IV SO/Wr 4/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Fundacji "[...]" w D. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Aresztu Śledczego w D. za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Dyrektorowi Aresztu Śledczego w D. grzywnę w kwocie 400 (słownie: czterysta) złotych; II. zasądzić od Dyrektora Aresztu Śledczego w D. na rzecz Fundacji "[...]" kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Fundacja "[...]", dalej: wnioskodawca, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Aresztu Śledczego w D. dalej: Dyrektor Aresztu, za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia 3 października 2013 r. na bezczynność Dyrektora Aresztu w przedmiocie wniosku z dnia 13 września 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał, że w dniu 3 października 2013 r. została złożona skarga w siedzibie organu w D., [...], adresowana do WSA we Wrocławiu. Skarga nie została przekazana do Sądu, mimo obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a. Nadto wskazano, że skarżący wielokrotnie monitorował w tej sprawie, jednakże organ, który pozostaje bezczynny zarówno w kwestii merytorycznej (udzielenie informacji publicznej) oraz formalnej dotyczącej przekazania akt i skargi do WSA we Wrocławiu. Stwierdzono, ze wbrew obowiązkom wskazanym w art. 54 § 2 p.p.s.a. i art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej organ uchyla się od przekazania Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, roszcząc sobie przy tym wyłączne prawo do oceny skargi, mimo że jest ona kierowana do Sądu. W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Aresztu wyjaśnił, że w dniu 13 września 2013 r. drogą poczty elektronicznej wpłynął do Aresztu Śledczego wniosek Fundacji o udostępnienie informacji publicznej. Wskazano też, że w dniu 3 października 2013 r. złożono w areszcie śledczym kserokopię skargi na bezczynność, do której nie załączono wniosku o udzielenie informacji publicznej. W dalszej części pisma Dyrektor Aresztu poinformował o braku możliwości udzielenia żądanej informacji. W piśmie z dnia 7 marca 2014 r., skierowanym do wnioskodawcy Dyrektor Aresztu wskazał, że w dniu 13 września 2013 r. drogą poczty elektronicznej wpłynął wniosek Fundacji nazwany "Wnioskiem o udzielenie informacji publicznej". Wskazano, że na to zapytanie nie odpowiedziano, gdyż oczekiwano na pismo Fundacji w tej sprawie przyjmując, że przedmiotowy e-mail jest jego zapowiedzią. Zdaniem Dyrektora Aresztu ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje na pocztę elektroniczną, jako środek przesyłania wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Pismo przesłane drogą mailowa nie wyczerpuje wszystkich danych pozwalających na identyfikację wnioskodawcy. Podkreślono, że udostępniając żądane informacje administracja więzienna mogłaby narazić się na zarzut naruszenia tajemnicy prowadzonego dochodzenia lub śledztwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do treści § 2 tegoż przepisu - organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Niewątpliwie cytowany wyżej przepis statuuje obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Aby rozpocząć taką kontrolę, sąd musi bowiem posiadać materiały konieczne do jej przeprowadzenia i świadomość, że skarżący wszczął postępowanie. Wskazać przy tym należy, iż mając na uwadze, że przedmiot sprawy dotyczy dostępu do informacji, istotny jest tu przepis art. 21 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), mający charakter przepisu szczególnego, a zgodnie z którym przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania przez organ skargi. Powyższa regulacja oznacza, że obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ (podmiot) ten uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że w istocie nie jest organem administracji, czy nawet dysponentem żądanych informacji, czy też stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już samo żądnie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Sąd jest jedynie władny do dokonania oceny skargi tak pod względem formalnym jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11; z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 495/10; z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10; z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 410/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Istotne jest w niniejszej sprawie, że w związku z wprowadzeniem pośredniego trybu wnoszenia skarg do wojewódzkich sądów administracyjnych, ustawodawca przewidział w procedurze sądowoadministracyjnej instytucję mającą na celu zdyscyplinowanie organów uchylających się od obowiązku przekazania skargi. W takim przypadku, na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postępowanie sądowe o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 §1 p.p.s.a. jest odrębnym postępowaniem sądowym, wszczynanym na wniosek strony skarżącej w wypadku niewywiązania się przez organ z obowiązku przesłania do sądu skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę. Przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. instytucja wymierzenia grzywny ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu wypełnienia przezeń obowiązków procesowych, o jakich mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Obok funkcji dyscyplinującej polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, występuje dodatkowo także funkcja represyjna grzywny. Ta funkcja znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, publ. ONSA/WSA 2010/1/2). Instytucja wymierzenia grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni też funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i inne organy. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że strona przeciwna uchybiła obowiązkowi, o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niewątpliwe jest bowiem w sprawie, że skarga na bezczynność (nosząca datę 3 października 2013 r.) wpłynęła do Aresztu Śledczego w dniu 3 października 2013 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący był uprawniony zwrócić się z wnioskiem do Sądu o ukaranie strony przeciwnej grzywną po dniu 18 października 2013 r., kiedy to upływał 15 – dniowy termin ustalony cytowanym wyżej przepisem art. 21 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Podkreślić w tym miejscu należy, że w niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie jest ani kwestia, czy informacja objęta żądaniem skarżącej jest informacją publiczną, ani prawidłowość reakcji strony przeciwnej na zgłoszone żądanie o udostępnienie informacji publicznej, czy też zasadność skargi na bezczynność tego organu. Przedmiotem badania w niniejszej sprawie stanowi tylko i wyłącznie kontrola prawidłowości wykonania przez w/w podmiot ustawowych obowiązków związanych z wpływem skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz możliwość zastosowania sankcji przewidzianych za ewentualne niewykonanie lub nienależyte wykonanie tych obowiązków. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy, tak jak to już wyżej Sąd stwierdził, Dyrektor Aresztu Śledczego naruszył obowiązek przekazania skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w terminie określonym w w/w art. 21 pkt 1 ustawy. Oznacza to, że zaistniały przesłanki do orzeczenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. gdyż niewątpliwie skarga, w określonym 15 - dniowym terminie, nie została przekazana do Sądu. Grzywnę za naruszenie obowiązku przekazania skargi do sądu zgodnie z regulacją art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 p.p.s.a., wymierza się w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wysokość grzywny wymierzanej organowi uzależniona jest od stopnia zawinienia organu w związku z nieprzekazaniem skargi. Sąd wskazuje przy tym, że przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2013 r. wyniosło 3.650,06 zł zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2014 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2013 r. (M.P. z 2014 r., poz. 146). W rozpoznawanej sprawie organ pomimo istnienia ustawowego obowiązku przekazania Sądowi skargi nie uczynił tego w ustawowym terminie a zatem zasadnym było wymierzenie mu grzywny, której wysokość mieści się w dolnej granicy, w stosunku do maksymalnej wysokości grzywny, która została określona w ustawie. Sąd wymierzając grzywnę w wysokości 400 zł wziął pod uwagę okoliczności sprawy, a przede wszystkim to, że opóźnienie organu w wykonaniu przewidzianego prawem obowiązku było znaczne (do dnia wydania niniejszego postanowienia organ zobowiązany nie przekazał Sądowi skargi). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a, orzekł jak w punkcie I postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.