III SW 84/10

Izba Cywilna2010-07-15

Skład orzekający: Andrzej Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wpisanie wyborcy do spisu wyborców w dwóch obwodach głosowania, skutkujące możliwością oddania więcej niż jednego głosu, stanowi naruszenie zasady równości wyborów i czy takie naruszenie, jeśli nie miało wpływu na wynik wyborów, jest podstawą do stwierdzenia nieważności wyborów prezydenckich?
Ratio decidendi
Wpisanie wyborcy do spisu wyborców w dwóch obwodach głosowania narusza art. 4 ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi o równości wyborów. Naruszenie to, choć zasadne, nie prowadzi do stwierdzenia nieważności wyborów, jeżeli nie miało wpływu na ich wynik. W niniejszej sprawie, mimo stwierdzonego wpisu do dwóch spisów, wyborca oddał głos tylko w jednym obwodzie, a brak było dowodów na wystąpienie podobnych sytuacji w innych przypadkach, co wykluczyło wpływ naruszenia na wynik wyborów.
Stan faktyczny
Włodzimierz G. wniósł protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając naruszenie przepisów ustawy wyborczej, ponieważ jego córka, Aleksandra B., została wpisana do spisu wyborców w Krakowie oraz w obwodzie zagranicznym, co stwarzało możliwość podwójnego głosowania. Okręgowa Komisja Wyborcza przyznała, że doszło do wpisania do dwóch spisów, mimo otrzymania zawiadomienia o dopisaniu do spisu w obwodzie zagranicznym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyraził opinię, że zarzuty protestu dotyczące naruszenia przepisów ustawy o wyborze Prezydenta RP są zasadne, lecz naruszenie to nie miało wpływu na wynik wyborów. Protest został pozostawiony bez dalszego biegu w odniesieniu do pozostałych zarzutów.

Pełny tekst orzeczenia

Postanowienie z dnia 15 lipca 2010 r. III SW 84/10 Wpisanie wyborcy do spisu wyborców w dwóch obwodach głosowania narusza art. 4 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczy-pospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467 ze zm.). Przewodniczący SSN Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Halina Kiryło (sprawoz-dawca), Jolanta Strusińska-Żukowska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lipca 2010 r. sprawy z protestu wyborczego Włodzimierza G. przeciwko ważności wyborów prezydenckich, przy udziale: 1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 2) Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej Nr 19 w Krakowie, 3) Prokurato-ra Generalnego p o s t a n o w i ł: 1. wyrazić opinię, że zarzuty protestu naruszenia art. 4, art. 25 ust. 2 i art. 34 pkt 2 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Pol-skiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467) są zasadne, lecz naruszenie to nie miało wpływu na wynik wyborów; 2. pozostawić protest bez dalszego biegu w odniesieniu do pozostałych za-rzutów. U z a s a d n i e n i e Włodzimierz G. wniósł protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając naruszenie art. 2 i art. 127 Konstytucji RP oraz art. 4 i art. 25 ustawy z dnia 27 wrze-śnia 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i domagając się stwier-dzenia nieważności wyboru. Naruszenie wskazanych przepisów polegało na tym, że córka wnoszącego protest Aleksandra B., przebywająca na studiach doktoranckich w Wielkiej Brytanii i tam uczestnicząca w obydwu turach wyborów prezydenckich, nie 2 została wykreślona ze spisu wyborców Obwodowej Komisji Wyborczej [...] w Krako-wie, co stwarzało możliwość podwójnego głosowania. Zdaniem protestującego opi-sana sytuacja nie była odosobniona i mogła wywrzeć wpływ na wynik wyboru Prezy-denta RP, zwłaszcza że większość osób głosujących poza miejscem stałego za-mieszkania oddawała głosy na Bronisława Komorowskiego. Okręgowa Komisja Wyborcza Nr 19 w Krakowie przyznała, że Aleksandra B., posiadająca miejsce stałego zameldowania w Krakowie przy ulicy K., nie została wy-kreślona ze spisu osób uprawnionych do głosowania w Obwodowej Komisji Wybor-czej [...] w Krakowie, mimo iż w dniu 18 czerwca 2010 r. do Wydziału Spraw Admini-stracyjnych Urzędu Miasta Krakowa wpłynęło zawiadomienie o dopisaniu córki wno-szącego protest do spisu osób uprawnionych do głosowania w zagranicznym obwo-dzie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 129 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospo-litej Polskiej na zasadach określonych w ustawie. W myśl art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wnoszący pro-test powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. W świetle art. 72 ust. 1 tegoż aktu przedmiotem za-rzutów może być naruszenie przepisów ustawy o wyborze Prezydenta lub dopusz-czenie się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli to naruszenie bądź przestępstwo miało wpływ na wynik wyborów. W rozpoznawanym przypadku przyznany został fakt wpisania Aleksandry B. do spisu wyborców w dwóch obwodach głosowania. Tymczasem zgodnie z art. 4 ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wybory są równe; wyborcy biorą udział w wyborach na równych zasadach. Zasada równości wyborów to jedna z podstawowych zasad prawa wyborczego w państwie demokratycznym. Równość wyborów interpretuje się w dwóch aspektach: formalnym i materialnym. Równość wyborów w znaczeniu formalnym oznacza zapewnienie wyborcom oddania jednako-wej ilości głosów w wyborach oraz umożliwienie uczestnictwa w głosowaniu na takich samych zasadach. Materialna równość to jednakowa dla każdego wyborcy siła głosu polegająca na tym, że głos każdego wyborcy przynosi tożsamy skutek dla wyników 3 wyborów. Wnoszący protest kwestionuje dochowanie zasady równości wyborów w znaczeniu formalnym przez stworzenie niektórym wyborcom możliwości oddania więcej niż jednego głosu. Niezrealizowanie powyższej zasady jest zaś konsekwencją naruszenia dwóch innych przepisów ustawy, a mianowicie art. 25 ust. 2, który stano-wi, iż wyborca może być wpisany tylko do jednego spisu wyborców oraz art. 34 pkt 2, w myśl którego organ sporządzający spis wyborców skreśla ze spisu osoby, o któ-rych otrzymał urzędowe zawiadomienie w sprawie wpisania do spisu w innym obwo-dzie głosowania. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia powołanych przepisów. Naruszenie to nie miało jednak wpływu na wynik wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i to nie tylko z uwagi na dużą różnicę głosów oddanych na każdego z kandydatów, ale przede wszystkim ze względu na fakt, że - jak wynika z treści samego protestu - Aleksandra B. oddała swój głos w jednym ob-wodzie głosowania. W proteście nie wskazano zaś żadnych przykładów i dowodów na to, że miały miejsce inne sytuacje podobne do opisanej. Nie ma więc podstawy, aby domniemywać, iż analogiczne błędy popełniły również inne organy sporządza-jące spisy wyborców. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy z mocy art. 75 ust. 1 ust. 1a ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wyraził opinię jak w punkcie 1 postanowienia, natomiast odnośnie do zarzutów protestu naruszenia innych prze-pisów niż przepisy powołanej ustawy (a zatem naruszenia przepisów Konstytucji RP, które nie są jednocześnie naruszeniami przepisów tejże ustawy) należało pozostawić protest bez dalszego biegu stosownie do art. 74 ust. 1 ustawy. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4art. 25 ust. 2art. 34 pkt 2art. 2art. 127art. 25art. 129art. 73 ust. 3art. 72 ust. 1art. 75 ust. 1art. 74 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy