2 CR 16/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Wasilkowska (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Warman, J. Knap.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jadwigi D. przeciwko Józefowi S. o ustalenie ojcostwa i alimenty, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Powiatowego w Gubinie z dnia 14 października 1958 r.,uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Gubinie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePrawomocnym wyrokiem z dnia 14.X.1958 r. Sąd Powiatowy oddalił powództwo o ustalenie ojcostwa i alimenty na tej podstawie, że małoletnia powódka została przysposobiona przez męża jej matki, co zdaniem Sądu miało ten skutek, że "dziecko ma ojcostwo ustalone przez przysposobienie".Od powyższego wyroku wniósł rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości z wnioskiem o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania. Rewizja nadzwyczajna zarzuca naruszenie interesu Państwa Ludowego oraz istotnych przepisów prawa, w szczególności art. 47 k.r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Pogląd prawny Sądu Powiatowego, że przysposobienie zawiera w sobie uznanie ojcostwa i wyłącza dochodzenie ojcostwa innego mężczyzny na drodze sądowej, jest błędny, co słusznie zarzuca rewizja nadzwyczajna.Pogląd ten przeocza, że obowiązujące przepisy kodeksu rodzinnego nie znają pełnej adopcji, przy której przysposobienie powodowałoby zerwanie wszelkich więzów łączących przysposobionego z jego rodziną naturalną. Według obowiązującego prawa przysposobienie nie przekreśla wszystkich wzajemnych praw i obowiązków przysposobionego i jego krewnych naturalnych. W szczególności istnieje w określonych ramach obowiązek alimentacyjny (art. 69 § 2 k.r.) oraz prawa spadkowe (art. 21 pr. spadk.). Przysposobiony ma więc interes prawny w ustaleniu ojcostwa.Sąd Powiatowy, oddalając powództwo o ustalenie ojcostwa z tej tylko przyczyny, że powódka została przysposobiona, naruszył ponadto przepis art. 47 k.r., wedle którego tylko uznanie wyłącza sądowe dochodzenie ojcostwa, przysposobienie zaś nie jest uznaniem, co wynika niedwuznacznie z powołanych wyżej przepisów prawa.Pomimo upływu 6-miesięcznego terminu przewidzianego przez art. 399 k.p.c. wyrok podlega uchyleniu, zgodnie bowiem z ustaloną judykaturą orzeczenie, które pozbawia dziecko bezpodstawnie praw wynikających z przepisów kodeksu rodzinnego o stosunkach pomiędzy rodzicami a dziećmi, narusza interes Państwa Ludowego.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Powiatowy będzie miał na uwadze, że stosunek przysposobienia wyłącza niektóre skutki ustalenia ojcostwa. W szczególności Sąd nie będzie mógł nadać dziecku nazwiska ojca, gdyż nosi ono nazwisko przysposabiającego (art. 68 § 1 k.r.), ani też przyznać ojcu władzy rodzicielskiej (art. 69 § 1 k.r.). Jeśli chodzi o żądanie zasądzenia alimentów, to rzeczą Sądu będzie ustalenie, czy przysposabiający nie może dostarczyć dziecku środków utrzymania i czy w związku z tym aktualny jest subsydiarny obowiązek alimentacyjny przewidziany w art. 69 § 2 k.r.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.