IV SAB/Wr 91/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 lipca 2019 r. sprawy ze skargi T. K. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej na wykonanie części napraw w lokalu oddala skargę w całości. Pismem z dnia 4 kwietnia 2019 r. T.K. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie "udzielenia pomocy w wysokości 30 % na wykonanie napraw lokalu przy ul. [...] w W. zawartych w kosztorysie na kwotę ponad 6000 zł znajdującej się w aktach Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W.". Wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w podanym zakresie. Skarżący jednocześnie oświadczył, że podtrzymuje inne wnioski zawarte w ponagleniu z 19 grudnia 2018 r., w tym dostarczenia do Sądu akt sprawy w MOPS od 2011 r. W odpowiedzi na skargę działający z upoważnienia Prezydenta Miasta W. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. (dalej: organ I instancji) wniósł o oddalenie skargi w całości i wyjaśnił, że skarżący w dniu 22 lutego 2012 r. złożył wniosek o "zasiłek celowy na zakup materiałów do usunięcia awarii wk w mieszkaniu przy ul. [...] w W.". W dniu 6 marca 2012 r. skarżący złożył dodatkowo kosztorys budowlany. Dalej organ wskazał, że decyzją z dnia 14 marca 2012 r., nr [...] odmówiono skarżącemu przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup materiałów budowlanych z powodu braku środków. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Decyzją z dnia 20 kwietnia 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: SKO, Kolegium) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Następnie wskazano, że w dniu 23 stycznia 2014 r. skarżący złożył wniosek o zasiłek celowy na dojazd do Prokuratury oraz zasiłek celowy na pokrycie kosztów remontu w kwocie 800 zł. Decyzją z dnia 14 lutego 2014 r., nr [...] odmówiono skarżącemu przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zaspokojenie innych potrzeb tj. pokrycia kosztów remontu w kwocie 800 zł z powodu braku środków. Od powyższej decyzji skarżący nie odwołał się. Podano, że w dniu 2 stycznia 2015 r. skarżący złożył wniosek o zasiłek okresowy, zasiłek celowy na zakup żywności, zasiłek celowy na zakup obuwia, zasiłek celowy na zakup wiertarki udarowej i kształtownika. Decyzją z dnia 12 stycznia 2015 r., nr [...] odmówiono skarżącemu przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zaspokojenie innych potrzeb tj. na zakup wiertarki udarowej i kształtownika z powodu braku środków. Od powyższej decyzji skarżący nie odwołał się. W ocenie organu, powyższy materiał dowodowy sprawy jednoznacznie wskazuje, że każdy wniosek skarżącego rozpatrzono stosowną decyzją i tym samym niezasadny jest zarzut bezczynności organu w rozpoznaniu powyższych wniosków. Odnosząc się do innych wniosków zawartych w ponagleniu z dnia 19 grudnia 2018 wyjaśniono, że postanowieniem z dnia 27 grudnia 2018 r., nr [...] Kolegium po rozpoznaniu ponaglenia skarżącego odnośnie "nie wydania w sprawie decyzji przyznania (...) pomocy w wysokości ok. 30% wartości kosztorysowej podstawowych prac remontowych lokalu przy ul. [...] w W., pokrycia naliczenia na okres od 2008 roku opłat czynszowych za lokal przy ul. [...] w W." postanowiło nie uwzględnić ponaglenia i odmówiło wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy. W ocenie organu z powyższego wynika, że SKO nie stwierdziło naruszenia prawa w prowadzonych przez MOPS postępowaniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skargi na bezczynność - jak przewiduje art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej zwanej: k.p.a.) - stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Poza sporem było, że skarżący poprzedził wniesienie skargi ponagleniem (pismo z dnia 19 grudnia 2018 r.). Trzeba w tym miejscu podnieść, że przepisy nie określają terminu w jakim można złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Wobec czego należy uznać, że formalne przesłanki do wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania zostały spełnione. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej, gdy organ w przewidzianym przepisami terminie, nie wyda któregokolwiek z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. aktów administracyjnych. Jeżeli bowiem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest - nieuzasadniona, wówczas występuje bezczynność organu. Inaczej mówiąc, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt III SAB/Po 41/18 oraz wyrok NSA z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16; udostępnione na stronie internetowej - orzeczenia.nsa.gov.pl). Celem skargi na bezczynność jest zatem doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione (zob. wyrok NSA z dnia 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1296/17). W ocenie Sądu orzekającego w rozpoznawanej sprawie - wbrew twierdzeniu skarżącego - nie sposób uznać, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności. Przed przystąpieniem do dalszych rozważań, należy wyjaśnić, że przedmiotem kontroli w postępowaniu zainicjowanym złożeniem skargi na bezczynność jest ocena stanu faktycznego sprawy pod kątem stwierdzenia czy organ procedując w danej sprawie załatwił tę sprawę w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych czy też w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., czyli czy w tym znaczeniu dopuścił się bezczynności. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania, przy czym do tych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujące znaczenie ma - stan faktyczny i prawny - istniejący w chwili orzekania przez sąd administracyjny. Jak już wyżej podkreślono, wniesienie ponaglenia jest warunkiem niezbędnym do złożenia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego. Skarżący wypełnił powyższy warunek gdyż pismem z dnia 19 grudnia 2018 r. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglenie na bezczynność organu I instancji w przedmiocie rozpoznania opisanego w skardze wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 27 grudnia 2018 r., nr [...] nie uwzględniło wniesionego ponaglenia i odmówiło wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy. W postanowieniu tym przedstawiono stanowisko, które w całości podziela Sąd a mianowicie, że w przedmiotowej sprawie wobec braku wniosku skarżącego o przyznanie dofinansowania do remontu lokalu (jak wskazał skarżący - "pomocy w wysokości około 30% wartości kosztorysowej podstawowych prac remontowych lokalu przy ul. [...] w W.") nie zostało wszczęte i nie toczy się żadne postępowanie administracyjne. Jak wskazał organ - Samorządowe Kolegium Odwoławcze - skarżący złożył jedynie wnioski (z 22 lutego 2012 r., 23 stycznia 2014 r. i 2 stycznia 2015 r. dotyczące zakupu materiałów budowlanych, pokrycia kosztów remontu w kwocie 800 zł, zakupu wiertarki udarowej i kształtownika) w wyniku których podjęto działania, co wynika z dokumentacji obrazującej działania podjęte na skutek wniesienia omawianych podań. Wszystkie powyższe wnioski zostały rozpatrzone decyzjami z dnia 14 marca 2012 r., nr [...], z dnia 14 lutego 2014 r., nr [...] oraz z dnia 12 stycznia 2015 r., nr [...]. Przywołane fakty, istnienie których odzwierciedla lektura akt administracyjnych sprawy, a także okoliczność, że nawet na etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżący nie wykazał by złożył przedmiotowy wniosek, nie dają podstaw do uznania bezczynności organu pierwszej instancji w zakresie określonym wniesioną skargą. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.). Brak zaś skutecznie doręczonego organowi żądania (wniosku) w postępowaniu wszczynanym z inicjatywy strony postępowania oznacza, że w ogóle nie zostało ono otwarte (wszczęte). W konsekwencji, skoro wniosek w rzeczonej sprawie nie został złożony, organ nie był i nie jest zobligowany do podjęcia jakichkolwiek czynności. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.