniosku o przyznanie stypendium socjalnego od października 2013r. do lutego 2014r. Skarżąca zarzuciła, że pomimo, iż przedmiotowy wniosek złożyła w terminie, kilkakrotnie go uzupełniała, to nie przyznano Jej tegoż stypendium, nie informując przy tym o przyczynach nie rozpatrzenia jej żądania. Zarzuciła, że organy uczelni nie przestrzegają przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, choć w sprawie tej zwracała się do dziekana, rektora oraz prorektora . Skarżąca podkreśliła, że w poprzednich latach miała przyznane stypendium, stąd uważa, że i obecnie Jej przysługuje z tej to przede wszystkim przyczyny, że nie posiada żadnych dochodów. W dalszej części skargi, skarżąca opisała starania w ubieganiu się Jej mamy o przyznanie pomocy społecznej w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej i przeszkody, na jakie tam napotyka Jej rodzina w przyznaniu tej pomocy. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna stwierdziła, że pozostawała w bezczynności. Jednakże w dniu 14 marca 2014 r. zostało przyznane skarżącej K. S. stypendium socjalne na okres od 1 października 2013 r. do 28 lutego 2014 r. w wysokości 530 zł. miesięcznie. Decyzja z dnia [...] marca 2014r., Nr [...] w sprawie przyznania K. S. przedmiotowego stypendium wysłana została listem poleconym za pokwitowaniem odbioru na adres skarżącej wraz z informacją o wypłacie stypendium na konto skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje jedynie stosowne do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Powyższa regulacja oznacza, że zaskarżenie bezczynności organów administracji publicznej dopuszczalne jest tylko w zakresie określonym w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a.. W niniejszej sprawie wniesiona skarga dotyczy bezczynności organu, polegającej na nierozpatrzeniu wniosku K. S. o wydanie decyzji w sprawie stypendium socjalnego na okres od października 2013r. do lutego 2014r. Podkreślić należy, że tak określony przedmiot sprawy oznacza, że dopuszczalna była skarga K. S. na bezczynność w/w organu, bowiem mieści się ona w zakresie objętym cyt. wyżej art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art.207 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012r., poz. 572 ze zm.), Istotne jest w sprawie, że w sytuacji gdy przedmiotem skargi jest bezczynność organu administracji publicznej, a Sąd uzna skargę za uzasadnioną, to na podstawie art. 149 p.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Celem skargi na bezczynność organu jest zatem doprowadzenie do wydania aktu względnie dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Istotne jest przy tym, że w sprawach skarg na bezczynność organów administracji, wojewódzki sąd administracyjny orzeka biorąc pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili wydawania orzeczenia. W niniejszej sprawie, celem skargi na bezczynność organu było doprowadzenie do rozpatrzenia przez organ wniosku skarżącej o przyznanie stypendium socjalnego na okres od października 2013r. do lutego 2014r., , poprzez wydanie przez organ w tym przedmiocie decyzji administracyjnej . Z akt sprawy przesłanych Sądowi przez organ wraz z odpowiedzią na skargę wynika, że Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu [...] istotnie wydał w dniu [...] marca 2014r. decyzję Nr [...] o przyznaniu skarżącej stypendium socjalnego na okres od 1 października 2013r. do 28 lutego 2014r. w wysokości 530 zł miesięcznie. W świetle powyższych ustaleń przyjąć należy, że w/w organ wydając opisaną wyżej decyzję z dnia [...] marca 2014r. , rozpatrzył wniosek K. S. o wydanie decyzji w sprawie przyznania skarżącej stypendium socjalnego na okres od 1 października 2013r. do 28 lutego 2014r. Oznacza to, że bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia w/w wniosku została niewątpliwie usunięta przez sam organ. W tej sytuacji zobowiązanie organu do wydania stosownej decyzji stało się zbędne. Do takiego bowiem zobowiązania sprowadzałoby się natomiast orzeczenie Sądu (art. 149 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Powołany przepis stanowi bowiem, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Wskazać należy, że umorzenie postępowania przed sądem administracyjnym ma miejsce, gdy wystąpi zdarzenie prawne, które ze względu na jego trwałe, a nie przejściowe, skutki prawne powoduje, że postępowanie nie może dalej toczyć się w celu rozstrzygnięcia sprawy. Przy czym określenie "stało się" oznacza ujawnienie przyczyny, która w chwili wniesienia skargi nie istniała, a wystąpiła dopiero w toku rozpoznania sprawy. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu powołanego art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. będziemy mieć zatem do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. W ocenie Sądu, wydanie w rozpatrywanej sprawie opisanej wyżej decyzji Nr [...], choć dopiero w dniu [...] marca 2014r., czyli po wniesieniu skargi do tut. Sądu, czyni bezprzedmiotowym niniejsze postępowanie z przyczyn przedmiotowych. Skład orzekający opowiada się bowiem za poglądem, że brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia skargi na bezczynność, jeżeli organ wydał żądany akt lub podjął stosowną czynność po wniesieniu skargi do sądu, ale przed zamknięciem rozprawy. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte. Stanowisko takie prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny, gdzie w uchwale z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 (nie publikowana, treść /w:/ orzeczenia.nsa.gov.pl), Sąd przyjął, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a tej ustawy – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Należy również zaznaczyć, że : "orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga czy istotnie organ pozostaje w bezczynności (art. 149 p.p.s.a.). (...) gdy postępowanie przed Sądem pierwszej instancji po wniesieniu skargi na bezczynność organu stało się bezprzedmiotowe i to z uwagi na czynności przez organ podjęte, to Sąd winien był orzec o umorzeniu postępowania, a nie o oddaleniu skargi. Podstawą oddalenia skargi jest bowiem w myśl art. 151 p.p.s.a. jej bezzasadność, a nie bezprzedmiotowość." (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 812/08, publ. Lex nr 478295). Biorąc powyższe pod uwagę, po myśli w/w art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie ze skargi K. S.należało umorzyć. W pkt II sentencji wyroku Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, choć niewątpliwe jest w sprawie, że w chwili wnoszenia przedmiotowej skargi, organ pozostawał w bezczynności Odnosząc się zaś do poruszonych w skardze kwestii związanych z trudną sytuacją materialna skarżącej, aczkolwiek kwestie te bardzo istotne z punktu widzenia skarżącej, nie mogły być uwzględnione przez Sąd z tej to przede wszystkim przyczyny, iż względy społeczne, czy też sprawiedliwości społecznej Sąd ten nie może brać pod uwagę, jako, że dotyczą one sfery pozaprawnej. Również w niniejszej sprawie poza kontrolą Sądu pozostają zarzuty skarżącej dotyczące w Jej ocenie nienależytego wykonywania obowiązków przez konkretnych (imiennie oznaczonych) pracowników organu. Wyjaśnić należy, że Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego, a więc skarg związanych z krytyką wykonywania zadań przez pracowników organu. Jak to wyżej Sąd podkreślił, Sąd administracyjny kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu działu VIII) nie została wymieniona w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., II OSK 2692/11, LEX nr 1110181; postanowienie NSA z 12 marca 2013 r., I OSK 318/13, LEX nr 1305299). H.B.17.07.2014 r.