4 CZ 140/58

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz. Sędziowie: J. Krzyżanowski (sprawozdawca), W. Bendetson.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa P.R. w G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji przeciwko Skarbowi Państwa (Kwatermistrzostwu Marynarki Wojennej w G.) o 378.000 zł z tytułu odszkodowania, po rozpoznaniu zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 1958 r., postanowił: zaskarżone postanowienie uchylić.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 17 kwietnia 1958 r. Sąd Wojewódzki na zasadzie art. 374 k.p.c. odrzucił rewizję pozwanego jako wniesioną po upływie ustawowego terminu. W uzasadnieniu Sąd przytoczył, że ze zwrotnego poświadczenia odbioru podpisanego w dniu 4 kwietnia 1958 r. przez radcę prawnego pozwanego kwatermistrzostwa Marynarki Wojennej, ob. M., wynika, że odpis wyroku z uzasadnieniem doręczony został stronie pozwanej dnia 14 marca 1958 r., a rewizja została nadana na pocztę dopiero 4 kwietnia 1958 r.W zażaleniu strona pozwana wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie biegu rewizji wyjaśniając, że radca prawny pozwanej, ob. P., który zastępował przed sądem I instancji stronę pozwaną i na którego nazwisko adresowana była przesyłka pocztowa Sądu z dnia 4 marca 1958 r., otrzymał zaskarżony wyrok dopiero dnia 24 marca 1958 r. i w tej dacie odbiór pokwitował, a zatem rewizja nadana na pocztę dnia 4 kwietnia 1958 r. wniesiona została w terminie.Zwrotne poświadczenie odbioru wyroku podpisane przez ob. M. w sekretariacie Sądu z datą 14 marca 1958 r. nie może stanowić dowodu doręczenia w tej dacie wyroku stronie pozwanej, skoro podpis ten uzyskany został od ob. M. dnia 4 kwietnia 1958 r. i skoro od dnia 28 lutego 1958 r. do 16 marca 1958 r. przebywała ona na urlopie wypoczynkowym i nie mogła wiedzieć, kiedy odpis wyroku został doręczony pozwanej, a następnego dnia, po sprawdzeniu w sekcji prawnej Marynarki Wojennej prawdziwej daty doręczenia, sprostowała telefonicznie kierownikowi sekretariatu Sądu swój błąd. Wyjaśnił nadto żalący się, że radca prawny P. był chory od dnia 18 marca 1958 r. do 29 marca 1958 r., co wpłynęło zapewne na opóźnienie doręczenia mu odpisu wyroku.Strona powodowa wniosła o oddalenie zażalenia i składając pisemne oświadczenie pracownicy poczty i sekretariatu Sądu oraz pracowników Kwatermistrzostwa Jana S. i Janiny S. wyjaśniła, że radca prawny P. polecił pracownikom Kwatermistrzostwa (S. i S.), upoważnionym przez Kwatermistrzostwo do odbierania pism sądowych w urzędzie pocztowym, aby ci ostatni nie potwierdzali w urzędzie pocztowym odbioru pism sądowych adresowanych do Kwatermistrzostwa na jego imię, lecz przedstawiali mu je wraz ze zwrotnym dowodem odbioru, by mógł je osobiście pokwitować.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jak wynika z treści pełnomocnictwa procesowego strona pozwana upoważniła do zastępstwa sądowego w niniejszym procesie swego radcę prawnego mgra P., wskazując w odpowiedzi na pozew adres dla doręczeń w siedzibie Kwatermistrzostwa Marynarki Wojennej w G.W wypadku gdy pełnomocnik procesowy jednostki gospodarki uspołecznionej lub urzędu państwowego, będący równocześnie radcą prawnym mocodawcy, nie wskazał odmiennego od siedziby jednostki lub urzędu adresu dla doręczeń, to zgodnie z art. 140 i 144 k.p.c. miejscem dla doręczeń jest lokal biurowy instytucji, w której zatrudniony jest pełnomocnik jako radca prawny. Poza tym jeżeli urząd lub jednostka uspołeczniona upoważniła do odbioru z poczty pism sądowych specjalnego funkcjonariusza, to doręczenie przez pocztę do rąk tego funkcjonariusza pisma sądowego jest z punktu widzenia procesowego prawnie skuteczne (art. 150 k.p.c.) i terminy procesowe rozpoczynają bieg od daty tego doręczenia, niezależnie od tego, kiedy pełnomocnik - radca prawny omawiane pisma rzeczywiście otrzymał. Przekazanie bowiem przez funkcjonariusza urzędu czy instytucji podjętej z poczty korespondencji właściwemu pracownikowi (radcy prawnemu) jest kwestią wewnętrznej organizacji i właściwego funkcjonowania zakładu pracy, nie mającą wpływu na obliczenie terminów procesowych.W świetle przytoczonych rozważań błędny jest pogląd skarżącego, wynikający z treści uzasadnienia zażalenia, jakoby rzeczą rozstrzygającą dla obliczenia terminu z art. 373 § 1 k.p.c. nie było podjęcie przez jego upoważnionego funkcjonariusza pisma sądowego w urzędzie pocztowym, lecz dopiero doręczenie tego pisma radcy prawnemu w Kwatermistrzostwie, co nastąpiło z opóźnieniem z powodu choroby tegoż radcy w czasie od 18 marca do 29 marca 1958 r.Wymagało natomiast szczegółowego wyjaśnienia - przez zbadanie urzędniczki pocztowej Łucji M. oraz funkcjonariuszy strony pozwanej Jana S. i Janiny S. - jak dalece funkcjonariusze ci byli rzeczywiście upoważnieni do odbioru pism sądowych dla pozwanego lub innych pracowników kancelarii strony pozwanej oraz kiedy pismo Sądu z dnia 4 marca 1958 r., zawierające odpis uzasadnionego wyroku, wpłynęło do Kwatermistrzostwa, ta bowiem data będzie decydująca dla obliczenia terminu ustawowego przewidzianego w art. 373 k.p.c.Podpisanie przez ob. M. w dniu 4 kwietnia w Sądzie z datą wsteczną (14.III.1958 r.) rzekomego odbioru wyroku nie mogłoby stanowić dowodu prawidłowego doręczenia pisma sądowego, skoro brak jest dowodu, aby była ona upoważniona do składania tego rodzaju oświadczeń, i skoro w dniu następnym telefonicznie to oświadczenie sprostowała. Gdyby wyjaśnienie daty odbioru pisma sądowego z poczty przez funkcjonariusza pozwanego bądź daty wpływu tego pisma do kancelarii Kwatermistrzostwa nie było możliwe, to termin z art. 373 k.p.c. należałoby liczyć od daty potwierdzenia odbioru wyroku przez radcę prawnego pozwanej (24.III.1958 r.).Skoro więc Sąd Wojewódzki powyższych zasad nie miał na uwadze, zaskarżone postanowienie z mocy art. 394 § 3 i 384 k.p.c. należało uchylić i sprawę przekazać Sądowi Wojewódzkiemu w celu wyjaśnienia i prawidłowego ustalenia daty doręczenia odpisu wyroku stronie pozwanej.