IV SO/Wr 20/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 września 2013 r. sprawy z wniosku A. K. o wymierzenie grzywny Przedsiębiorstwu Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. w B. za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Zarządowi Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej Spółka z o.o. w B. grzywnę w kwocie 100 (słownie: sto) złotych; II. zasądzić od Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. w B. na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 19 czerwca 2013r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek A. K. o wymierzenie, na podstawie art.55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz.270, zwaną dalej p.p.s.a. ) organowi, tj. Przedsiębiorstwu Komunikacji Samochodowej w B. Spółka z o.o. grzywny za nie przekazanie tut. Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie określonym w art.21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001r., Nr 112, poz.1198 ze zm., zwaną dalej u.d.i.p.), tj. w terminie 15 dni od dnia jej doręczania. Skarżący wniósł także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu tegoż wniosku, skarżący podniósł, że w dniu 19 maja 2013r. zgodnie z art.54 § 1 p.p.s.a. wniósł za pośrednictwem strony przeciwnej skargę na bezczynność organu, adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skargę tę doręczono stronie przeciwnej w dniu 23 maja 2013 r. Pomimo upływu terminu, o którym mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., skardze nie nadano dalszego biegu i nie przesłano jej zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. do rozpatrzenia przez tutejszy Sąd, co zdaniem skarżącego w pełni uzasadnia złożenie niniejszego wniosku. Skarżący podkreślił, że w/w wyżej skarga dotyczyła wniosku z dnia 8 listopada 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kontroli biletów prowadzonej w autobusach PKS B.. Pomimo upływu terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., organ nie udostępnił informacji na wniosek, co poskutkowało skargą na bezczynność organu. Dalej skarżący stwierdził, że w dniu 14 czerwca 2013 r. uzyskał w Wydziale Informacji Sądowej tut. Sądu informację, iż skarga nie zostało przesłana do WSA, choć ten Sąd jest Sądem właściwym do rozpatrzenia ww. skargi oraz niniejszego wniosku, bowiem organ podlega podmiotowo zapisom u.d.i.p. PKS B. jest bowiem w 100% własnością Powiatu B.. Właściwość miejscową Sądu, skarżący ustalił na podstawie adresu siedziby strony przeciwnej. Mając na względzie powyższe skarżący stwierdził, że wniosek jest konieczny i uzasadniony. W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 11 lipca 2013 r. Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w B. Spółka z o.o. wniosło o oddalenie wniosku i obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Uzasadniając swe stanowisko strona przeciwna wskazała, że skarżący istotnie pismem z dnia 8 listopada 2012 r. zwrócił się do PKS w B. Spółka z o.o. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej organizacji kontroli biletów w autobusach. W odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 13 listopada 2012 r. skarżący został poinformowany , kto i na jakich warunkach przeprowadza kontrolę biletów. Jako informacja prosta została przekazana niezwłocznie. I tak - w sprawach wynagrodzenia pracowników - kontrolerów oraz wzoru /szaty graficznej/ identyfikatora - poinformowano skarżącego , aby zwrócił się bezpośrednio do wykonawcy kontroli podając jego adres. Informacje te jako stanowiące tajemnicę handlową prywatnego podmiotu nie mogły być przekazane skarżącemu przez Spółkę. W dniu zaś 23 maja 2013 r. do PKS w B. wpłynęła skarga A. K. na bezczynność organu, na którą udzielono odpowiedzi w dniu 27 maja 2013r., uważając, iż dotychczasowe działania PKS w B. zaspokajały ciekawość skarżącego, bo nie wykazał, aby posiadał ważny interes publiczny do uzyskania wiadomości o wynagrodzeniu kontrolerów lub też znaku graficznego identyfikatora. Zdaniem strony przeciwnej, postępowanie Spółki było zgodne z art. 3.1.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r., Nr 112, poz. 1198 ze zm.). W tej sytuacji dalsze wnioski skarżącego, w tym wniosek o nałożenie grzywny jest zdaniem Spółki bezzasadny i zasługują jedynie na oddalenie. Nadto strona przeciwna stwierdziła, że PKS w B. Sp. z o.o. jest spółką prawa handlowego, wszelkie informacje na temat Spółki opublikowane są w BIP Spółki oraz na stronie internetowej powiatu bolesławickiego jako właściciela 100% udziałów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz.270 ze zm.) - skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do treści § 2 tegoż przepisu - organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Niewątpliwie cyt. wyżej przepis statuuje obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Aby rozpocząć taką kontrolę, sąd musi bowiem posiadać materiały konieczne do jej przeprowadzenia i świadomość, że skarżący wszczął postępowanie. Wskazać przy tym należy, iż mając na uwadze, że przedmiot sprawy dotyczy dostępu do informacji, istotny jest tu przepis art. 21 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji /Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm./, mający charakter przepisu szczególnego, a zgodnie z którym przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania przez organ skargi. Powyższa regulacja oznacza, że obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ /podmiot/ ten uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że w istocie nie jest organem administracji, czy nawet dysponentem żądanych informacji, czy też stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już samo żądnie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Sąd jest jedynie władny do dokonania oceny skargi tak pod względem formalnym jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11; z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 495/10; z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10; z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 410/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Istotne jest w niniejszej sprawie, że w związku z wprowadzeniem pośredniego trybu wnoszenia skarg do wojewódzkich sądów administracyjnych, ustawodawca przewidział w procedurze sądowoadministracyjnej instytucję mającą na celu zdyscyplinowanie organów uchylających się od obowiązku przekazania skargi. W takim przypadku, na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postępowanie sądowe o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 §1 p.p.s.a. jest odrębnym postępowaniem sądowym, wszczynanym na wniosek strony skarżącej w wypadku niewywiązania się przez organ z obowiązku przesłania do sądu skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę. Przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. instytucja wymierzenia grzywny ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu wypełnienia przezeń obowiązków procesowych, o jakich mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Obok funkcji dyscyplinującej polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, występuje dodatkowo także funkcja represyjna grzywny. Ta funkcja znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, publ. ONSA/WSA 2010/1/2). Instytucja wymierzenia grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni też funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i inne organy. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że strona przeciwna uchybiła obowiązkowi, o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji. Niewątpliwe jest bowiem w sprawie, że skarga na bezczynność (nosząca datę 19 maja 2013r.) wpłynęła do Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w B. Spółka z o.o. w dniu 23 maja 2013r. Skargę tę wraz z odpowiedzią oraz aktami sprawy, strona przeciwna nadesłała do tut. Sądu dopiero w dniu 12 lipca 2013r. przy odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 19 czerwca 2013r, o wymierzenie wymienionej wyżej stronie grzywny w trybie przepisu art.55 § 1 p.p.s.a. Skarga ta zarejestrowana została przez Sąd pod sygn. akt IV SAB /Wr 143/13. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący był uprawniony zwrócić się z wnioskiem do Sądu o ukaranie strony przeciwnej po dniu 7 czerwca 2013r., kiedy to upływał 15 – dniowy termin ustalony cyt. wyżej przepisem art. 21 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji. Podkreślić w tym miejscu należy, że w niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie jest ani kwestia, czy informacja objęta żądaniem skarżącego jest informacją publiczną, ani prawidłowość reakcji strony przeciwnej na zgłoszone żądanie o udostępnienie informacji publicznej, czy też zasadność skargi na bezczynność tego organu. Przedmiotem badania w niniejszej sprawie stanowi tylko i wyłącznie kontrola prawidłowości wykonania przez w/w podmiot ustawowych obowiązków związanych z wpływem skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz możliwość zastosowania sankcji przewidzianych za ewentualne niewykonanie lub nienależyte wykonanie tych obowiązków. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy, tak jak to już wyżej Sąd stwierdził, Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w B. Spółka z o.o. naruszyło obowiązek przekazania skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w terminie określonym w w/w art. 21 pkt 1 ustawy. Oznacza to, że rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki do orzeczenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż niewątpliwie skarga, w określonym 15 - dniowym terminie, nie została przekazana do Sądu, a w/w podmiot sam dokonał oceny niedopuszczalności skargi. Zważyć przy tym należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż fakt przekazania przez organ skargi, wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, w żadnym wypadku nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym, toteż postępowanie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. o sygn. akt II GPS 3/09, publ. "Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych" 2010, nr 1, poz. 2; D. Onyśk, Problemy z dyscyplinującym wymierzeniem grzywny organowi przez sądy administracyjne. "Przegląd Prawa Publicznego" 2009, nr 10, s. 73-78). Grzywnę za naruszenie obowiązku przekazania skargi do sądu zgodnie z regulacją art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 p.p.s.a., wymierza się w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wysokość grzywny wymierzanej organowi uzależniona jest od stopnia zawinienia organu w związku z nieprzekazaniem skargi. Sąd wskazuje przy tym, że przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2012 r. wyniosło 3.521,67 zł zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2013 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2012 r. (M.P. z 2013 r., poz. 89). W rozpoznawanej sprawie organ pomimo istnienia ustawowego obowiązku przekazania Sądowi skargi nie uczynił tego w ustawowym terminie a zatem zasadnym było wymierzenie mu grzywny, której wysokość mieści się w dolnej granicy, w stosunku do maksymalnej wysokości grzywny, która została określona w ustawie. Sąd wymierzając grzywnę w wysokości 100 zł wziął pod uwagę okoliczności sprawy, a przede wszystkim to, że PKS w B. Spółka z o.o. niezwłocznie po doręczeniu mu wezwania Sądu wykonał przewidziany prawem obowiązek. Miarkując w okolicznościach sprawy wysokość grzywny Sąd wziął również pod uwagę, że regulacje dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne, a zachowanie Spółki - adresata wniosku w kontrolowanej sprawie świadczyło o niewłaściwej wykładni zastosowanych przepisów. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a, orzekł jak w punkcie I postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. H.B.30.09.2013 r.