IV SO/Wr 19/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy z wniosku D. D. o wymierzenie Burmistrzowi Gminy T. grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z odpowiedzią oraz aktami sprawy postanawia: I. odrzucić wniosek z dnia [...] 2012 r.; II. zwrócić skarżącemu D. D. uiszczoną przez niego kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem opłaty od wniosku. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. D. D., dalej skarżący, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o wymierzenie Burmistrzowi Gminy T. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej p.p.s.a., za nieprzekazanie - w przepisanym w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) – terminie skargi na bezczynność w sprawie dotyczącej "nieudzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący kosztów wydawania gminnej gazetki", w której podanie doręczył organowi w dniu 20 grudnia 2011 r. Do wniosku dołączył skargę na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zatrudnienia w Urzędzie Miejskim w T. E. G. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o umorzenie postępowania w przedmiocie wymierzenia grzywny lub o odstąpienie od wymierzenia grzywny. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ podał, że opóźnienie w przekazaniu skargi dołączonej do wniosku wynikało z omyłki pracownika, który błędnie zinterpretował przepisy regulujące termin przekazania skargi do sądu administracyjnego. W ocenie organu dopełnienie czynności w postaci przekazania skargi złożonej przez skarżącego sądowi administracyjnemu przed otrzymaniem wniosku o wymierzenie grzywny (18 stycznia 2012 r.) winno skutkować umorzeniem postępowania w tym przedmiocie. Dopełnienie bowiem w/w obowiązku powoduje, że doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku stało się zbędne, zaś postępowanie w przedmiocie wymierzenia grzywny jest bezprzedmiotowe. Argumentując żądanie oddalenia wniosku organ podnosił, że samo wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. nie jest obligatoryjne. Przytoczone zaś w odpowiedzi na wniosek okoliczności i przyczyny opóźnienia, które Sąd powinien wziąć pod uwagę, świadczą o minimalnym stopniu naruszenia ciążących na organie obowiązków oraz braku winy umyślnej w uchybieniu terminowi przekazania skargi do Sądu, co w ocenie organu uzasadnia odstąpienie od wymierzenia organowi grzywny. Po rozpatrzeniu wniosku złożonego w sprawie postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SO/Wr 4/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wymierzył organowi grzywnę w kwocie 200 zł i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wymierzając organowi grzywnę Sąd stwierdził, że opisana wyżej skarga na bezczynność organu w sprawie dotyczącej "nieudzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kosztów wydawania gminnej gazetki" wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 26 stycznia 2012 r. Mając na względzie uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, w której wskazano cel instytucji, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Sąd uznał, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania w związku z wywiązaniem się przez organ ze spoczywającego na nim obowiązku przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Za bezzasadne również Sąd uznał żądnie oddalenia w/w wniosku. Sąd wskazał, że wnioskodawca złożył skargę na bezczynność w dniu 20 grudnia 2011 r., zatem termin do jej przekazania Sądowi upłynął w dniu 4 stycznia 2012 r. Po tym terminie skarżący był uprawniony do żądania ukarania organu grzywną. Przepis art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako przepis szczególny, wyłączył stosowanie terminu określonego przepisem art. 54 § 2 p.p.s.a. Sąd zwrócił uwagę, że niedomogi organizacyjne obciążają pracodawcę i w żaden sposób nie usprawiedliwiają opóźnienia w przesłaniu skargi do Sądu. Na korzyść organu, zdaniem Sądu, przemawia okoliczność nieznacznego opóźnienia w przekazaniu do Sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz wyjaśnienia jakich organ udzielił w odpowiedzi na wniosek. Powyższe, w ocenie Sądu, uzasadniało wymierzenie organowi grzywny w kwocie wskazanej w sentencji postanowienia. Organ złożył na powyższe postanowienie zażalenie, w którym domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania w przedmiocie wymierzenia grzywny ewentualnie zmiany zaskarżonego postanowienia w całości poprzez odstąpienie od wymierzenia organowi grzywny lub wymierzenia grzywny w niższej kwocie oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia powtórzył przytoczone w odpowiedzi na wniosek argumenty przemawiające za umorzeniem postępowania, powołując się na przesłanie skargi na bezczynność organu przed rozpoznaniem przez Sąd wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Podniósł, że niedochowanie terminu przekazania skargi do Sądu wynikało z omyłki pracownika organu i jego przekonania, że termin do przekazania skargi wynika z art. 54 § 2 p.p.s.a. Argumentując zawarty w zażaleniu wniosek o zmianę zaskarżonego postanowienia lub jego uchylenia organ podniósł, podobnie jak w odpowiedzi na wniosek, że okoliczności będące przyczyną przekazania Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę po terminie określonym w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, uzasadniają odstąpienie od ukarania organu grzywną. Organ podkreślił też, że wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § p.p.s.a. nie jest obligatoryjne i pozostaje w sferze uznania Sądu, co powoduje konieczność uwzględnienia przy rozpoznaniu tego rodzaju wniosku wszystkich okoliczności sprawy. W ocenie organu Sąd, rozpoznając wniosek, nie wziął pod uwagę okoliczności świadczących o braku po stronie organu winy umyślnej w przekazaniu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Do okoliczności tych należy zaliczyć fakt niezamierzonego opóźnienia w przekazaniu skargi na bezczynność oraz przekazania skargi przed powzięciem informacji o wniosku o wymierzenie organowi grzywny, co w ocenie organu przemawia za brakiem po stronie organu złej woli w jego zachowaniu. Organ zwrócił również uwagę na odrzucenie przez Sąd skargi na bezczynność organu, co w jego ocenie przemawia na korzyść organu, oznacza bowiem, że skarżący nie był zainteresowany jej rozpoznaniem. W odpowiedzi na zażalenie skarżący wniósł o jego odrzucenie oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, podnosząc, że argumenty powołane w zażaleniu są bezzasadne, a zaskarżone orzeczenie jest prawidłowe. Po rozpoznaniu powyższego zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt I OZ 480/12 uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania z innych względów niż wskazane w zażaleniu. W uzasadnieniu wydanego postanowienia Sąd ten wskazał, że wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie ulega wątpliwości, że to na stronie ciąży obowiązek jednoznacznego wskazania we wniosku konkretnej skargi, która jej zdaniem nie została przez organ przekazana do sądu w ustawowym terminie. Sąd zaś, będąc związany zawartym we wniosku żądaniem w tym zakresie, dokonuje oceny, czy wymieniona przez stronę skarga została przesłana z naruszeniem przepisów regulujących termin do jej przekazania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w niniejszej sprawie skarżący w złożonym do Sądu wniosku domagał się wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie skargi (wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy) na bezczynność organu "w sprawie dotyczącej nieudzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący kosztów wydawania gminnej gazetki". Do wniosku została jednak dołączona skarga na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zatrudnienia w Urzędzie Miejskim w T. E. G. Do tej również skargi na bezczynność odnosił się organ zarówno w odpowiedzi na wniosek, jak i w zażaleniu, nie kwestionując jej wniesienia z przekroczeniem zakreślonego do dokonania tej czynności terminu. Organ nie odnosił się natomiast do skargi na bezczynność w sprawie dotyczącej nieudzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienia informacji publicznej dotyczącej "kosztów wydawania gminnej gazetki". Trudno w związku z tym uznać, zdaniem Sądu drugiej instancji, że nie budzi wątpliwości, że wymieniona jako ostatnia w kolejności skarga została wniesiona z naruszeniem przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, co uzasadniałoby wymierzenie w tym zakresie organowi grzywny. Nie sposób też, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć, że podnoszona przez organ argumentacja w tym zakresie mogłaby stanowić próbę usprawiedliwienia opóźnienia w przekazaniu w/w skargi. Z tego względu Sąd pierwszej instancji, rozpoznając w/w wniosek nie mógł w ogóle brać pod uwagę argumentacji organu w tym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wskazano także, choć okoliczność ta w świetle treści składanych przez obie strony oświadczeń mogła budzić wątpliwości, na jakiej podstawie ustalono kiedy, i czy w ogóle, opisana we wniosku skarga została do Sądu pierwszej instancji przesłana. To zaś podważa stanowisko, że zaistnienie opóźnienia w przekazaniu opisanej we wniosku o wymierzenie grzywny skargi jest niezaprzeczalne. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wprawdzie do zażalenia dołączono kopię postanowienia o odrzuceniu skargi, wydanego w sprawie IV SA/Wr 11/12, jednak z treści jego sentencji oraz uzasadnienia nie wynika – zwłaszcza w kontekście treści wniesionych przez organ odpowiedzi na wniosek oraz zażalenia – czy postępowanie, w którym wydano w/w postanowienie, dotyczyło skargi na bezczynność w sprawie dotyczącej nieudzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej "kosztów wydawania gminnej gazetki", czy skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zatrudnienia w Urzędzie Miejskim w T. E. G. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił rozbieżności między treścią złożonego w niniejszej sprawie wniosku i dołączonej do niego skargi. Z powyższego względu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wydanego postanowienia uznając, że zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji wydane zostało co najmniej przedwcześnie. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, by ponownie oceniając zasadność złożonego przez skarżącego wniosku Sąd ten ocenił opisane wyżej rozbieżności, i uwzględnił przy tym, że organ ustosunkował się do innej skargi, niż wskazana we wniosku oraz, by Sąd ten ustalił, kiedy skarga ta została wniesiona i przesłana przez organ do Sądu. W toku ponownego rozpoznania sprawy skarżący, pod doręczeniu mu przez Naczelny Sąd Administracyjny odpisu wydanego przez ten Sąd postanowienia z dnia 10 lipca 2012 r. złożył pismo procesowe z dnia 19 lipca 2012 r. nazwane "Sprostowanie oczywistej pomyłki", w którym podał, że mając na względzie wykazaną w uzasadnieniu postanowienia wydanego w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny rozbieżność między wnioskiem wszczynającym postępowanie w spawie i dołączoną do niego skargą wyjaśnia, że złożony w sprawie wniosek powinien dotyczyć nieprzekazania do Sądu przez organ złożonej przez niego skargi na bezczynność organu w sprawie nieudzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zatrudnienia w Urzędzie Miejskim w T. E. G., a nie - jak błędnie podał we wniosku - kosztów wydawania gminnej gazetki. Wyjaśnił powód powyższej pomyłki podając, że w tym samym czasie wnosił do Sądu administracyjnego trzy jednakowe wnioski o ukaranie organu grzywną za nieprzekazanie do Sądu w ustawowym terminie skarg różniących się tylko tytułami. Sprawa dotycząca wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi dotyczącej kosztów wydawania gminnej gazetki była rozpoznawana przez Sąd pod sygn. IV SO/Wr 3/12. Pomyłka była wynikiem błędu komputerowego. Do wniosku dołączył prawidłową skargę, której przedmiotem była bezczynność organu dotycząca udzielenia informacji publicznej w zakresie zatrudnienia w Urzędzie Miejskim w T. E. G. i do skargi o tym przedmiocie odnosił się organ w odpowiedzi na wniosek. Zdaniem skarżącego, powyższa omyłka pisarska nie powinna mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy. W odpowiedzi na powyższe stanowisko skarżącego organ w piśmie procesowym z dnia 6 sierpnia 2012 r. podniósł, że błąd skarżącego polegający na błędnym określeniu przedmiotu wniosku o wymierzenie organowi grzywny nie stanowi oczywistej omyłki pisarskiej albowiem zakres wniosku rozstrzygać musi o zakresie rozstrzygania przez Sąd. Nie można w ocenie organu przyjąć, że skarżący złożył w niniejszej sprawie wniosek o wymierzenie organowej grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi na bezczynność organu w sprawie udzielenia informacji publicznej dotyczącej zatrudnienia w Urzędzie Miejskim w T. E. G. w sytuacji, gdy przedmiotem wniosku o ukaranie organu grzywną było nieprzekazanie Sądowi przez organ skargi na bezczynność organu w sprawie udzielenia informacji publicznej dotyczącej kosztów wydawania gminnej gazetki, która to sprawa zarejestrowana pod sygn. akt IV SO/Wr 3/12 została już prawomocnie rozstrzygnięta. Sąd jest związany przedmiotem zaskarżenia wskazanym we wniosku w związku z czym nałożenie na organ grzywny za niedokonanie czynności innej niż wyraźnie wskazana we wniosku skarżącego, jest zdaniem organu prawnie niedopuszczalne. Organ ponadto podniósł, że oczywista omyłka pisarska stoi na równi z błędami pisarskimi, a zatem jest to tylko omyłka polegająca na tym, że wyrażono coś, co zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa itp. Oczywista omyłka nie może natomiast zmieniać całkowicie meritum pisma, jak to ma miejsce w przypadku pisma procesowego skarżącego z dnia 19 lipca 2012 r. W tej sytuacji w ocenie organu za niedopuszczalne uznać należy sprostowanie przez skarżącego wniosku z dnia 12 stycznia 2012 r, o ukaranie organu grzywną w trybie sprostowania oczywistej omyłki. Na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. strony podtrzymały stanowiska zawarte w złożonych przez nie po rozpoznaniu sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w/w pismach procesowych. Wobec zajętego w sprawie stanowiska skarżącego, Sąd postanowił wyłączyć do odrębnego rozpoznania wniosek skarżącego z dnia 19 lipca 2012 r. o ukaranie Burmistrza Gminy T. grzywną za nieprzekazanie sądowi administracyjnemu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę dotyczącej bezczynności tego organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej w zakresie zatrudnienia w Urzędzie Miejskim w T. E. G. i zarejestrować go w rep. SO jako wniosek o ukaranie organu grzywną w powyższej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Złożony w niniejszej sprawie wniosek skarżącego z dnia 12 stycznia 2012 r. o ukaranie Burmistrza Gminy T. w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. grzywną za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w przedmiocie bezczynności organu w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kosztów wydawania gminnej gazetki podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny. Zważyć należy, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wyżej opisanym wnioskiem skarżącego z dnia 12 stycznia 2012 r., do którego skarżący dołączył odpis skargi z dnia 20 grudnia 2011 r. na bezczynność Burmistrza Gminy T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zatrudnienia w Urzędzie Miejskim w T. E. G. Powyższą rozbieżność między przedmiotami złożonego w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. wniosku o ukaranie organu grzywną i dołączonej do niego skargi wniesionej za pośrednictwem tego organu z dnia 20 grudnia 2011 r. na bezczynność organu dostrzegł Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie organu na wydane w niniejszej sprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowienie o ukaraniu organu grzywną za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wyjaśniając powyższą rozbieżność, zgodnie w wytycznymi zawartymi w postanowieniu wydanym w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, Sąd orzekający w sprawie uznał, że rozbieżność ta nie może być przedmiotem sprostowania w trybie sprostowania oczywistej omyłki, jak tego domagał się skarżący w piśmie procesowym z dnia 19 lipca 2012 r. Zważyć bowiem należy, że przedmiotem sprostowania w trybie prostowania oczywistej omyłki mogą być niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne "oczywiste omyłki", przy czym nieprawidłowości te muszą mieć charakter oczywisty, to jest widoczny już na pierwszy rzut oka. W postanowieniu z dnia 29.10.2011 r. sygn. akt II OZ 974/11 (lex nr 1070556) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Oczywistość" omyłki wyraża się w tym, że już na pierwszy rzut oka można w sposób niebudzący wątpliwości uznać, że jest to omyłka." Nie ma zatem charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania. Nie podlega również sprostowaniu w tym trybie mylne ustalenie faktu, chociażby zostało ono spowodowane przeoczeniem. Kwestia, czy prostowana okoliczność jest w rzeczywistości poparta dokumentami znajdującymi się w aktach postępowania, jest bez znaczenia dla oceny możliwości dokonania sprostowania. Nie może być zmieniony w drodze sprostowania przedmiot wniosku (istota sprawy) złożonego do Sądu administracyjnego w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Niedopuszczalne jest sprostowanie w trybie prostowania oczywistej omyłki sprostowanie prowadzące do zmiany wniosku złożonego w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. pod względem przedmiotowym. W tej sytuacji za trafne uznać należy stanowisko organu zaprezentowane w piśmie procesowym z dnia 6 sierpnia 2012 r. o niedopuszczalności sprostowania jako "oczywistej" omyłki popełnionej przez skarżącego przy wnoszeniu w sprawie wniosku o ukaranie organu grzywną za nieprzekazanie do Sądu skargi na bezczynność tego organu, polegającej na złożeniu nieprawidłowego – dotyczącego innego przedmiotu – wniosku o ukaranie organu grzywną w stosunku do dołączonej do niego skargi. Skoro zaś wniosek wszczynający postępowanie w niniejszej sprawie został już prawomocnie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie sygn. akt IV SO/Wr 3/12, wniosek będący przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny, co orzeczono wydanym w niniejszej sprawie postanowieniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego przez skarżącego w niniejszej spawie wpisu od wniosku orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.