2 CR 459/56

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Majorowicz. Sędziowie: J. Szczerski, J. Ignatowicz (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Marii C. przeciwko Wytwórni Papierosów w R. o podwyższenie renty, po rozpoznaniu rewizji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Kielcach - Ośrodek w Radomiu z dnia 11 kwietnia 1956 r.,rewizję oddalił, z tym, że jako termin początkowy, od którego strona pozwana obowiązana jest uiszczać powódce rentę podwyższoną do kwoty 187 zł 50 gr, określił dzień 9 września 1955 r.Uzasadnienie faktycznePrawomocnym wyrokiem z dnia 21 maja 1954 r. Sąd Wojewódzki w Kielcach - Ośrodek w Radomiu zasądził na rzecz Marii C. od Polskiego Monopolu Tytoniowego - Zakład w R. rentę odszkodowawczą w wysokości 125 zł miesięcznie ustaliwszy, że powódka pracowała w Zakładach Polskiego Monopolu Tytoniowego w R. przy klejeniu kartonów w warunkach antysanitarnych i że na skutek tego stała się niezdolna do pracy w 25%. Zarobki powódki wynosiły do 500 zł miesięcznie.W sprawie niniejszej Sąd Wojewódzki w Kielcach - Ośrodek w Radomiu wyrokiem z dnia 11 kwietnia 1956 r. podwyższył zasądzoną poprzednio powódce rentę do kwoty 187,50 zł w stosunku miesięcznym ustaliwszy, że obecnie przeciętny zarobek pracownicy, która wykonuje tę samą pracę, jaką wykonywała powódka, wynosi około 750 zł miesięcznie. Skoro więc zarobek ten wzrósł o około 50%, to w takim samym stosunku należało podwyższyć zasądzoną poprzednio rentę.Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżyła strona pozwana. (...) Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Chybiony jest przede wszystkim pierwszy zarzut rewizji, że ogólna podwyżka zarobków nie stanowi okoliczności, jaka w myśl art. 163 § 2 k.z. daje podstawę do żądania podwyższenia poprzednio zasądzonej renty. Zgodnie z art. 161 § 2 k.z. renta powinna odpowiadać wysokości wyrządzonej szkody, ta zaś obejmuje - jak to stanowi art. 157 § 1 k.z. - wszelkie straty, jakich poszkodowany doznaje na skutek czynu niedozwolonego. Inaczej mówiąc, poszkodowany powinien otrzymać odszkodowanie w wysokości tak skalkulowanej, aby jego sytuacja majątkowa pozostała taka sama, w jakiej się znajdował przed wyrządzeniem szkody. Z ustaleń Sądu I instancji wynika, że gdyby powódka nie stała się z winy strony pozwanej niezdolna do pracy w 25 procentach, to obecne jej zarobki wyniosłyby około 750 zł miesięcznie, wobec czego ta kwota powinna stanowić podstawę do obliczenia należnej jej obecnie renty.Z tych samych przyczyn nie mogą stać na przeszkodzie podwyższeniu renty dwie obniżki cen, jakie w tym czasie miały miejsce i z jakich korzysta ogół ludności. Z podwyżek tych powódka korzystałaby także wówczas, gdyby była całkowicie zdolna do pracy i zarabiała - jak należy się spodziewać - 750 zł miesięcznie. Obniżenie przeto należnej jej renty z racji ogólnych obniżek cen stawiałoby ją w sytuacji majątkowej gorszej od tej, w jakiej by się znajdowała, gdyby nie doznała częściowej utraty zdrowia, a co za tym idzie - odszkodowanie jej byłoby wówczas wbrew zasadom art. 157 § 1 i 161 § 2 k.z. niepełne.Nie może być wreszcie uwzględniony ostatni zarzut rewizji, że przyznaną obecnie powódce rentę należy w każdym razie obniżyć z kwoty 187,50 zł do kwoty 177,50 zł, a więc o kwotę 10 zł w stosunku miesięcznym. Na poparcie tego żądania strona pozwana dołączyła do rewizji wystawione przez kierownika swojej "sekcji rozliczeń" zaświadczenie, z którego wynika, że przeciętne zarobki pracownicy wykonującej taką pracę, jaką wykonywała powódka, za pierwsze 3 miesiące 1956 r. wyniosły 710,18 zł, a nie - jak to Sąd I instancji ustalił - 750 zł miesięcznie. Przede wszystkim dowód ten jest spóźniony w rozumieniu art. 18 § 1 ustawy z dnia 20.VII.1950 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 549), gdyż oczywiście był on stronie pozwanej, jako pochodzący z jej ksiąg, znany w toku postępowania przed Sądem I instancji. Poza tym stwierdzenie, że przeciętny zarobek za trzy miesiące wyniósł kwotę 710,18 zł, nie stoi w sprzeczności z ustaleniem, iż w ciągu dłuższego okresu zarobek ten wyniesie około 750 zł, zwłaszcza że między tymi kwotami nie ma wielkiej różnicy. Wreszcie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy przeciętny zarobek nie stanowi wielkości stałej i ściśle określonej, sąd nie jest obowiązany przy ustaleniu wysokości renty dokonywać jej obliczenia z drobiazgową ścisłością. (...)