3 CR 637/56

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 9 maja 1957 r. sprawy z powództwa Albina J. przeciwko Marii J. o rozwód, po rozpoznaniu rewizji kuratora pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 17 kwietnia 1956 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 17 kwietnia 1956 r. Sąd Wojewódzki w Rzeszowie orzekł rozwód małżeństwa zawartego przez Albina J. z Marią M. dnia 4 lipca 1951 r. w Urzędzie Stanu Cywilnego w Krośnie - bez winy stron, z tym że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dziećmi stron córką Wandą, ur. dnia 24 czerwca 1944 r. i synem Jerzym, ur. dnia 6 grudnia 1945 r. Sąd Wojewódzki powierzył pozwanej, z obowiązkiem całkowitego utrzymania i wychowania dzieci, zastrzegając powodowi prawo nadzoru nad wychowaniem dzieci oraz możność utrzymywania z nimi kontaktu osobistego.Wyrok powyższy zaskarżył kurator nieobecnej i nieznanej z miejsca pobytu pozwanej w oparciu o podstawę z art. 371 § 1 pkt 1 k.p.c. Rewizja kuratora nie kwestionując orzeczenia w przedmiocie udzielenia rozwodu zarzuca, że Sąd Wojewódzki niesłusznie obciążył pozwaną całkowitymi kosztami utrzymania i wychowania dzieci z obrazą przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 18 k.r., w związku z czym kurator domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wprawdzie rewizja trafnie wywodzi, że oboje rodzice są wspólnie obowiązani ponosić koszty utrzymania i wychowania dzieci (art. 35, 39 k.r.), niemniej jednak należy mieć na uwadze również przepisy art. 18 i 74 k.r. W świetle tych przepisów sąd orzekając rozwód i określając obowiązki rodziców wobec dzieci (art. 32 k.r. i 437 k.p.c.) winien w tym względzie kierować się potrzebami dziecka oraz możliwościami zarobkowymi i majątkowymi obojga rodziców.Skoro weźmie się pod uwagę, że pozwana wraz z dziećmi od lipca 1952 r., przebywa w Związku Radzieckim, że pozwana ani w imieniu własnym, ani w imieniu dzieci nie zwracała się do powoda o środki utrzymania, co więcej, że pozwana w ogóle nie daje o sobie znaku życia i że miejsce jej pobytu oraz dzieci nie jest znane, to w tych okolicznościach Sąd Wojewódzki nie mając żadnego materiału odnośnie sytuacji rodzinnej, stosunków majątkowych pozwanej i potrzeb dzieci nie był w stanie określić obowiązków powoda w tym względzie.Niezależnie od tego w przedstawionych okolicznościach, w drodze domniemania faktycznego (art. 241 k.p.c.) można przyjąć, że dzieci stron mają zapewnione dostateczne środki utrzymania, skoro nie zwracają się do powoda o pomoc.Dodać w końcu należy, że dzieci stron, które jak nadmieniono obecnie są nieznane z miejsca pobytu, wskutek orzeczenia Sądu Wojewódzkiego nie ponoszą żadnego uszczerbku, albowiem, o ile faktycznie znajdują się w sytuacji wymagającej pomocy ze strony ojca (powoda), mają one otwartą drogę do poszukiwania swych praw, tak samo zresztą jak i pozwana, o ile się zgłoszą (p. art. 41 k.r. oraz art. V przep. wprow.k.p.c.). Ponadto musi się wziąć również pod uwagę, że powód utrzymuje pożycie z niejaką Ireną P., z którą ma dwoje dzieci, i które powód musi utrzymywać, że jego zarobki są nieduże (około 1200 zł miesięcznie), że zatem względy życiowe przemawiają za tym, aby skromnych funduszów, jakie powód uzyskuje ze swych zarobków i jakie są niezbędne na utrzymanie jego dzieci i ich matki, z którą utrzymuje faktyczną wspólnotę, nie uszczuplać na niewiadome w tej chwili potrzeby dzieci nieznanych z miejsca pobytu.W tym stanie sprawy rewizję kuratora pozwanej jako bezzasadną należało oddalić (art. 383 k.p.c.).