1 CR 200/59
PostanowienieIzba Cywilna1960-01-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznana renta inwalidzka, która nie podlega opodatkowaniu, w pełni wyrównuje utracony zarobek poszkodowanego, jeśli poszkodowany wymaga stałej pomocy osoby trzeciej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że renta inwalidzka, nawet jeśli nie podlega opodatkowaniu, nie zawsze w pełni wyrównuje utracony zarobek, zwłaszcza gdy poszkodowany wymaga stałej pomocy osoby trzeciej. Koszty takiej pomocy stanowią powiększone potrzeby poszkodowanego, które powinny być uwzględnione przy ustalaniu odszkodowania. Obowiązek ponoszenia tych kosztów przez zobowiązanego do odszkodowania istnieje niezależnie od tego, czy pomocą służy członek rodziny.Stan faktyczny
Powód doznał poważnego urazu w wyniku wypadku w pracy, który spowodował trwały paraliż i całkowitą niezdolność do pracy. Sąd Wojewódzki zasądził na jego rzecz odszkodowanie obejmujące utracone zarobki, koszty leczenia oraz rentę. Strona pozwana wniosła rewizję, kwestionując zasadność zasądzenia renty uzupełniającej i utraconego zarobku, argumentując, że przyznana renta inwalidzka w pełni wyrównuje utracone dochody. Sąd Najwyższy oddalił rewizję.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję strony pozwanej jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jana W. przeciwko Miejskiemu Przedsiębiorstwu Komunikacyjnemu w L. o 34.040 zł z tytułu odszkodowania, po rozpoznaniu rewizji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 21 listopada 1958 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 21 listopada 1958 r. Sąd Wojewódzki w Lublinie zasądził na rzecz powoda Jana W. od Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w L. kwotę 27.366,04 zł ustaliwszy, że powód pełniąc w dniu 31 grudnia 1955 r. dyżur w zajezdni trolejbusowej wpadł do niezabezpieczonego dołu, na skutek czego doznał wylewu krwi do mózgu, którego następstwem jest paraliż połowy ciała. W związku z tym powód jest inwalidą w 100% niezdolnym do pracy i potrzebującym stałej pomocy osoby trzeciej, pozostaje bowiem na stałe w pozycji leżącej i bez pomocy nie może nawet dokonywać najprostszych funkcji fizjologicznych.Wedle dalszych ustaleń Sądu Wojewódzkiego przeciętny miesięczny zarobek powoda wynosił 1.401,54 zł. W czasie od lutego 1956 r. powód pobierał zasiłek w wysokości 50% poborów, wskutek czego różnica między zarobkiem a zasiłkiem wyniosła kwotę 762,28 zł. W następnym okresie do dnia 1 października 1956 r. zasiłek wynosił 70% zarobków, tak że różnica między poborami a pobranym zasiłkiem wyniosła w tym okresie kwotę 3.363,76 zł. Z dniem 1 października 1956 r., powód uzyskał rentę inwalidzką w kwocie 1.200 zł miesięcznie. W związku z tym za dalszy okres do dnia 1 lipca 1957 r., tj. mniej więcej do daty wniesienia powództwa (co nastąpiło w dniu 12 czerwca 1957 r.), różnica między rentą uzyskaną z tytułu ubezpieczenia a zarobkiem, jaki by powód otrzymywał, gdyby nie uległ wypadkowi, wyniosła 2.700 zł. Na leki w czasie choroby powód wydał 540 zł.Mając powyższe ustalenia na uwadze Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz powoda zadośćuczynienie w kwocie 20.000 zł, rentę miesięczną od dnia 1 lipca 1957 r. w wysokości 500 zł oraz tytułem utraconego zarobku do dnia 1 lipca 1957 r. wraz z wydatkami na lekarstwa kwotę 7.366.04 zł.Wymieniony na wstępie wyrok zaskarżyła strona pozwana w części zasądzającej na rzecz powoda rentę do dnia 1 lipca 1957 r. oraz kwotę 7.366,04 zł.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Strona skarżąca twierdzi, iż przyznana powodowi renta inwalidzka w wysokości 1.200 zł wyrównuje całkowicie utracony zarobek, gdyż powód otrzymuje ją bez potrąceń, zaś od wynagrodzenia opłacał podatek. W tych warunkach brak jest wedle rewizji podstaw do zasądzenia renty odszkodowawczej. Stanowisko to nie jest trafne. Nie odpowiada przede wszystkim prawdzie, że powód otrzymywałby netto tylko kwotę 1.200 zł, gdyż podatek od wynagrodzeń od ustalonego przez Sąd Wojewódzki wynagrodzenia wyniósłby tylko 100 zł 80 gr (v. rozp. Ministra Finansów z dnia 5 stycznia 1953 r. - w sprawie obniżenia skal podatkowych w podatku od wynagrodzeń (Dz. U. z 1953 r. Nr 1, poz. 1). W tych warunkach już z tytułu tej różnicy powodowi należało zasądzić tytułem renty uzupełniającej kwotę około 100 zł.Najważniejsze wszakże znaczenie ma ta okoliczność, na którą Sąd Wojewódzki się powołał, a którą rewizja pomija, że powód musi korzystać z pomocy osoby trzeciej, a więc że jego potrzeby uległy znacznemu powiększeniu (art. 161 § 2 k.z.). Doświadczenie uczy - i tego rewizja nie podważa - że kwota około 400 zł w stosunku miesięcznym na opłacenie takiej pomocy nie jest bynajmniej wygórowana. Dodać nadto wypada, że na obowiązek uiszczenia przez stronę pozwaną takiej sumy na rzecz powoda nie wpływa okoliczność, że obecnie obsługuje go żona, jak to bowiem już Sąd Najwyższy niejednokrotnie wyjaśniał obowiązek łożenia na potrzeby osoby poszkodowanej obciąża osobę zobowiązaną do odszkodowania przed osobą zobowiązaną do alimentacji (która może przybierać także postać osobistych starań). Dlatego nie byłoby uzasadnione stanowisko, iż żona pozwanego powinna przez swój zwiększony wysiłek zmniejszać zakres obowiązku odszkodowawczego pozwanego przedsiębiorstwa.Jeśli chodzi o rewizję, co do kwoty 7.366,04 zł, to strona skarżąca bliżej nie wyjaśnia swego stanowiska, twierdząc jedynie, że zasądzenie tej kwoty jest niesłuszne z tych samych przyczyn, dla których kwestionuje ona zasądzenie renty na przyszłość. Jest to nieuzasadnione, gdyż wymienioną kwotę Sąd Wojewódzki zasądził przy uwzględnieniu innych przesłanek (...).Z zasad powyższych, sikoro zarzuty rewizji okazały się chybione, a Sąd Najwyższy nie dopatruje się także w postępowaniu i rozumowaniu Sądu I instancji takich uchybień, które podlegałyby uwzględnieniu z urzędu (art. 380 § 1 k.p.c.), rewizję strony pozwanej należało z mocy art. 383 k.p.c. oddalić.
Powiązane orzeczenia
- III CZP 294/82 1982-12-17Czy sąd prawidłowo ocenił możliwość osiągnięcia przez poszkodowaną dochodów w ramach zachowanej zdolności do pracy przy ustalaniu wysokości renty uzupełniającej po wypadku?
- 2 CR 1177/61 1962-11-07Czy przy obliczaniu renty uzupełniającej dla osoby poszkodowanej w wypadku, która utraciła zdolność do pracy, należy uwzględnić możliwość zawieszenia renty inwalidzkiej z ubezpieczenia społecznego w przypadku podjęcia pr…
- II PR 64/64 1965-10-21Czy renta inwalidzka z ubezpieczenia społecznego rekompensuje utratę zarobków w rozumieniu prawa cywilnego w przypadku szkody wynikłej z wypadku przy pracy?
- II CR 670/63 1964-01-27Czy zasądzenie odszkodowania za okres przeszły, obejmującego zwiększone potrzeby poszkodowanego, jest uzasadnione nawet w sytuacji, gdy różnica między zarobkami uzyskanymi a spodziewanymi nie jest precyzyjnie ustalona, a…
- II UKN 682/98 1999-06-10Czy renta wyrównawcza przysługująca poszkodowanemu, który zachował częściowo zdolność do pracy, powinna uwzględniać wynagrodzenie, które mógłby uzyskać, podejmując pracę w ramach tej zachowanej zdolności?
Powołane przepisy
art. 161 § 2art. 380 § 1 KPCart. 383 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.