3 CR 915/59

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Marowski (sprawozdawca). Sędziowie: J. Knap, A. Krzętowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Firmy "Pale Franki w Polsce" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przeciwko Przedsiębiorstwu Budownictwa Wodno-Inżynieryjnemu w K. o zapłatę, po rozpoznaniu rewizji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 27 sierpnia 1959 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneStrona powodowa żądała zasądzenia jej od strony pozwanej sumy 61.200 zł tytułem tenuty poddzierżawnej czterech kafarów systemu "Franki" za okres od 1.I. do 31.III.1953 r., powołując się na wiążącą strony umowę z dn. 28.IX.1950 r., która ustalała tenutę poddzierżawną na 8.160.000 zł (dawnych) rocznie, i przeliczając tę sumę po 3 zł nowe za 100 zł dawnych.Sąd Wojewódzki powództwo uwzględnił uznając, że umowę wiążącą strony należy zakwalifikować jako umowę najmu i - konsekwentnie - zgodnie z przepisem § 18 rozp. Rady Min. z dn. 23.X.1950 r. (Dz. U. Nr 50, poz. 461) przeliczyć umówiony czynsz najmu w stosunku 3 zł nowe za 100 zł dawnych.Rewizji strony pozwanej żądającej bądź zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia powództwa przy uwzględnieniu potrącenia części rat czynszowych, mylnie początkowo nadpłaconych w przeliczeniu 3 zł za 100 zł zamiast 1 zł za 100 zł, bądź uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia prawa materialnego i niedokładności rozprawy - nie uznał Sąd Najwyższy za usprawiedliwioną.Sąd Najwyższy nie podzielił poglądu rewizji, jakoby używanie kafaru przy wytwarzaniu pali "Franki" należało określić, jako użytkowanie ich w rozumieniu art. 402 § 1 k.z., a sumy otrzymywane przez stronę pozwaną od zamawiających pale tytułem wynagrodzenia za ich wykonanie - jako pożytki kafarów. Według treści art. 402 k.z. użytkowanie rzeczy polega na wytwarzaniu i pobieraniu pożytków. Według zaś art. 13 § 1 pr. rzecz. pożytkami naturalnymi rzeczy są jej przychody uzyskiwane zgodnie z jej przeznaczeniem i z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki. Przychody z tytułu wynagrodzenia za wykonanie pali nie są przychodami kafarów, lecz przychodami przedsiębiorstwa uruchamiającego je przy pomocy pracy ludzkiej, podobnie jak wynagrodzenie za pracę rębacza drewna są jego przychodami, a nie przychodami jego własnej siekiery. Przychodami rzeczy są bądź ziemiopłody na niej wyrosłe, bądź przypłodek zwierzęcia. Są to przychody, które rzeczywiście daje sama rzecz, nawet bez przyczynienia się człowieka, a które oczywiście mogą być większe w miarę przyczynienia się ludzkiej pracy.Z tych względów nie jest również usprawiedliwiony zarzut pominięcia dowodu z biegłego co do sposobu wytwarzania pali przez kafary, skoro skarżący nie twierdził, żeby wytwarzanie to następowało także niezależnie od pracy ludzkiej.Jeżeli zaś skarżący wywodzi, że wiążącą strony umowę należało zakwalifikować jako umowę dzierżawy na podstawie niektórych jej postanowień, to należy zaznaczyć, że i przy umowie najmu koszty napraw mogą obciążać najemcę (art. 373) i że nie ma przepisu, który by zakazywał innego niż w ustawie rozdzielenia tego obowiązku. O obowiązku ubezpieczenia rzeczy i udzielenia porad co do jej używania ustawa nie mówi, postanowienia więc umowne w tym względzie mogą znaleźć się zarówno w umowie dzierżawy, jak i najmu. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.