II PR 36/90
WyrokIzba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1990-10-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej powinno być obliczane według wysokości obowiązującej w dniu stwierdzenia uszczerbku na zdrowiu, czy w dniu wypłaty świadczenia, oraz czy zakład pracy dopuścił się zwłoki w jego wypłacie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej powinno być obliczane według wysokości obowiązującej w dniu uprawomocnienia się orzeczenia lekarskiego ustalającego stopień uszczerbku na zdrowiu, a nie w dniu wypłaty świadczenia. W przypadku opóźnienia w wypłacie, pracownikowi przysługują odsetki za czas zwłoki, nawet jeśli zakład pracy dowiedział się o orzeczeniu w inny sposób niż oficjalne doręczenie.Stan faktyczny
Powód dochodził zasądzenia od zakładu pracy kwoty stanowiącej różnicę między wypłaconym mu jednorazowym odszkodowaniem z tytułu choroby zawodowej a jego zdaniem należną wysokością. Powód twierdził, że odszkodowanie powinno być obliczone według stawki obowiązującej w dniu wypłaty, a nie w dniu stwierdzenia uszczerbku. Zakład pracy wnosił o oddalenie powództwa, twierdząc, że wypłacił odszkodowanie w należnej wysokości. Sąd pierwszej instancji zasądził odsetki od części kwoty, oddalając powództwo w pozostałej części. Obie strony wniosły rewizję.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił obie rewizje powoda i pozwanych, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN T. Romer.Sędziowie SN: S. Szymańska, M. Tyszel (spr.).SentencjaSąd Najwyższy - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 4 października 1990 r. sprawy z powództwa S.K. przeciwko Grodziskim Zakładom Farmaceutycznym "P." w G. o odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej na skutek rewizji powoda i pozwanych Zakładów od wyroku Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 marca 1990 r., sygn. akt (...)oddala obie rewizje.Uzasadnienie faktyczneS.K. pozwem z dnia 8 stycznia 1990 r. domagał się zasądzenia od pozwanych Grodziskich Zakładów Farmaceutycznych "P." w G. kwoty 1.881.000 zł, wraz z odsetkami oraz zasądzenia kosztów postępowania. Żądana kwota stanowi różnicę pomiędzy wypłaconą mu przez stronę pozwaną kwotę jednorazowego odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobę zawodową, a wysokością tegoż odszkodowania, jakie - wg twierdzeń pozwu - przysługuje powodowi.Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa podnosząc, że wypłaciła odszkodowanie w należnej wysokości i bez opóźnienia.Wyrokiem z dnia 23 marca 1990 r. Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. zasądził na rzecz powoda od pozwanego odsetki od kwoty 950.000 zł, za okres od dnia 20 listopada do dnia 31 grudnia 1989 r., a w pozostałej części oddalił powództwo.Od tego wyroku rewizję wniosły obie strony.Powód, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 7 i 8 k.p., domaga się zmiany zaskarżonego wyroku i uwzględnienia powództwa w całości. Zdaniem rewizji, powodowi przysługuje jednorazowe odszkodowanie w wysokości obowiązującej w dniu wypłaty tegoż odszkodowania, a nie - jak zasądzono - w wysokości obowiązującej w dniu stwierdzenia uszczerbku na zdrowiu.Strona pozwana w swej rewizji opartej na art. 368 pkt 4 k.p.c. zarzuca sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału poprzez bezpodstawne ustalenie, że strona pozwana dopuściła się zwłoki przy wypłacie powodowi jednorazowego odszkodowania, ponieważ natychmiast po otrzymaniu prawomocnego orzeczenia OKIZ - podjęto kroki niezbędne do wypłacenia tego świadczenia.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Błędny jest pogląd powoda, że przysługuje mu jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej w wysokości obowiązującej w dniu wypłacenia mu odszkodowania. Zgodnie bowiem z § 16 rozporządzania Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 17 października 1975 r. w sprawie zasad i trybu orzekania o uszczerbku na zdrowiu oraz zasad wypłacania świadczeń z tytułu wypadku przy pracy, w drodze do pracy i z pracy oraz z tytułu chorób zawodowych (Dz. U. Nr 36, poz. 199) jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej zakład pracy wypłaca nie później niż w ciągu 14 dni od otrzymania prawomocnego orzeczenia ustalającego stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.Z przepisu tego wynika więc, że roszczenie o jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu powstałego wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej staje się wymagalne z uprawomocnieniem się orzeczenia lekarskiego ustalającego stopień tegoż uszczerbku na zdrowiu. Prawidłowe więc jest stanowisko Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, który za podstawę obliczenia jednorazowego odszkodowania przysługującego powodowi z tytułu choroby zawodowej przyjął kwoty wskazane w obwieszczeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 11 kwietnia 1989 r. ustalającym kwoty jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Mon. Pol. Nr 11, poz. 93) wydanym z upoważnienia zawartego w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 1988 r. w sprawie podwyższenia świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 29, poz. 199).Brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do obliczenia jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu powstałego w wyniku choroby zawodowej w wysokości obowiązującej w dniu wypłaty tego odszkodowania.Jeżeli bowiem zakład pracy nie wypłaci jednorazowego odszkodowania w terminie określonym w przytoczonym wyżej § 16 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 17 października 1975 r. w sprawie (...) wypłacania świadczeń z tytułu wypadków przy pracy, w drodze do pracy i z pracy oraz chorób zawodowych, to w myśl § 25 tegoż rozporządzenia osobie uprawnionej do tych świadczeń przysługują odsetki za czas opóźnienia. Prawidłowo więc Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie zasądził na rzecz powoda odsetki od przysługującego mu odszkodowania.Nieuzasadniona jest również rewizja strony pozwanej. Prawidłowe jest ustalenie Sądu I instancji, że strona pozwana dopuściła się opóźnienia w wypłaceniu powodowi jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu, jakiego doznał w wyniku choroby zawodowej. Jak to prawidłowo ustalił Sąd Wojewódzki, powód był badany przez OKIZ w dniu 31 października 1989 r.Orzeczenie to, wobec braku odwołania do WKIZ, uprawomocniło się 14 listopada, a w dniu 20 listopada powód z tym orzeczeniem zgłosił się u strony poznanej. Fakt, że wówczas stronie pozwanej nie zostało orzeczenie doręczone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest bez znaczenia, bowiem forma otrzymania prawomocnego orzeczenia ustalającego stopień uszczerbku na zdrowiu jest obojętna. Bezczynne oczekiwanie strony pozwanej na doręczenie orzeczenia nie może oznaczać, że przez ten okres nie dopuszcza się opóźnienia, o którym mowa w cyt. wyżej § 25 rozporządzenia Ministra Pracy Płac i Spraw Socjalnych z dnia 17 października 1975 r. w sprawie zasad (...) wypłacania świadczeń z tytułu (...) chorób zawodowych, skoro o istnieniu takiego orzeczenia dowiedziała się w inny sposób.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżony wyrok jest prawidłowy i brak jest podstaw do uwzględnienia obu rewizji wobec niego z mocy powołanych wyżej przepisów oraz art. 387 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.
Powiązane orzeczenia
- III PRN 30/80 1980-08-15Czy pracownikowi przysługują odsetki od jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej, jeśli zakład pracy wypłacił część świadczenia na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej, a następnie pracownik dochodził wy…
- III PZP 2/79 1979-05-18Czy pracownikowi, który otrzymał już jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej, przysługuje drugie jednorazowe odszkodowanie z tytułu innej choroby zawodowej, której nabawił się, pracując w tym samym zakładzie…
- II UKN 340/97 1997-11-20Czy jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej przysługuje od pracodawcy, u którego zatrudnienie narażało pracownika na nawrót choroby, nawet jeśli choroba ta powstała w czasie pracy u innego pracodawcy, a zatr…
- II UKN 348/97 1997-11-26Który pracodawca jest właściwy do wypłacenia jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu wywołanego chorobą zawodową, jeśli choroba ujawniła się w czasie pracy u jednego pracodawcy, a uszczerbek na zdrowiu…
- III PZP 3/88 1988-02-23Czy pracownikowi, który doznał uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby zawodowej, przysługuje jednorazowe odszkodowanie od zakładu pracy, w którym był zatrudniony, jeśli choroba ujawniła się po ustaniu stosunku pracy, ale…
Powołane przepisy
art. 7art. 368 pkt 4 KPCart. 387 KPC§ 16§ 5§ 25
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026.