IV SAB/Wr 77/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lipca 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Burmistrza J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; III. oddala wniosek skarżącego K. K. o wymierzenie organowi grzywny; IV. zasądza od Burmistrza J. na rzecz skarżącego K. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Pismem, które wpłynęło do organu w dniu 11 marca 2016r. K. K. (dalej skarżący, strona, wnioskodawca) wniósł skargę na bezczynność Burmistrza J. Ś. (dalej organ) w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Podał, że wnioskiem z dnia 22 lutego 2016 r. przez platformę e-pułap złożył wniosek o udostępnienie treści wszystkich zawartych umów dotyczących realizacji zadania "[...]" opatrzonej pozwoleniem na budowę Starosty Ś. nr [...] z dnia 22 września 2014 r. Do dnia złożenia skargi tj. 11 marca 2016 r. organ administracji publicznej nie udostępnił żądanej informacji, jakiejkolwiek informacji w tej sprawie, ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.; dalej: u.d.i.p.), czym naruszył 14 dniowy termin określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W związku z tym skarżący wniósł o : 1) zobowiązanie organu do udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; 2) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U. z 2011 r. Nr 34 poz. 173) w związku z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. z 2016 r., poz. 718) powoływanej dalej jako p.p.s.a., o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 §2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 §6 p.p.s.a., ze względu na rażące naruszenie prawa; 4) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ poinformował, że wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu 23 lutego 2016 r., jednocześnie wskazując, że odpowiedź na wniosek skarżącego z dnia 8 stycznia 2016 r. została sporządzona w dniu 22 stycznia 2016 r. W piśmie tym poinformowano, że na obecną chwilę gmina posiada projekt wraz z decyzją o pozwoleniu na budowę, lecz inwestycja nie została ujęta w planach budżetowych na 2016 r., a termin realizacji, o który pytał skarżący jest bliżej nieokreślony. Zatem występując o informację publiczną wnioskujący znał stanowisko organu. Następnie wskazano, że w pierwszym możliwym terminie tj. 15 marca 2016 r. udzielono odpowiedzi na wniosek. Dalej organ przyznał, że przyczyną siedmiodniowego opóźnienia w udzieleniu odpowiedzi była sytuacja kadrowa, jaka w tym okresie występowała w Urzędzie Miejskim. Organ podniósł także, że skarga została złożona zaledwie 3 dniu po upływie terminu na udzielenie odpowiedzi co może świadczyć bardziej o tym, że wnioskodawca nie tyle był zaineresowany treścią informacji publicznej co formą zareagowania na niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie, o czym świadczyć może dodatkowo fakt, że złożona skarga nie została nawet podpisana przez składającego. Pismem z dnia 24 kwietnia 2016r. przedkładając stosownie do wezwania Sądu egzemplarz podpisanej skargi, skarżący wskazał, że skargę podtrzymuje z wyłączeniem pkt. 1 tj. zobowiązania podmiotu do udzielenia informacji, ponieważ wnioskowana informacja została mu udzielona w dniu 15 marca 2016 r. i innej odpowiedzi na skargę nie otrzymał. Jednocześnie w przypadku uznania skargi za zasadną strona wniosła o przekazanie zasądzonej grzywny na rzecz wskazanego przez nią klubu szachowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718) powoływanej dalej jako p.p.s.a., skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1, 2 i 3 p.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s.86). W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.; dalej: u.d.i.p.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1-2a u.d.i.p.). Nadto skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a., ponieważ stosownie do treści art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza zatem, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno - technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zasadnym jest zatem stanowisko, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenie informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2917/12). Wskazana ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Nie budzi wątpliwości Sądu i nie było to także kwestią sporną między stronami, że Burmistrz J.należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., tj. do organów władzy publicznej. Również żądana przez skarżącego informacja podlegała zakwalifikowaniu jako informacja publiczna w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Tym bardziej, że jak wynika z art. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony. Podnieść również należy, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność, decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Bezsporne jest, że do dnia wniesienia skargi na bezczynność organu, Burmistrz J. nie rozpoznał wniosku skarżącego z dnia 22 lutego 2015r., żądającego udostępnienia wszystkich zawartych umów dot. realizacji zadania "[...]". Tym niemniej niesporne jest w sprawie, że po wniesieniu skargi, a przed jej przesłaniem do Sądu, organ pismem w dnia 15 marca 2016r. w sposób określony we wniosku strony, udzielił żądanej informacji publicznej. Tę okoliczność potwierdza sam skarżący w piśmie procesowym z dnia 24 kwietnia 2016 r. Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że organ przy piśmie z dnia 15 marca 2016r przesłał skarżącemu kopię umowy nr [...] z dnia [...] października 2013 wraz z Aneksem nr [...] z dnia [...] grudnia 20132r., notatkę służbową z dnia 25 lutego 2014r. oraz Aneks Nr [...] z dnia [...] lutego 2014r. Powyższa okoliczność przesądza zatem o braku bezczynności w załatwieniu tej sprawy. Oznacza to, że w dacie rozpoznawania przez Sąd organ nie pozostawał już w bezczynności, skoro podjął działanie przewidziane w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Tym samym, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności stało się bezprzedmiotowe i Sąd zobowiązany był do jego umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Usunięcie przez organ stanu bezczynności po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność nie zwalnia sądu administracyjnego z dokonania oceny, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Oceniając tę okoliczność, należy mieć na uwadze, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 listopada 2015r., sygn. akt II SAB/Ol 57/15, CBOSA). Z wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę wynika, że w szczególności z uwagi na trudną sytuację kadrową jaka w owym czasie występowała w Urzędzie Miejskim - organ nie był w stanie załatwić wniosku strony w terminie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Także konfrontacja daty złożenia wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej z datą udostępnienia tej informacji wnioskodawcy pozwala na przyjęcie, że zachowanie adresata wniosku w kontrolowanej sprawie nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tych samych podstaw, jak i mając na uwadze, że wymierzenie żądanej przez skarżącego grzywny pozostawione zostało uznaniu Sądu, Sąd nie dopatrzył się przesłanek uzasadniających wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 149 §1a oraz art. 149 §2 w zw.151 p.p.s.a. sąd w pkt I i III sentencji wyroku odpowiednio stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny; w pkt II na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a Sąd umorzył postępowanie w zakresie bezczynności organu. Orzeczenie o kosztach postępowania zawarte w pkt IV wyroku Sąd wydał na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a., stosownie do którego skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania od organu. W ślad za stanowiskiem wyrażonym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 uznać należy, że swoiste działanie autokontrolne organu podjęte już po przekazaniu skargi do sądu administracyjnego, ale przed jej rozstrzygnięciem, winno wywoływać w zakresie kosztów postępowania takie same skutki prawne jak czynność podjęta przez organ wprost na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.