2 CO 25/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Błahuta (sprawozdawca). Sędziowie: T. Byliński, J. Knap.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Michała i Anny małżonków S. o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie prawa własności nieruchomości, na skutek postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 11 sierpnia 1960 r.,uznał swą niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Kielcach jako właściwemu do rozstrzygnięcia wniosku o wyłączenie sędziów Ośrodka Zamiejscowego w Radomiu Sądu Wojewódzkiego w Kielcach.Uzasadnienie faktyczneW postępowaniu rewizyjnym toczącym się przed Ośrodkiem Zamiejscowym Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z siedzibą w Radomiu uczestnicy Henryk S. i Janina D. zgłosili wniosek o wyłączenie sędziów. W związku z tym Ośrodek Zamiejscowy w Radomiu postanowieniem z dnia 6 lipca 1960 r. przekazał wniosek powyższy Sądowi Wojewódzkiemu w Kielcach do rozpoznania, nadmieniając, że wnioskodawcy zmierzają do wyłączenia wszystkich sędziów Ośrodka Zamiejscowego.Sąd Wojewódzki w Kielcach postanowieniem z dnia 11 sierpnia 1960 r. przedstawił wniosek o wyłączenie Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu Sąd Wojewódzki zaznaczył, że właściwym do rozstrzygnięcia wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów Ośrodka Zamiejscowego w Radomiu jest Sąd Najwyższy, a nie Sąd Wojewódzki w Kielcach, który "nie jest w stosunku do Ośrodka Zamiejscowego w Radomiu ani sądem w toku instancji przełożonym (art. 53 k.p.c.), ani ze względu na przepis art. 5 § 2 u.s.p. w brzmieniu ustawy z dnia 29 maja 1957 r. (Dz. U. Nr 31, poz. 133) tym samym sądem wojewódzkim, lecz innym równorzędnym sądem wojewódzkim".Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Wojewódzki wskutek błędnej wykładni art. 5 § 2 prawa o ustroju sądów powszechnych (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 maja 1957 r. - Dz. U. Nr 31, poz. 133) uznał się za niewłaściwy do rozstrzygnięcia wniosku o wyłączenie sędziów Ośrodka Zamiejscowego w Radomiu. Ośrodek zamiejscowy sądu wojewódzkiego jest pod względem ustrojowym częścią składową sądu wojewódzkiego. Nie jest sądem odrębnym. Wynika to przede wszystkim z brzmienia art. 5 § 2 pr. o u.s.p. W szczególności przepis ten mówi, że Minister Sprawiedliwości może w drodze rozporządzenia tworzyć "poza siedzibą sądu (...) ośrodki zamiejscowe sądów wojewódzkich". Wyrazy "poza siedzibą sądu" i "ośrodki zamiejscowe sądów wojewódzkich" nie nasuwają żadnej wątpliwości, że chodzi o komórkę sądu wojewódzkiego zorganizowaną poza jego siedzibą, związaną jednak ustrojowo z sądem, do którego należy. Związek ten przejawia się ponadto w samej nazwie. Ośrodek zamiejscowy podobnie jak wydział sądu wojewódzkiego nie stanowi odrębnego sądu. Między wydziałem a ośrodkiem zamiejscowym zachodzą wprawdzie pewne różnice organizacyjne, nie idą one jednak tak daleko, by wbrew brzmieniu art. 5 § 2 pr. o u.s.p. ośrodek zamiejscowy można było uznać za odrębną jednostkę sądową. Takiemu uznaniu stoją na przeszkodzie - poza brzmieniem cyt. art. 5 § 2 - inne przepisy prawa o ustroju sądów powszechnych, które nie dają żadnego oparcia do przypisania ośrodkom zamiejscowym pozycji odrębnego sądu w znaczeniu organizacyjnym.W związku z powyższymi rozważaniami tym samym sądem w rozumieniu art. 53 k.p.c. jest zarówno ośrodek zamiejscowy, jak i sąd wojewódzki. Dopiero gdyby ani ośrodek, ani sąd wojewódzki z braku dostatecznej liczby sędziów nie mógł wydać postanowienia, uzasadniona byłaby właściwość Sądu Najwyższego jako w toku instancji przełożonego.Ponieważ w niniejszej sprawie niemożliwość wydania postanowienia przez Sąd Wojewódzki w Kielcach nie zachodzi, a zarazem Ośrodek Zamiejscowy w Radomiu postanowienia wydać nie może, Sąd Najwyższy przekazał wniosek o wyłączenie Sądowi Wojewódzkiemu w Kielcach do załatwienia.