IV SO/Wr 25/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. D. o wymierzenie grzywny Gminnemu Centrum Sportu T. Sp. z o.o. z siedzibą w T. za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić wniosek. Wnioskiem z dnia 3 września 2021 r. D. D. (dalej: strona, wnioskodawca) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Gminnemu Centrum Sportu T. Sp. z o.o. (dalej: organ, podmiot zobowiązany) grzywny za nieprzekazanie tutejszemu Sądowi skargi z dnia 11 czerwca 2021 r., wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Skarżący wskazał, że skargę złożył osobiście w dniu 11 czerwca 2021 r. w siedzibie organu, natomiast w dniu 8 lipca 2021 r. złożył wniosek o ukaranie organu za przekroczenie terminu na przekazanie skargi na bezczynność. W konsekwencji strona wniosła o zobowiązanie organu do przekazania skargi, wymierzenie grzywny organowi i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ wniósł o jego oddalenie, podkreślając jednocześnie, że dwudniowa zwłoka w przekazaniu skargi była wynikiem zmian reorganizacyjnych Spółki we wskazanym okresie związanych z przejęciem szeregu gminnych obiektów oraz pracowników świadczących pracę w tych obiektach . Sądowi wiadomo z urzędu, że skarga strony z dnia 11 czerwca 2021 r., której dotyczy wniosek strony o wymierzenie grzywny inicjujący postępowanie w przedmiotowej sprawie, została przekazana sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w dniu 1 lipca 2021 r. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Wr 279/21 i zakończona prawomocnym wyrokiem z dnia 19 października 2021 r. oddalającym skargę w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 55 § 1 zd. 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przesłanką obligatoryjną do zastosowania grzywny jest więc uchybienie przez organ obowiązkom wynikającym z art. 54 § 2 p.p.s.a. Stosownie do jego treści organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przy czym w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej, wypełnienie wskazanego obowiązku, powinno nastąpić - jak stanowi art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze m., dalej: u.d.i.p.) - w terminie piętnastu dni od dnia otrzymania skargi. Podnieść należy, że postępowanie sądowe o wymierzenie organowi grzywny za niedopełnienie obowiązków, wynikających z powołanych wyżej regulacji, wszczęte na wniosek skarżącego na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., jest odrębnym postępowaniem sądowym zmierzającym do ustalenia faktu przekazania bądź nieprzekazania Sądowi przez organ administracji publicznej wniesionej za jego pośrednictwem skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy. W postępowaniu tym Sąd nie dokonuje zatem kontroli działalności administracji publicznej oraz nie rozstrzyga o zasadności skargi. Zarówno termin, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. jaki art. 21 pkt 1 u.d.i.p. jest terminem instrukcyjnym. Zatem samo jego uchybienie nie pociąga za sobą negatywnych skutków dla organu administracji publicznej, którego działalność zaskarżono. Wymierzenie zaś grzywny za niedochowanie przez organ administracji wymogów wynikających z tych przepisów jest jedynie środkiem dyscyplinującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego. W doktrynie podkreśla się, że wskazany środek stanowi gwarancję procesową nadania biegu sprawie. Ma on skutecznie przeciwdziałać "przetrzymywaniu" skarg przez administrację (J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, str. 108). Zawarte w powołanym przepisie art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny" oznacza, że wymierzenie grzywny ma charakter fakultatywny, a wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych art. 54 § 2 p.p.s.a., w sprawach dotyczących informacji publicznej w terminie przewidzianym art. 21 pkt 1 u.d.i.p Oznacza to, że sąd może, ale nie musi wymierzać grzywny w razie uchybienia przez organ terminowi określonemu w powołanym przepisie. Wymierzenie grzywny jest bowiem elementem władzy dyskrecjonalnej sądu, co oznacza, że w sytuacji, gdy skarga nie została przekazana przez organ w określonym w przepisie terminie, sąd ma wybór pomiędzy wymierzeniem grzywny (i określeniem jej wysokości) a odstąpieniem od jej wymierzenia. Zakres i forma działania sądu administracyjnego nie powinna bowiem wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu jakim jest sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej. Sąd podziela pogląd sformułowany w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2007 r. (sygn. akt I OSK 652/07), zgodnie z którym, dla wymierzenia organowi administracji grzywny nie wystarczy jedynie opóźnienie w przekazaniu sądowi skargi. Niezbędne jest także dodatkowe ustalenie obciążających organ przyczyn w zaistnieniu tego faktu. Odpowiedzialność organu z art. 55 § 1 p.p.s.a. nie jest odpowiedzialnością rodzącą się w sposób automatyczny, lecz wymaga każdorazowego rozważenia przez Sąd, zasadności zastosowania omawianego środka. Innymi słowy ustalenie, iż w sprawie nastąpiło nieterminowe przekazanie skargi, nie przesądza o konieczności zastosowania sankcji wobec organu, który tego uchybienia się dopuścił. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny, nie wymierza jej automatycznie, lecz bierze pod uwagę specyfikę i charakter okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p,p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 274/09). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wymierzenia organowi administracji grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Z dokumentów znajdujących się aktach sprawy o sygn. IV SAB/Wr 279/21 wynika, że skarga dotycząca zarzucanej organowi bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej została wniesiona przez stronę w dniu 14 czerwca 2021 r. Zatem piętnastodniowy termin na przekazanie skargi do sądu administracyjnego upływał z dniem 29 czerwca 2021 r., (wtorek). We wskazanym terminie, podmiot zobowiązany nie przekazał wniesionej skargi. Uczynił to natomiast zaledwie dwa dni później tj 1 lipca 2021 r. wskazując, że opóźnienie wynikało istotnych zmian reorganizacyjnych Spółki we wskazanym okresie związanych z przejęciem szeregu gminnych obiektów oraz pracowników świadczących pracę w tych obiektach . Sąd dostrzega naruszenie terminu wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wskazać należy, że organ administracji nieznacznie uchybił piętnastodniowemu terminowi w przekazaniu skargi z aktami i wypełnił ciążący na nim obowiązek wynikający z ww. przypisu. Tym samym podstawowy cel, jakim jest przekazanie akt do Sadu, został zrealizowany a sprawa o sygn. akt IV SAB/Wr 279/21 została zakończona prawomocnym wyrokiem z dnia 19 października 2021 r. Z powyższego wynika, że wymierzenie organowi administracji grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. nie spełniałoby zarówno celu prewencyjnego, jak i represyjnego. Przede wszystkim jednak nie dyscyplinowałoby organu administracji do przekazania Sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, bowiem organ administracji nadesłał już skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, czego domagał się Skarżący. Wobec tego żądanie wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 ww. ustawy Sąd uznał za niezasadne. Nadto nie mógł odnieść zamierzonego skutku wniosek strony o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie "wniosku o ukaranie Organu" z dnia 8 lipca 2021 r. bowiem instytucja wymierzenia grzywny określona w art. 55 §1 p.p.s.a. dotyczy uchybienia przez organ obowiązkom związanym z wniesieniem skargi. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji