3 CR 38/57

PostanowienieIzba Cywilna1957-06-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ustalenie stanu faktycznego przez Sąd na podstawie opinii biegłego, który przeprowadził wizję lokalną i wywiady poza rozprawą, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ustalenie stanu faktycznego przez Sąd na podstawie opinii biegłego, który przeprowadził wizję lokalną i wywiady poza rozprawą, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania. Dowód z biegłych ma na celu dostarczenie opinii w sprawach wymagających wiadomości specjalnych, natomiast ustalenie stanu faktycznego powinno następować za pomocą oględzin dokonanych przez sąd, z udziałem biegłych w miarę potrzeby, lub zeznań świadków w przypadku stanu faktycznego przeszłego. Przerzucenie na biegłego obowiązku ustalenia stanu faktycznego uniemożliwia stronom wzięcie udziału w tym procesie i zadawanie pytań.
Stan faktyczny
Powódka dochodziła od pozwanej fabryki odszkodowania za szkodę w nieruchomości spowodowaną żrącymi pyłami z kominów fabryki. Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo, opierając się na opinii biegłego. Pozwana wniosła rewizję, kwestionując sposób ustalenia stanu faktycznego przez sąd pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części zasądzającej więcej niż 27.000 zł i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia J. Marowski (sprawozdawca). Sędziowie: W. Bendetson, F. Błahuta.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Franciszki S. przeciwko Fabryce Supertomasyny "Bomarka" w Krakowie o zapłatę 64.372,50 zł, po rozpoznaniu rewizji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 20 września 1956 r.,zaskarżony wyrok w części zasądzającej więcej niż 27.000 zł (dwadzieścia siedem tysięcy złotych) uchylił i sprawę w uchylonej części przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowódka żądała zasądzenia jej od strony pozwanej sumy 53.682 zł tytułem wynagrodzenia za szkodę spowodowaną w nieruchomości, obj. w lwh 345 gm. kat. Kraków Dz. XXIII Łagiewniki, w latach 1953-1956 przez żrące pyły wydobywające się z kominów fabryki strony pozwanej na skutek wadliwych urządzeń.Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo. Rewizję strony pozwanej żądającej, po ograniczeniu, uchylenia wyroku Sądu Wojewódzkiego w części zasądzającej na rzecz powódki kwotę przewyższającą 27.000 zł z 8% odsetkami od dnia 7 maja 1956 r. Sąd Najwyższy uznał za usprawiedliwioną.Jak bowiem zasadnie żali się skarżący, Sąd Wojewódzki wszystkie swe ustalenia poczynił na podstawie opinii biegłego, który w niej zamieścił nie tylko swoją opinię, ale i wyniki dokonanej przez biegłego poza rozprawą sądową wizji lokalnej oraz wyniki wywiadów u powódki i osób trzecich.Jak wynika z przepisu art. 293 k.p.c., dowód z biegłych ma tylko na celu dostarczenie sądowi opinii w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych. Natomiast stwierdzenie istniejącego stanu faktycznego następuje za pomocą oględzin dokonanych przez sąd w miarę potrzeby z udziałem biegłych (art. 303 k.p.c.), a jeżeli chodzi o stan faktyczny przeszły, to stwierdza się go za pomocą zeznań świadków.Przerzucanie faktycznie z Sądu na biegłego obowiązku ustalenia stanu faktycznego obraża powołane przepisy w sposób istotny, tym więcej że uniemożliwiło to wzięcie stronom udziału w dokonaniu i udokumentowaniu wyników oględzin, a osoby udzielające informacji biegłemu nie zeznawały pod sankcją i bez możliwości zadawania im pytań przez strony.Skoro więc ustalenia Sądu nie są oparte na prawidłowym materiale procesowym, zaskarżony wyrok, w granicach wniosku rewizyjnego, podlega uchyleniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 293 KPCart. 303 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.