IV SO/Wr 14/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV wniosku G. S. o wymierzenie wspólnikom spółki cywilnej [...] grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi postanawia: I. odrzucić wniosek o wymierzenie grzywny; II. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uzasadnienie: G. S. wnioskiem z dnia 3 kwietnia 2015 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie wspólnikom spółki cywilnej [...] grzywny, za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 30 stycznia 2015 r. na bezczynność wskazanych wspólników w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie procedury sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy J. W odpowiedzi na wniosek wskazano, że zarówno spółka cywilna jak i przedsiębiorcy, którzy prowadzą działalność gospodarczą nie są podmiotami zobowiązanymi do udzielenia informacji publicznej o których mowa w art. 4 z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 ze zm. dalej u.d.i.p).. Wskazani we wniosku przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, zawarli umowę cywilną z gminą J. na wykonanie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tej gminy. Zawarcie takiej umowy nie czyni jednak z przedsiębiorców organu o którym mowa w art. 4 u.d.i.p. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zażył co następuje Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s..a). Z kolei zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Należy podkreślić, że rozpatrzenie wniosku o wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. jest odrębnym postępowaniem w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., toteż w jego wyniku wniosek taki może ulec odrzuceniu, jeżeli spełnione zostaną przesłanki z art. 58 § 1 p.p.s.a. Dokonując wykładni powołanych przepisów uwzględnić należy regulacje wyznaczające zakres właściwości sądów administracyjnych. W orzecznictwie przyjmuje się, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 29 grudnia 2010 r. sygn. akt I OZ 953/10). Oznacza to, że w przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego ze względu na jej przedmiot jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem jej w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 3 października 2012r. sygn. akt I OZ 739/12). Przepis art.1 p.p.s.a. stanowi, że Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). W art. 3 § 2 p.p.s.a. określono enumeratywnie prawne formy działania administracji publicznej podlegające kognicji sądu administracyjnego jak i bezczynności organu jako podstawy do wniesienia skargi. Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera definicji pojęcia organu administracji publicznej. W związku z powyższym uznać należy, iż w przypadku powierzenia jakiemukolwiek podmiotowi na mocy ustawy realizacji zadań publicznych w jednej z form określonych w art.3 p.p.s.a., podmiot ten staje się organem administracji publicznej w rozumieniu omawianej ustawy i dopuszczalne jest postępowanie sądowoadministracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 maja 2012 r. I OZ 344/12) wyraził pogląd, że obowiązek, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. spoczywa nie tylko na organie administracji publicznej w sensie ustrojowym, lecz również na innych podmiotach, które z uwagi na nałożone na nie przepisami prawa zadania i kompetencje, należy uznać za organy administracji w sensie funkcjonalnym (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 344). W rozpoznawanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny wspólnikom spółki cywilnej został złożony w sprawie dotyczącej dostępu do informacji publicznej. Oznacza to, że w tej sprawie dokonanie wykładani pojęcia organu, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., wymaga odniesienia do przepisów u.d.i.p. Katalog podmiotów podlegających ustawie o dostępie do informacji publicznej zamieszczony został w przepisie art. 4 u.d.i.p.. Przedmiotowy katalog jest katalogiem otwartym, przy czym ustawodawca wskazał w nim, iż podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej mogą być jedynie władze publiczne, podmioty wykonujące zadania publiczne lub też wymienione w ust. 2 tego artykułu organizacje związkowe i pracodawców oraz partie polityczne. W przypadku innych podmiotów wykonujących zadania publiczne niereprezentujących Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych lub innych jednostek organizacyjnych ustawa ograniczyła obowiązek udostępnienia informacji do podmiotów wykonujących zadania publiczne lub dysponujących majątkiem publicznym oraz osób prawnych, w których Skarb Państwa posiada pozycję dominującą. Przykładowe wyliczenie podmiotów zobowiązanych w art. 4 ust. 1 w/w ustawy w punktach od 1 do 5 jest poprzedzone ogólnym wyrażeniem, że są to "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", co oznacza, że przy dokonywaniu oceny, czy dany podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, konieczne jest w każdym wypadku ustalenie, czy podmiot ten mieści się w tym ogólnym określeniu "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Przepis ten nie podlega wykładni rozszerzającej. Należy bowiem zauważyć, że ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje zakres podmiotowy obowiązku udostępniania informacji publicznej szerzej niż art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (uchwała NSA z dnia 11 kwietnia 2005 r., I OPS 1/05, ONSAiWSA 2005/4/63). Mając na uwadze powyższe unormowanie prawne stwierdzić należy, że powołani we wniosku wspólnicy spółki cywilnej [...] nie są jednym z podmiotów, o których mowa w przywołanym art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazani przedsiębiorcy są podmiotem prawa prywatnego, prowadzą działalność w formie spółki cywilnej , podlegają przepisom prawa cywilnego. Nie są organem administracji w sensie funkcjonalnym bowiem nie wykonują na podstawie przepisów ustawy zadań publicznych czy też dysponują majątkiem publicznym . Nie ma tu tym bardziej miejsca, sytuacja, choćby z uwagi na formę prawną tego podmiotu, w której Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego miałyby w tym podmiocie pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Jak wynika z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej wskazani we wniosku wspólnicy prowadzą działalność w zakresie architektury, inżynierii i związanego z nią doradztwa technicznego. Nadto z pisma z dnia 17 kwietnia 2015 r. (k.14-15 ) wynika, że zawarli umowę cywilna z gminą J. na wykonanie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tej gminy. Wobec powyższego nie mogą być uznani za podmiot, o którym stanowi art. 4 u.d.i.p., co za tym nie są zobowiązani do udzielania informacji publicznej, o którą wnioskuje skarżący. Zatem wniosek o wymierzenie grzywny organowi, który nie działa w sprawie jako organ administracji publicznej, jako nie mieszczący się w zakresie kognicji sądu administracyjnego należy uznać za niedopuszczalny. Merytoryczne rozpoznanie wniosku o wymierzenie grzywny jest bowiem możliwe tylko wówczas, gdy dotyczy on skargi podlegającej rozpoznaniu przez sąd administracyjny (por. postanowienie WSA w Lublinie z 27.06.2012 r., sygn.. akt III SO/Lu 3/12; postanowienie NSA z dnia 16.11.2012 r., sygn. akt I OZ 849/12). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., co oznacza, że do tego typu wniosków stosuje się odpowiednio przepisy o skardze (art. 64 § 3 p.p.s.a.). Z tych względów oraz na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I postanowienia. Odnosząc się do złożonego w tej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym należy wskazać że, zgodnie art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573). Niezależnie od okoliczności mających wpływ na spełnienie przesłanek pozwalających na przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie, ze względów podanych wyżej mamy do czynienia z oczywistą bezzasadnością wniosku, która wyklucza możliwość przyznania skarżącemu prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 247 p.p.s.a w zw. z art. 64 §3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt II postanowienia. .