2 C 187/53

Uzasadnienie faktyczneZasada prawna, w myśl której sprawy o wydanie dziecka podlegają rozpoznaniu przez władzę opiekuńczą, dotyczy nie tylko zagadnienia procedury, ale zawiera również treść materialno-prawną. Sprawa o wydanie dziecka nie jest "sporem stron o prawo podmiotowe, który to spór miałby być rozstrzygnięty przez zasądzenie albo oddalenie żądania. Postanowienie rozstrzygające sprawę o wydanie dziecka jest zarządzeniem władzy opiekuńczej co do tego, u kogo ma dziecko przebywać - czyli: kto ma wykonywać bezpośrednią pieczę nad dzieckiem. Tym samym przedmiotem sprawy o wydanie dziecka jest w gruncie rzeczy zagadnienie władzy rodzicielskiej (wagi uprawnień opiekuna, o ile dziećko nie podlega władzy rodzicielskiej). Jeżeli zebrany materiał nie uzasadnia - z uwagi na dobro dziecka, rodziny i społeczeństwa - jakiegokolwiek ograniczenia władzy rodzicielskiej, władza opiekuńcza zarządzi wydanie dziecka rodzicom lub jednemu z nich. W przeciwnym przypadku wyda pozytywne rozstrzygnięcie bądź przez pozbawienie rodziców lub jednego z nich władzy rodzicielskiej (wzgl. zwolnienie opiekuna), bądź przez ograniczenie tej władzy rodzicielskiej i oznaczenie innej osoby, pod której pieczą ma pozostawać, z ewentualnym określeniem uprawnień rodziców (mogą tu zachodzić różnorodne sytuacje w zależności od tego, czy dziecko podlega władzy rodzicielskiej obojga rodziców itp.). W zasadzie nie byłaby nawet w konkretnym przypadku wyłączona możliwość powierzenia pieczy nad dzieckiem osobie trzeciej, u której dziecko dotychczas nie przebywało, czyli niepowierzenie tej pieczy ani rodzicom, ani osobie, która pieczę wykonuje. Sprawa o wydanie dziecka nie jest bowiem - jak już wyżej zaznaczane zostało - "sporem" dwóch "stron" procesujących się o dziecko, a rozstrzygnięcie sprawy nie jest orzeczeniem o prawach podmiotowych, lecz decyzją władzy opiekuńczej.Dlatego też nie byłoby w żadnym razie dopuszczalne poprzestanie przez władzę opiekuńczą na "oddalaniu wniosku" ojca, matki czy opiekuna o wydanie dziecka - zamiast wydania pozytywnego zarządzenia z art. 60 wzgl. art. 15 k. r. W razie samego tylko "oddalenia", przedmiot sprawy pozostałby nadal nierozstrzygnięty, powodując zupełną niejasność sytuacji prawnej. (Co do niedopuszczalności oddalenia wniosku omawiane orzeczenie jest zupełnie zbliżone do orzeczenia z art. 431 k.p.c. Również bowiem wniosek o rozstrzygnięcie w przedmiocie wzajemnych obowiązków procesujących się o rozwód małżonków przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny oraz w przedmiocie roztoczenia pieczy nad dziećmi mię może być "oddalony", lecz sąd winien rozstrzygnąć w tych przedmiotach pozytywnie. I w trybie art. 431 k. p. c. nie może więc sąd "oddalić" wniosku o wydanie dziecka, lecz - jeśli wniosku nie uwzględnia - winien pozytywnie orzec co do wykonywania pieczy nad dzieckiem).Z tej przyczyny przyjęte w praktyce oznaczenie przedmiotu sprawy jako sprawy "o wydanie dziecka" nie jest w gruncie rzeczy ścisłe. Przedmiot jej jest bowiem szerszy.Aczkolwiek z powyższych przyczyn zbędne byłoby szczegółowe rozważanie poszczególnych zarzutów rewizyjnych, to jednak - z uwagi na dobro dalszego postępowania - można zaznaczyć co następuje.Wbrew poglądów skarżącej okoliczność, że służy jej władza rodzicielska, sama przez się sprawy bynajmniej nie przesądza. Właśnie bowiem w wyniku sprawy może "być skarżąca pozbawiona władzy rodzicielskiej lub poddana ograniczeniom co do wykonywania pieczy nad dzieckiem, o czym była wyżej mowa. Dlatego też okoliczności, dotyczące dotychczasowego stosunku skarżącej do dziecka, mają dla sprawy szczególnie istotne znaczenie. Obecna sytuacja dziecka, przebywającego u małżonków S., jako też ich kwalifikacje, powinny być również przedmiotem szczegółowych ustaleń.Skarżąca podnosi, że dziecku najlepiej jest u matki. Istotnie - to, że z reguły małoletniemu dziecku "najlepiej jest" u rodziców, jest założeniem całego ustawodawstwa normującego stosunki pomiędzy rodzicami a małoletnimi dziećmi. Jednakże kwestia, czy to domniemanie zachodzi w konkretnym przypadku, jest właśnie przedmiotem sprawy o wydanie dziecka rodzicom lub jednemu z nich.W niniejszym przypadku istnieje prawdopodobieństwo, że względy celowości będą wymagały, by sprawa niniejsza była rozpoznawana w całości lub części nie przez właściwą władzę opiekuńczą, lecz przez inny sąd powiatowy. Okoliczność, że sprawa zostaje obecnie przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Powiatowemu w Przeworsku jako - ze względu na (prawne miejsce zamieszkania - właściwej władzy opiekuńczej (art. 7 post. rodz.), nie wyłącza dopuszczalności zastosowania w toku dalszego postępowania przepisu art. 9 k. p. n. i przekazania w tym trybie sprawy do rozpoznania innemu sądowi.