3 CZ 172/58

PostanowienieIzba Cywilna1958-09-25

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może zawiesić postępowanie na podstawie art. 191 pkt 1 k.p.c., gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego procesu, który został już prawomocnie zakończony?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 191 pkt 1 k.p.c. jest możliwe tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego procesu, w którym nie zapadło jeszcze prawomocne orzeczenie. Skoro postępowanie w sprawie o przywrócenie posiadania nieruchomości zostało prawomocnie zakończone, nie można już mówić o prejudycjalności jego przyszłego wyniku dla toczącego się procesu.
Stan faktyczny
Powódka domagała się ustalenia prawa własności nieruchomości i jej wydania. Sąd Wojewódzki zawiesił postępowanie, uznając, że jego rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego postępowania dotyczącego przywrócenia posiadania tej samej nieruchomości. Strona pozwana wniosła zażalenie na postanowienie o zawieszeniu, argumentując, że postępowanie w sprawie o przywrócenie posiadania zostało już prawomocnie zakończone.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Rzeszowie Ośrodek w Przemyślu do dalszego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Bryl. Sędziowie: P. Stępień, R. Czarnecki (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Marii Renaty G. przeciwko 1) Skarbowi Państwa - Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Finansowy w S., 2) Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Zdrowia w Ł. o ustalenie prawa własności i wydanie nieruchomości, po rozpoznaniu zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie - Ośrodek w Przemyślu z dnia 18 czerwca 1958 r.,zaskarżone postanowienie uchylił i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Rzeszowie Ośrodek w Przemyślu do dalszego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowódka domagała się ustalenia prawa własności nieruchomości i jej wydania. Strona pozwana przytoczyła, że w związku z prawomocnym orzeczeniem uwzględniającym wniosek powódki o przywrócenie posiadania tej samej nieruchomości opuszczonej, złożyła skargę o wznowienie postępowania oraz podanie o wniesienie od wspomnianego orzeczenia rewizji nadzwyczajnej.Sąd Wojewódzki zawiesił postępowanie w rozpoznawanej sprawie "do czasu prawomocnego ukończenia postępowania w sprawie" o przywrócenie posiadania nieruchomości opuszczonej.W zażaleniu strona pozwana domaga się uchylenia tego postanowienia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Art. 191 pkt 1 k.p.c. stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego procesu. Według art. 192 § 2 i art. 193 k.p.c. ustanie wspomnianej przyczyny zawieszenia następuje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. Powołane przepisy mają na względzie formalną prawomocność, polegającą na niezaskarżalności orzeczenia za pomocą zwykłych środków odwoławczych (art. 365 k.p.c.). Nie wymaga zaś uzasadnienia, że do tych ostatnich nie należy ani skarga o wznowienie postępowania, ani rewizja nadzwyczajna. Przeciwnie, ich wniesienie świadczy o istnieniu prawomocnego orzeczenia.To, co powiedziano, oznacza, że sąd może zawiesić postępowanie z przyczyny tzw. prejudycjalności tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy zależy od wyniku innej sprawy, w której postępowanie toczy się i w którym nie zapadło jeszcze prawomocne orzeczenie. Jeśli zaś w sprawie, która miała być prejudycjalna dla rozpoznawanej, orzeczenie takie zapadło, to możliwość zawieszenia postępowania nie wchodzi już w rachubę z tego względu, że jego cel został spełniony. Ze wspomnianym bowiem momentem łączą się skutki prawomocności materialnej (art. 367 k.p.c.), mogące wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy.W sprawie niniejszej, skoro prawomocne ukończenie sprawy o przywrócenie posiadania nieruchomości opuszczonej już nastąpiło, mogła być mowa o prejudycjalności tego orzeczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a nie o wpływie ewentualnie dalszego jej "wyniku" dla toczącego się procesu.Z powyższych względów zaskarżone postanowienie, jako powzięte z naruszeniem powołanych wyżej przepisów, musiało ulec uchyleniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

Art. 191 pkt 1 KPCart. 192 § 2art. 193 KPCart. 365 KPCart. 367 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.