III SW 49/90

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN W. Sanetra.Sędziowie SN: J. Skibińska-Adamowicz, J. Iwulski (spr.).SentencjaSąd Najwyższy - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 1990 r. na posiedzeniu niejawnym protestu Elżbiety Z. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy uczestnictwie Prokuratora Generalnego i przedstawiciela Państwowej Komisji Wyborczej:postanawia sformułować opinię, że protest Elżbiety Z. nie ma uzasadnienia w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 67, poz. 398).Uzasadnienie faktyczneProtest Elżbiety Z. sprowadza się do zarzut, iż Stanisław T. nie miał biernego prawa wyborczego, gdyż utracił obywatelstwo polskie wskutek nabycia obywatelstwa państw obcych. Według protestującej naruszony został art. 32a Konstytucji w związku z art. 2 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim. Elżbieta Z. kwestionuje z tego samego powodu czynne prawo wyborcze osób posiadających obywatelstwo obce.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Artykuł 2 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. Nr 10, poz. 49) stanowi, że "obywatel polski w myśl prawa polskiego nie może być równocześnie uznawany za obywatela innego państwa". Przepis ten, wprowadzając zasadę wyłączności obywatelstwa polskiego, nie oznacza bynajmniej zakazu posiadania innego obywatelstwa. Oznacza on, że obywatel polski nie może powoływać się wobec władz polskich na swoje obce obywatelstwo, a władze polskie obowiązane są traktować go wyłącznie jako obywatela polskiego.Artykuł 13 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 15 lutego 1982 r. stanowi, że "z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych obywatel polski może nabyć obywatelstwo obce jedynie za zezwoleniem właściwego organu polskiego na zmianę obywatelstwa. Nabycie obywatelstwa obcego pociąga za sobą utratę obywatelstwa polskiego".Oczywistym jest, że zdanie drugie tego przepisu nie może być interpretowane odrębnie, tylko oba zdania ust. 1 art. 13 tworzą normę prawną. Między innymi oznacza ona, iż nabycie obywatelstwa obcego tylko wtedy powoduje utratę obywatelstwa polskiego, gdy następuje po uprzednim zezwoleniu właściwego organu polskiego na zmianę obywatelstwa.Inaczej mówiąc, nabycie obywatelstwa obcego bez zezwolenia właściwego organu polskiego nie powoduje utraty obywatelstwa polskiego. Zgodnie z powyższym rozumieniem zasady wyłączności obywatelstwa polskiego, obywatel polski, który nabył obywatelstwo obce bez zezwolenia właściwego organu polskiego, może być przez polskie władze w rozumieniu prawa polskiego traktowany wyłącznie jako obywatel polski.Poglądy te są powszechnie przyjęte w doktrynie (por. W. Romus: Instytucje prawa o obywatelstwie polskim, Warszawa 1980, s. 246 i 249; W. Romus: Prawo o obywatelstwie polskim, Warszawa 1968, s. 228, 283 i 314-315; A. Seniuta: Obywatelstwo i jego regulacja prawna w PRL, Wrocław 1974, s. 79 i 108).W tym stanie należy uznać, że nabycie przez Stanisława T. obywatelstw obcych, ale bez zezwolenia właściwego organu polskiego, nie spowodowało utraty przez niego obywatelstwa polskiego.To samo odnosi się odpowiednio do wyborców, obywateli polskich, którzy bez zezwoleń właściwych organów nabyli obce obywatelstwa.Nie doszło więc do naruszenia art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 67, poz. 398).Ponieważ rozpoznanie protestu wymagało jedynie dokonania ocen prawnych, Sąd Najwyższy uznał wyznaczenie rozprawy za niecelowe, i na zasadzie art. 514 § 1 k.p.c. w zw. z art. 75 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta RP oraz art. 72 ust. 1 i 75 ust. 3 tej ustawy wyraził opinię, jak na wstępie.