4 CR 924/55

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Meszorer. Sędziowie: S. Piotrowski, W. Formański (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Romana G. przeciwko Zofii G. o rozwód, po rozpoznaniu rewizji obu stron od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 30 maja 1955 r.,zaskarżony wyrok w tym tylko zmienił, że niezależnie od zasiłku rodzinnego dla dzieci stron, podlegającego wypłacie do rąk pozwanej, zasądził od powoda tytułem udziału w ponoszeniu kosztów utrzymania i wychowania: na rzecz syna Janusza kwotę 400 zł miesięcznie, na rzecz córek Aliny i Grażyny po 280 zł miesięcznie dla każdej z nich, przy czym wyżej wymienione kwoty płatne są do rąk pozwanej; w pozostałej części rewizję powoda i rewizję pozwanej w całości oddalił.Uzasadnienie faktyczneStrony zawarły związek małżeński w dniu 2 września 1939 r. Z małżeństwa tego pochodzi troje dzieci urodz. w 1941 r., 1946 r. i 1947 r.Sąd Wojewódzki w Poznaniu rozwiązał małżeństwo stron z winy obojga małżonków, powierzył pozwanej wykonywanie władzy rodzicielskiej nad ich małoletnimi dziećmi i zasądził od powoda 1.200 zł miesięcznie tytułem jego udziału w ponoszeniu kosztów utrzymania i wychowania dzieci (...)Wyrok zaskarżyły obie strony.Powód żąda w swej rewizji uchylenia lub zmiany wyroku jedynie w części dotyczącej rozstrzygnięcia Sądu o prawach i obowiązkach stron względem ich małoletnich dzieci, pozwana natomiast domaga się uchylenia wyroku w całości, zarzucając uchybienia procesowe mające istotny wpływ na wynik sprawy i dokonanie ustaleń sprzecznych z materiałem sprawy, jeśli chodzi o przyjęcie przez Sąd winy pozwanej w spowodowaniu rozkładu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Co się tyczy rewizji powoda, to nie można podzielić słuszności poglądu, że władza rodzicielska nad córką Aliną powinna być powierzona powodowi. Powód - według ustaleń Sądu - mało interesował się dziećmi, a alimenty płacił w drodze egzekucji, podczas gdy pozwana, która dzieci od początku wychowuje, jest z nimi silnie związana, dba o ich wychowanie, zdrowie i zaspokajanie potrzeb, przez co daje gwarancję należytego wykonywania obowiązków rodzicielskich. Ustalenia te dostatecznie uzasadniają powierzenie pozwanej wykonywania władzy rodzicielskiej, zwłaszcza że brak w sprawie jakichkolwiek momentów mogących choćby częściowo uzasadnić z reguły niepożądane i niezgodne z intencją ustawodawcy rozdzielenie rodzeństwa. Także wzgląd na wczesne dzieciństwo dziecka przemawia za tym, by pozostawało pod opieką matki ze względu na jego konstytucję psychiczną, większą uczuciowość i skłonność do jej uzewnętrznienia oraz ze względu na właściwą matce troskę o zaspokajanie potrzeb dziecka (patrz orzecz. S.N. z dnia 21 listopada 1952 r., C. 1814/52, OSN 1953, poz. 92).Sąd Najwyższy uznał natomiast zarzut rewizji powoda dotyczący unormowania kwestii alimentów za częściowo trafny. Wprawdzie Sąd Wojewódzki, biorąc pod uwagę zarobkowe możliwości stron, słusznie ustalił udział powoda w ciężarze utrzymania i wychowania dzieci w 2/3 częściach, nie wyprowadził jednak z tej okoliczności prawidłowych wniosków. Większe są niewątpliwie potrzeby kilkunastoletniego chłopca niż potrzeby dziewczynek, które nie przekroczyły jeszcze 10 roku życia. Sąd Wojewódzki określił ogólnie udział powoda dla trojga dzieci w wysokości 1.200 zł miesięcznie. Już tym samym naruszył przepis art. 32 kod. rodz. i art. 437 k.p.c., według których Sąd w wyroku rozwodowym powinien unormować kwestię alimentów w stosunku do każdego z dzieci z osobna. Orzeczony bowiem z mocy tych przepisów obowiązek alimentacyjny nie dotyczy już udziału małżonków w kosztach utrzymania rodziny, która z chwilą orzeczenia rozwodu przestaje istnieć, lecz dotyczy obowiązku alimentacyjnego każdego z rodziców wobec każdego ze swych dzieci (...).Sąd Wojewódzki uchybił powyższej zasadzie, a ponadto niezgodnie z art. 74 kod. rodz. nie uwzględnił różnicy w potrzebach osób uprawnionych.Z tych przyczyn, nie kwestionując ustalenia udziału powoda w kosztach utrzymania i wychowania syna Janusza, należało odpowiednio zmniejszyć udział jego wobec obu córek. Biorąc pod uwagę wypłacanie zasiłku rodzinnego dla dzieci bezpośrednio do rąk ich matki, Sąd Najwyższy uznał kwoty po 280 zł miesięcznie za odpowiedni gotówkowy udział powoda w kosztach utrzymania.Kierując się powyższymi przesłankami, Sąd Najwyższy rewizję pozwanej oddalił w całości, rewizję zaś powoda w części dotyczącej alimentów dla córek uwzględnił w zakresie w wyroku orzeczonym, a w pozostałej części również oddalił (art. 383 i 386 k.p.c.).