IV SO/Wr 60/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. T. o wymierzenie grzywny Wojewodzie D. za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić wniosek o wymierzenie grzywny. Wnioskiem z dnia 13 września 2021 r. S. T. (dalej: strona skarżąca) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Wojewodzie D. (dalej: organ) grzywny za nieprzekazanie tutejszemu Sądowi skargi z dnia 23 kwietnia 2021 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając swoje żądanie strona skarżąca wskazała, że w dniu 23 kwietnia 2021r. wniosła bezpośrednio do Sądu skargę na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia stronie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Tut. Sąd pismem z dnia 30 kwietnia 2021 r. przekazał skargę do organu ale pomimo upływu 30 dni, organ nie przekazał Sądowi przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W ocenie skarżącego, powyższe uzasadnia wymierzenie organowi grzywny w kwocie 5000 zł. Strona na wezwanie Sądu, w zakreślonym terminie, uzupełniła braki fiskalne wniosku. Organ w odpowiedzi na wniosek wskazał, że strona skarżąca złożyła w tej sprawie dwie skargi na bezczynność organu o tożsamej treści jedną za pośrednictwem organu (data wpływu do organu 27 kwietnia 2021 r.) drugą bezpośrednio do Sądu, którą Sad przekazał do organu w dniu 7 maja 2021 r. Obie skargi pismami z dnia 10 czerwca 2021 r. wraz z odpowiedziami na skargi i aktami administracyjnymi zostały przekazane do tut. Sądu. Nieprzekazanie skarg w terminie było skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych w organie i konieczności równoczesnego procedowania w wielu rożnych sprawach. Sądowi wiadomo z urzędu, że obie skargi strony o tożsamej treści opatrzone datą 23 kwietnia 2021 r. w tym opisana we wniosku skarga złożona bezpośrednio do Sądu zostały złożone w tut. Sądzie przez organ w dniu 14 czerwca 2021 r. i zarejestrowane jako jedna sprawa pod sygn. akt IV SAB/Wr 898/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek Strony o wymierzenie grzywny należało oddalić. Stosownie do art. 54 § 1 i 2 (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Z kolei w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Podnieść należy, że postępowanie sądowe o wymierzenie organowi grzywny za niedopełnienie obowiązków, wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., wszczęte na wniosek skarżącego na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., jest odrębnym postępowaniem sądowym zmierzającym do ustalenia faktu przekazania bądź nieprzekazania Sądowi przez organ administracji publicznej wniesionej za jego pośrednictwem skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy. W postępowaniu tym Sąd nie dokonuje zatem kontroli działalności administracji publicznej oraz nie rozstrzyga o zasadności skargi. Termin, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. jest terminem instrukcyjnym. Zatem samo jego uchybienie nie pociąga za sobą negatywnych skutków dla organu administracji publicznej, którego działalność zaskarżono. Wymierzenie zaś grzywny za niedochowanie przez organ administracji wymogów wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., jest jedynie środkiem dyscyplinującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego. W doktrynie podkreśla się, że wskazany środek stanowi gwarancję procesową nadania biegu sprawie. Ma on skutecznie przeciwdziałać "przetrzymywaniu" skarg przez administrację (J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, str. 108). Zawarte w powołanym przepisie art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny" oznacza, że wymierzenie grzywny ma charakter fakultatywny, a wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych art. 54 § 2 p.p.s.a., w terminie przewidzianym w tym przepisie. Oznacza to, że sąd może, ale nie musi wymierzać grzywny w razie uchybienia przez organ terminowi określonemu w art. 54 § 2 ww. ustawy. Wymierzenie grzywny jest bowiem elementem władzy dyskrecjonalnej sądu, co oznacza, że w sytuacji, gdy skarga nie została przekazana przez organ w określonym w przepisie terminie, sąd ma wybór pomiędzy wymierzeniem grzywny (i określeniem jej wysokości) a odstąpieniem od jej wymierzenia. Zakres i forma działania sądu administracyjnego nie powinna bowiem wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu jakim jest sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej. Sąd podziela pogląd sformułowany w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2007 r. (sygn. akt I OSK 652/07), zgodnie z którym, dla wymierzenia organowi administracji grzywny nie wystarczy jedynie opóźnienie w przekazaniu sądowi skargi. Niezbędne jest także dodatkowe ustalenie obciążających organ przyczyn w zaistnieniu tego faktu. Odpowiedzialność organu z art. 55 § 1 p.p.s.a. nie jest odpowiedzialnością rodzącą się w sposób automatyczny, lecz wymaga każdorazowego rozważenia przez Sąd, zasadności zastosowania omawianego środka. Innymi słowy ustalenie, iż w sprawie nastąpiło nieterminowe przekazanie skargi, nie przesądza o konieczności zastosowania sankcji wobec organu, który tego uchybienia się dopuścił. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny, nie wymierza jej automatycznie, lecz bierze pod uwagę specyfikę i charakter okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p,p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 274/09). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wymierzenia organowi administracji grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Z akt sprawy IV SAB/Wr 898/21 wynika, że skarga strony na bezczynność złożona bezpośrednio w tut. Sądzie została przekazana do organu w dniu 7 maja 2021 r. natomiast druga skarga o tożsamej treści złożona za pośrednictwem organu wpłynęła do organu administracji w dniu 27 kwietnia 2021 r., zatem trzydziestodniowy termin do przekazania pierwszej ze skarg wraz z odpowiedzią i aktami Sądowi upływał z dniem 7 czerwca 2021 r. (art. 83 §2 p.p.s.a.) drugiej 27 maja 2021 r. Natomiast organ administracji przekazał Sądowi obie skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedziami na skargę w dniu 14 czerwca 2021 r. wskazując, że opóźnienie wynikało z nadmiernego obciążenia ilością wpływających pism i związaną z tym komplikacją obiegu dokumentów wynikającą z niewystarczających zasobów kadrowych i technicznych. Sąd dostrzega naruszenie terminu wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wskazać należy, że organ administracji nieznacznie uchybił trzydziestodniowemu terminowi w przekazaniu skargi z aktami i wypełnił ciążący na nim obowiązek wynikający z ww. przypisu. Tym samym podstawowy cel, jakim jest przekazanie akt do Sadu, został zrealizowany a sprawa o sygn. akt IV SAB/Wr 898/21 została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym. Z powyższego wynika, że wymierzenie organowi administracji grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. nie spełniałoby zarówno celu prewencyjnego, jak i represyjnego. Przede wszystkim jednak nie dyscyplinowałoby organu administracji do przekazania Sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, bowiem organ administracji nadesłał już skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, czego domagał się Skarżący. Jednocześnie jak już wyżej wskazano skarga na bezczynność została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym i oczekuje na wyznaczenie terminu. Wobec tego żądanie wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 ww. ustawy Sąd uznał za niezasadne. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji