1 CZ 82/62

PostanowienieIzba Cywilna1962-09-07

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może zawiesić postępowanie na podstawie art. 191 pkt 1 k.p.c. jedynie z uwagi na podobieństwo okoliczności faktycznych i podstaw prawnych innych spraw lub ze względu na zasadę ekonomii procesowej, czy też konieczne jest, aby rozstrzygnięcie innej sprawy stanowiło prejudykat dla sprawy zawisłej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania, uznając, że podobieństwo okoliczności faktycznych i podstaw prawnych innych spraw, a także zasada ekonomii procesowej, nie stanowią wystarczającej podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 191 pkt 1 k.p.c. Przesłanką zawieszenia jest sytuacja, w której rozstrzygnięcie innej sprawy stanowi prejudykat dla sprawy zawisłej, co oznacza, że wynik innego sporu musi mieć moc wiążącą dla rozstrzygnięcia danej sprawy.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki zawiesił postępowanie w sprawie o zapłatę, uznając, że rozstrzygnięcie analogicznej sprawy przez Sąd Najwyższy będzie miało wpływ na wynik niniejszego sporu i uzasadnia to zasadę ekonomii procesowej. Pozwany wniósł zażalenie, domagając się uchylenia postanowienia, argumentując, że zawieszenie może nastąpić tylko w przypadku zależności rozstrzygnięcia od wyniku innego procesu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Produkcji Artykułów dla Budownictwa w W. przeciwko Zespołowi Produkcyjnego S. Spółka z o.o. o 45 050,21 zł na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 26 stycznia 1962 r., uchylił zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki zawiesił postępowanie w sprawie do czasu rozstrzygnięcia sporu w sprawie II C 896/80, identycznej z niniejszą sprawą co do podstawy prawnej, która jest przedmiotem rozpoznawania Sądu Najwyższego na skutek wniesionego środka odwoławczego.Według wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu poglądu, rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy podstawy prawnej w sprawie II C 896/60 będzie miało wpływ na wynik niniejszego sporu i dlatego zawieszenie postępowania jest uzasadnione z punktu widzenia ekonomii procesowej.W zażaleniu opartym na zarzucie naruszenia art. 191 pkt 1 k.p.c. pozwany domaga się uchylenia zaskarżonego orzeczenia, stojąc na stanowisku, iż zawieszenie na podstawie przytoczonego przepisu może nastąpić tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie określonego sporu nie jest możliwe bez uprzedniego rozpoznania innej sprawy.Zażaleniu nie można odmówić słuszności.Według art. 191 pkt 1 k.p.c. sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego procesu. Ze sformułowania cytowanego przepisu wynika, iż zachodzi tu przypadek, gdy wedle prawa materialnego lub formalnego rozstrzygnięcie innego sporu stanowi przedsąd dla danej sprawy.Proces inny musi być tego rodzaju, że orzeczenie, które w nim zapadnie, osiągnie powagę rzeczy osądzonej i w ten sposób poprzez moc prejudycjalności wpłynie na wynik rozstrzygnięcia w danej sprawie.Wprawdzie nie jest konieczne, aby spór toczył się między tymi samymi stronami, co proces, w którym ma dojść do zawieszenia, jednak przedmiotem sporu powinien być stosunek prawny lub prawo, od którego stwierdzenia zależne jest orzeczenie w sprawie zawisłej.Sytuacja taka nie zachodzi w niniejszym przypadku, gdyż sprawa z dnia 22 listopada 1960 r. II K 896/60 (OSNPG 1961/2 poz. 23 str. 7) i sprawa zawisła nie pozostają w stosunku do siebie w żadnym stosunku zależności. Wzgląd, że okoliczności faktyczne obu spraw są analogiczne i że ocena prawna tych okoliczności byłaby taka sama, nie uzasadnia jeszcze wstrzymania biegu sprawy. Nie ma również rozstrzygającego znaczenia zasada ekonomii procesowej.Przesłankę zawieszenia na podstawie art. 191 pkt 1 k.p.c. stanowi nie wzgląd na zasadę ekonomii procesowej, czy też podobieństwo okoliczności faktycznych oraz podstawy prawnej dwóch spraw - ale zależność rozstrzygnięcia sprawy zawisłej od wyniku innego sporu, przez co rozumieć należy sytuację, gdy wynik innego sporu stanowi praejudicium dla danego sporu.Wobec zasadności zażalenia z mocy art. 394 § 3 i 384 k.p.c. zaskarżone orzeczenie ulega uchyleniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 191 pkt 1 KPCart. 394 § 3§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.