2 CR 60/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Kałamajski (sprawozdawca). Sędziowie: W. Formański, S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych w Ł. przeciwko Bronisławowi P. o zapłatę oraz eksmisję i z powództwa wzajemnego Bronisława P. przeciwko Miejskiemu Zarządowi Budynków Mieszkalnych w Ł. o odszkodowanie, na skutek rewizji obu stron od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi w Łodzi z dnia 15 sierpnia 1961 r.,oddalił obie rewizje.Uzasadnienie faktycznePowodowy Zarząd żądał: a) zasądzenia od pozwanego kwoty 1.173 zł i 6 gr tytułem zaległego czynszu najmu za okres od sierpnia 1956 do kwietnia 1957 roku oraz kwoty 294 zł tytułem dopłaty za centralne ogrzewanie w czasie od stycznia 1954 r. do marca 1955 roku, b) orzeczenia eksmisji pozwanego z mieszkania zajmowanego w Łodzi przy ul. B.Pozwany uznał żądanie zapłaty 1.173,06 zł, a w drodze powództwa wzajemnego wniósł o zasądzenie od strony powodowej sumy 16.444 zł 70 gr tytułem wyrównania szkody, jaką poniósł w dniu 20 listopada 1956 roku wskutek awarii w instalacji centralnego ogrzewania w mieszkaniu położonym nad jego (pozwanego) mieszkaniem.Powodowy Zarząd wniósł o oddalenie powództwa wzajemnego.Sąd Wojewódzki: 1) zasądził od pozwanego 1.173,06 zł i oddalił dalsze żądania powództwa głównego, 2) zasądził od powodowego Zarządu na rzecz pozwanego 10.801,70 zł i oddalił dalsze powództwo wzajemne. Żądanie powoda z tytułu dopłaty do centralnego ogrzewania Sąd Wojewódzki oddalił jako nie udowodnione. Jeżeli zaś chodzi o powództwo wzajemne, to Sąd Wojewódzki ustalił, że w dniu 20 listopada 1956 roku w godzinach nocnych w mieszkaniu położonym nad mieszkaniem pozwanego pękł kaloryfer. Wyciekająca pod ciśnieniem 3 do 3,5 atmosfer woda o temperaturze 55°C przeciekła do mieszkania pozwanego, a stąd jeszcze do piwnicy położonej pod mieszkaniem pozwanego. W piwnicy tej było wody "do kostek". Przeciekanie wody z mieszkania położonego nad mieszkaniem pozwanego trwało 2 lub 3 godziny. Nie była to pierwsza awaria w mieszkaniu nad mieszkaniem pozwanego. Już w kwietniu 1956 roku pękł tam ten sam kaloryfer w tym samym miejscu i mimo że blaszany kaloryfer wymagał zastąpienia go żeliwnym, powodowy Zarząd ograniczył się do naprawienia uszkodzonego kaloryfera.Na podstawie powyższych ustaleń Sąd Wojewódzki uznał, że powód z mocy art. 134 k.z. jest odpowiedzialny za szkodę, jaką pozwany poniósł wskutek awarii w dniu 20 listopada 1956 roku.Szkodę pozwanego Sąd Wojewódzki ustalił w wysokości 11001,70 zł, zasądził jednak tylko 10.801 zł i 70 gr, gdyż pozwany z tytułu szkody wskutek zniszczenia malowania żądał 1.800 zł. Od wyroku Sądu Wojewódzkiego są złożone rewizje obu stron. Strona powodowa zaskarżyła wyrok pierwszej instancji w części oddalającej żądanie z tytułu dopłaty do centralnego ogrzewania w kwocie 264,58 zł oraz w części uwzględniającej powództwo wzajemne i wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez zasądzenie od pozwanego dodatkowo 264,58 zł oraz oddalenie powództwa wzajemnego w całości. Pozwany wnosi o zmianę wyroku Sądu Wojewódzkiego przez zasądzenie od powodowego Zarządu dodatkowo 5.643 zł z powództwa wzajemnego.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę na skutek rewizji obu stron Sąd Najwyższy zważył, co następuje:A. Co do żądania powodowego Zarządu z tytułu dopłaty za centralne ogrzewanie w czasie od stycznia 1954 roku do marca 1955 roku:Rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego jest - wbrew zarzutowi rewizji - prawidłowe. Żądanie dotyczy dość długiego okresu, a jego wysokość jest wynikiem ponownego rozliczenia, przez stronę powodową nie przedstawionego. Jeżeli pozwany zaprzeczył zasadzie żądania, nie wypowiadając się co do wysokości żądania, to trzeba także wysokość żądania uznać za zaprzeczoną. Wobec tego było rzeczą strony powodowej wykazać słuszność żądania co do zasady i co do wysokości, w szczególności w związku z obroną pozwanego, że ogrzewanie mieszkania było w czasie od stycznia 1954 r. do marca 1955 roku zgodne z umową oraz że poszukiwana kwota jest wynikiem takiego a takiego rozliczenia. Strona powodowa żądania swego w podany sposób nie uzasadniła i dlatego Sąd Wojewódzki miał podstawę do oddalenia omawianego żądania jako nieuzasadnionego.Niesłusznie zarzuca skarżący, że Sąd Wojewódzki przez niewezwanie strony powodowej do bliższego uzasadnienia żądania naruszył art. 236 § 1 k.p.c. Cytowany przepis nie ustanawia obowiązku sądu wezwania strony do wykonania podstawowych czynności procesowych, zwłaszcza gdy strona ma radcę prawnego lub adwokata. A do takich czynności należało substancjonowanie powództwa w sprawie niniejszej, zwłaszcza wobec obrony pozwanego oraz ze względu na to, że strona powodowa ma radcę prawnego.B. Co do powództwa wzajemnego:Strona powodowa - tak jak każdy posiadacz - ma obowiązek utrzymywania instalacji i urządzeń centralnego ogrzewania w takim stanie, żeby nie zagrażały one życiu, zdrowiu czy mieniu obywateli. Za szkodę wyrządzoną awarią centralnego ogrzewania odpowiada strona powodowa na zasadzie odpowiedzialności posiadacza unormowanej w art. 151 § 1 k.z., może się więc od tej odpowiedzialności zwolnić tylko wtedy, gdy udowodni, że wypadek nie nastąpił ani wskutek braku utrzymania urządzeń i instalacji centralnego ogrzewania w należytym stanie, ani wskutek wady w ich budowie. Strona powodowa dowodu ekskulpacji nie przeprowadziła. Przeciwnie, przewód sądowy w pierwszej instancji wykazał (i Sąd Wojewódzki prawidłowo to ustalił), że awaria w dniu 20 listopada 1956 roku była następstwem niedbalstwa ze strony powodowej. Wynika to z ustaleń, że w tym samym miejscu była awaria już w kwietniu 1956 roku oraz że strona powodowa zamiast radykalnej naprawy zła (takiej, jaką przeprowadziła po awarii listopadowej, mianowicie przez wymianę grzejników blaszanych na żeliwne) ograniczyła się (w kwietniu 1956 roku) do naprawy blaszanego grzejnika, i to do naprawy takiej, że w tym samym miejscu powstało w krótkim czasie nowe pęknięcie grzejnika.Tak więc rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego dotyczące powództwa wzajemnego jest co do zasady słuszne.Rozstrzygnięcie to jest również słuszne co do wysokości. Jest ono zaskarżone w części dotyczącej pozycji: "malowanie", "naprawa mebli" i "naprawa radia" przez stronę powodową oraz pozycyj: "dywan" i "koszt sprzątania przez obie strony" (…).W wyniku powyższych rozważań Sąd Najwyższy na podstawie art. 383 k.p.c. obie rewizje oddalił.