1 CR 931/55

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Henryka M. przeciwko Skarbowi Państwa (Ministerstwo Przemysłu Materiałów Budowlanych w Warszawie o 8758,40 zł po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 27 stycznia 1955 r. zaskarżony wyrok uchylił i sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla m. st. Warszawy w Warszawie do ponownego rozpoznania przekazał.Uzasadnienie faktycznePowód decyzją Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego z dnia 10 sierpnia 1950 r. (nakaz pracy) przydzielony został do pracy w resorcie Ministerstwa Budownictwa, a następnie decyzją tegoż Ministerstwa Szkolnictwa zmieniono nakaz pracy w ten sposób, że skierowano powoda do pracy w resorcie Ministerstwa Przemysłu Lekkiego. W związku z tym powód pracował w Biurze Projektów Przemysłu Materiałów Budowlanych w Krakowie, jako instytucji podległej Ministerstwu Przemysłu Lekkiego od dnia 13 maja 1951 r. W grudniu 1951 r. powód zachorował i po trzech miesiącach niezdolności do pracy z powodu choroby został z dniem 13 marca 1952 r. zwolniony z pracy przez Biuro Projektów Przemysłu Materiałów Budowlanych. Po powrocie do zdrowia powód zgłosił się dnia 1 października 1952 r. w Biurze Projektów i zażądał ponownego zatrudnienia u tegoż pracodawcy, stojąc na stanowisku, że wobec nieuchylenia nakazu pracy ma prawo żądać dalszego zatrudnienia zgodnie z treścią nakazu. Ponieważ zatrudnienia odmówiło Biuro Projektów i bezskuteczne pozostały interwencje powoda w Ministerstwie Przemysłu Lekkiego, powód przez okres 5 miesięcy od 1 października 1952 r. do 1 marca 1953 r. pozostawał bez pracy. Na tej podstawie dochodzi wynagrodzenia za powyższy okres, przy czym powództwo skierował przeciwko Skarbowi Państwa wskazując jako organ państwowy (statio fisci), z którego działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, Ministerstwo Przemysłu Materiałów Budowlanych.Sąd Wojewódzki powództwo oddalił podzielając zarzut strony pozwanej, że organem państwowym legitymowanym w sprawie może być tylko Ministerstwo Przemysłu Lekkiego, a nie Ministerstwo Przemysłu Materiałów Budowlanych. Wprawdzie na mocy zarządzenia nr 2 Ministra Przemysłu Lekkiego i Ministra Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 9 lutego 1953 r. dotychczasowe agendy budowlane prowadzone w resorcie Ministerstwa Przemysłu Lekkiego przeszły do resortu Ministerstwa Materiałów Budowlanych, a Biuro Projektów, w którym pracował powód również weszło w skład tegoż resortu, jednak, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, nie uzasadnia to legitymacja biernej Ministerstwa Materiałów Budowlanych. W okresie bowiem, za jaki powód domaga się odszkodowania względnie wynagrodzenia, powód podlegał dyspozycji Ministerstwa Przemysłu Lekkiego i ono obowiązane było do podjęcia kroków zmierzających do zatrudnienia powoda. Ministerstwo Przemysłu Materiałów Budowlanych nie mogło objąć powoda, który od około roku nie pracował w instytucji przejętej przez to Ministerstwo.Powód w rewizji zwalcza pogląd Sądu Wojewódzkiego w przedmiocie legitymacji biernej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W powództwie wytoczonym przeciwko Skarbowi Państwa, a taki właśnie pozew wniósł powód, stroną pozwaną jest Skarb Państwa, a nie organ państwowy, z którego działalnością łączy się dochodzone roszczenie. Oznaczenie tego organu jest wprawdzie rzeczą potrzebną ze względu na przepisy o właściwości miejscowej (art. 25 k.p.c.) i przepisy o należytym zastępstwie Skarbu Państwa przed sądem (art. 59, 79 k.p.c. dekretu z dnia 2 czerwca 1954 r. Dz. U. z 1954 r. Nr 25, poz. 93 i pismo okólne Prezesa Rady Ministrów Nr 225 z dnia 20 października 1954 r. M. P. 1954 r. Nr 101 poz. 1276) - jednak mylne oznaczenie tego organu nie daje podstawy do oddalenia powództwa. Błąd w oznaczeniu organu (stationis fisci) nie uzasadnia zarzutu braku biernej legitymacji Skarbu Państwa. Sąd ma obowiązek zgodnie z art. 59 k.p.c. czuwać nad tym, by Skarb Państwa był w sprawie należycie zastąpiony i jeżeli stwierdzi na podstawia materiału sprawy, że wskazany w pozwie organ nie jest tym, którego działalności dotyczy dochodzone roszczenie, winien postąpić zgodnie z przepisami art. 60, 61 i 207 k.p.c. Przepisy te w żadnym przypadku nie przewidują oddalenia powództwa.W sprawie niniejszej nie było więc podstaw do wydania zaskarżonego wyroku, choćby nawet trafny był pogląd, że dochodzone roszczenie wiąże się z działalnością Ministerstwa Przemysłu Lekkiego, a nie Ministerstwa Przemysłu Materiałów Budowlanych. Z tej przyczyny zaskarżony wyrok ulega uchyleniu w celu ponownego rozpoznania (art. 384 k.p.c).Jeżeli chodzi o odpowiedź na pytanie, z czyją działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, czy z działalnością Ministerstwa Przemysłu Lekkiego czy Ministerstwa Materiałów Budowlanych, to przychylić się należy do poglądu, że tym organem jest istniejące nadal Ministerstwo Przemysłu Lekkiego. Zaniedbania zarzucane w pozwie dotyczą tegoż Ministerstwa. Do udziału więc w sprawie należy wezwać przedstawiciela tegoż organu.