4 CR 1060/56
PostanowienieIzba Cywilna1956-12-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd, zasądzając rentę odszkodowawczą, prawidłowo ustalił stopień niezdolności powoda do pracy, uwzględniając jego ograniczoną zdolność do wykonywania pewnych prac zarobkowych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu wojewódzkiego, uznając, że nie wyjaśniono w sposób należyty opinii biegłych dotyczącej ograniczonej zdolności powoda do pracy zarobkowej. Zasądzenie renty w pełnej wysokości, jak dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy, było przedwczesne bez ustalenia, do jakich konkretnie prac powód jest zdolny i czy istnieją możliwości ich podjęcia w jego środowisku.Stan faktyczny
Powód doznał wypadku przy pracy w samochodzie pozwanej Spółdzielni, w wyniku czego doznał złamania kości ramieniowej i przedramienia prawego. Sąd Wojewódzki zasądził na jego rzecz rentę odszkodowawczą, uznając go za całkowicie niezdolnego do pracy. Pozwana Spółdzielnia wniosła rewizję, zarzucając nierozważenie opinii biegłych, według której powód był zdolny do pewnych prac zarobkowych z ograniczeniem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wyjaśnienia kwestii ograniczonej zdolności powoda do pracy zarobkowej.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Kałamajski. Sędziowie: S. Białek, W. Formański (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Władysława K. przeciwko Mazurskiej Spółdzielni Transportowej w Elblągu o rentę, po rozpoznaniu rewizji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 19 czerwca 1956 r.,zaskarżony wyrok uchylił i sprawę Sądowi Powiatowemu w Elblągu do ponownego rozpoznania przekazał.Uzasadnienie faktyczneW dniu 16 października 1952 r. powód, jadąc samochodem pozwanej Spółdzielni, uległ z winy kierowcy wypadkowi, w wyniku czego doznał złamania kości ramieniowej i kości przedramienia prawego.Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz powoda tytułem renty odszkodowawczej na skutek utraty zdolności do pracy po 751 zł miesięcznie za czas od 1 maja 1953 r. do 31 grudnia 1954 r. oraz po 988 zł od 1 stycznia 1955 r. na przyszłość. Przyznana renta stanowi różnicę między rentą inwalidzką pobierana przez powoda a zarobkiem, jaki osiągnąłby na stanowisku zajmowanym przed wypadkiem.Pozwana, żądając uchylenia wyroku, ewentualnie jego zmiany w sensie wydatnego obniżenia renty, zarzuciła nierozważenie w sposób należyty opinii biegłych z dnia 6 kwietnia 1956 r., a w konsekwencji - pominięcie istotnej okoliczności, że powód jest nadal zdolny do pewnych prac zarobkowych.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Według znajdującego się w aktach zaświadczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia w Tczewie z dnia 31 sierpnia 1955 r. stopień niezdolności powoda do pracy wynosi 70%.Przesłuchani na zarządzenie Sądu Wojewódzkiego biegli lekarze Zygmunt J. i Karol T. wydali następujące orzeczenie: "Chory nie jest zdolny do wykonywania zawodu oraz pracy fizycznej całkowicie, jest natomiast zdolny do pracy zarobkowej z ograniczeniem". Sąd Wojewódzki w wyroku powołuje się na to orzeczenie i biorąc pod uwagę, że powód nie pracuje zarobkowo, przyznał rentę, jak zupełnie niezdolnemu do pracy.Tymczasem sformułowanie omawianego orzeczenia biegłych może budzić pewne wątpliwości. Poza stwierdzeniem całkowitej niezdolności w zawodzie powoda (jest on szewcem) nie podaje ono bliżej, do jakich prac powód nadal jest zdolny i w jakim stopniu zdolność ta jest ograniczona. Wyjaśnienie tej okoliczności może mieć istotne znaczenie w sprawie. Powód, jak należy wnioskować z materiału w sprawie, dotknięty jest na stale bezwładem prawego ramienia. Wypadek miał miejsce w październiku 1952 r., a pobyt powoda w szpitalu nie przekroczył 9 tygodni. W chwili wydania wyroku upłynęły cztery lata.Sąd Wojewódzki, zasądzając odszkodowanie w pełnej wysokości, uznał, że powód jest trwale całkowicie niezdolny do zarobkowania. Rozstrzygnięcie takie pomija tym samym wyżej wskazane okoliczności. Bez ich wyjaśnienia Sąd nie tylko uchybił przepisom art. 218 i 242 k.p.c., ale w konsekwencji naruszył też przepisy art. 158 § 1 i 161 § 2 Kodeksu zob.Postulat uwzględnienia wszelkich zachodzących okoliczności przy ustalaniu wysokości odszkodowania wymagał ustalenia, do jakich prac zarobkowych, o których mowa w orzeczeniu biegłych, i w jakim stopniu powód jest zdolny.Stwierdzenie jednak pewnej procentowej zdolności do zarobkowania nie może w sposób mechaniczny wpływać na określenie wysokości odszkodowania. Istotne w sprawie znaczenie będzie miało ustalenie, czy poszkodowany miał możność wykorzystania swej uszczuplonej zdolności zarobkowania w konkretnych warunkach, w jakich żyje, innymi słowy - czy istnieją możliwości zatrudnienia powoda przy pracach, do których jest zdatny.Nieuwzględnienie przez Sąd Wojewódzki powyższych okoliczności stanowi uchybienie procesowe mogące w sposób stanowczy wpłynąć na wynik sprawy. Powoduje ono uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania w świetle wskazań wyżej przytoczonych (art. 384 k.p.c.).Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd, stosownie do art. 74 § 2 k.p.c., powinien doręczyć pismo procesowe pozwanej z dnia 21.IV.1955 r. Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku jako osobie przypozwanej.
Powiązane orzeczenia
- II PR 321/65 1965-09-28Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił powództwo o rentę wyrównawczą, nie wyjaśniając należycie zakresu niezdolności powoda do zarobkowania wynikłej ze złamania lewego przedramienia, mimo wcześniejszego polecenia…
- II PK 116/14/1 2015-03-26Czy osoba całkowicie niezdolna do pracy, która w przeszłości uzyskiwała niewielkie dochody z pracy dla osób niepełnosprawnych, może nadal żądać renty wyrównawczej na przyszłość?
- C 965/52 1952-03-10Czy Sąd Wojewódzki, opierając się wyłącznie na zaświadczeniach o zarobkach i nie uwzględniając pisma ZUS, naruszył przepisy proceduralne, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy dotyczącej zasądzenia renty?
- III CZP 294/82 1982-12-17Czy sąd prawidłowo ocenił możliwość osiągnięcia przez poszkodowaną dochodów w ramach zachowanej zdolności do pracy przy ustalaniu wysokości renty uzupełniającej po wypadku?
- II UKN 682/98 1999-06-10Czy renta wyrównawcza przysługująca poszkodowanemu, który zachował częściowo zdolność do pracy, powinna uwzględniać wynagrodzenie, które mógłby uzyskać, podejmując pracę w ramach tej zachowanej zdolności?
Powołane przepisy
art. 218art. 158 § 1art. 384 KPCart. 74 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.