C 109/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Lisiewski; Sędziowie: dr B. Dobrzański, dr J. Marowski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zofii P. przeciwko Annie L. o odszkodowanie, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej powódki na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2 października 1950 r., skargę kasacyjną oddalił.Uzasadnienie faktyczneZofia P. wnosiła o zasądzenie jej od Anny L.: 1) sumy 350 zł tytułem zwrotu kosztów obdukcji lekarskiej, 2) kwoty 380 zł tytułem kosztów lekarstw, 3) 24.000 zł tytułem utraconego zarobku za 6 miesięcy licząc po 4.000 zł miesięcznie, 4) kwoty 8.000 zł tytułem kosztów kuracji i pobytu w uzdrowisku, 5) kwoty 10.000 zł tytułem odszkodowania za cierpienia i 6) renty miesięcznej w wysokości 3.000 zł z powodu trwałej utraty zdrowia i niezdolności do pracy. Podstawą roszczeń powódki jest fakt trzykrotnego jej pobicia przez pozwaną.Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził 10.730 zł z odsetkami, mianowicie kwotę 380 zł za lekarstwa i 350 zł za obdukcję oraz sumę 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę moralną i cierpienia fizyczne. Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrok ten zmienił i powództwo w całości oddalił. Sąd Apelacyjny w związku z wyrokiem Sądu Grodzkiego w Warszawie z dnia 2 października 1948 r., IV. Kg. 2315/46, skazującym pozwaną na 6 miesięcy aresztu z zawieszeniem tej kary na przeciąg lat 3 za ciężkie po bicie powódki w dniu 7 czerwca 1946 r. i wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie, IX. Ka. 785/48 uznającym pozwaną za winną uderzenia i kopnięcia powódki w dniu 20 sierpnia 1947 r. i skazującym ją za to przestępstwo na 2 tygodnie aresztu, uznał, że pozwana w myśl art. 7 k.p.c. odpowiada w zasadzie za skutki czynów, za które została skazana, że jednak na powódce ciąży obowiązek udowodnienia istnienia tych szkód i strat. O ile chodzi o dochodzone kwoty 350 zł za obdukcję i 380 zł za lekarstwa, to powódka nie udowodniła poniesienia tych wydatków. Pozwana słusznie zarzuciła w skardze apelacyjnej, że powódka jako pracownica P.K.P. korzysta z bezpłatnej pomocy lekarskiej (zeznania świadka dr K.), a zatem nie płaciła za lekarstwa i świadectwo (...).Oddalając roszczenie powódki z tytułu zadośćuczynienia za cierpienia fizyczne i krzywdę moralną Sąd Apelacyjny uznał, że żądanie to nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach faktycznych ustalonych w toku przewodu sądowego. Z zeznań świadków M., N. i G. wynika, że powódka jest osobą kłótliwą, nie umiejącą żyć w zgodzie z otoczeniem, świadek M. stwierdziła u pozwanej, po jednej z bójek stron, obrażenia ciała w postaci siniaka na plecach i zdrapania skóry, co świadczy, że powódka nie poprzestaje na biernej obronie, lecz zadaje sama ciosy i to z tyłu. To agresywne i kłótliwe usposobienie powódki było jedną z przyczyn, które wywoływały między stronami bójki, i powódka częściowo ponosi winę w wywoływaniu zajść z pozwaną. Istotną okolicznością przemawiającą przeciwko zasądzeniu zadośćuczynienia jest fakt posiadania przez pozwaną dzieci. Obarczenie budżetu tak licznej rodziny przez zasądzenie jakiejś kwoty tytułem zadośćuczynienia odbiłoby się na możności zaspokojenia potrzeb dzieci pozwanej, nic nie winnych w sprawie. O ile chodzi o żądanie powódki zasądzenia jej renty, to stwierdzić należy, że jeżeli nawet powódka jest obecnie chora i niezdolna do pracy, to niemożliwe jest stwierdzenie, że jej stan znajduje się w związku przyczynowym z zajściami, które miały miejsce między stronami. Obrażenia, których doznała powódka w toku bójek, nie należały do ciężkich uszkodzeń ciała, o czym świadczą kwalifikacje wyroków karnych (...).Powyższy wyrok zaskarżyła skargą kasacyjną powódka wnosząc o uchylenie go z powodu:1)obrazy art. 7 k.p.c., bowiem zdaniem skarżącej kwestia, że rzekomo "powódka jest osobą kłótliwą, nie umiejącą żyć w zgodzie z otoczeniem", "nie poprzestaje na biernej obronie" i że zachodzi "częściowo wina powódki" - nie może być odmiennie ustalona przez sąd cywilny niż przez sądy karne (...),2)naruszenia art. 134, 157, 158 § 1, 161 i 165 k z. przez niesłuszne wobec uzasadnionych w skardze uchybień formalnych odmówienie powódce wynagrodzenia doznanej szkody i zadośćuczynienia, nadto przez nie oparte ani na przepisach, ani na normach przepisów ogólnych prawa cywilnego, ani na zasadach ustroju i celach Państwa Ludowego - uwzględnienie sytuacji majątkowej i rodzinnej krzywdziciela - pozwanej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy nie uznał podstaw kasacyjnych za usprawiedliwione.Art. 7 § 1 k.p.c. wiąże sąd cywilny jedynie ustaleniami co do faktu popełnienia przestępstwa, brak natomiast przepisu, który by wiązał sąd cywilny ustaleniami sądu karnego co do przyczyn zajścia, wzajemnych krzywd wyrządzonych przez poszkodowanego i innych okoliczności towarzyszących. Dlatego nie obraził Sąd Apelacyjny art. 7 k.p.c. czyniąc ustalenia w tym zakresie (...).Na koniec nieusprawiedliwiony jest zarzut obrazy prawa materialnego, skoro z ustaleń Sądu wynika, że powódka nie udowodniła szkody w postaci zmniejszenia jej zdolności do pracy.O ile chodzi o zadośćuczynienie za cierpienia fizyczne i krzywdę moralną, sąd w myśl art. 165 k.z. może tylko, lecz nie musi, przyznać stosowną sumę pieniężną. Obowiązany jest oczywiście uzasadnić, dlaczego przyznaje lub odmawia zadośćuczynienia. Tego obowiązku Sąd Apelacyjny w zupełności i w sposób przekonywający dopełnił.O ile zaś skarżąca żali się na to, że Sąd Apelacyjny uwzględnił w swym rozumowaniu sytuację majątkową stron, to Sąd Najwyższy nie widzi w tym żadnego naruszenia ani ustawy, ani zasad współżycia społecznego w Państwie Ludowym. Przeciwnie, całkowite pomijanie tych kwestii przy ocenie, czy należy przyznać zadośćuczynienie z art. 165 k.z., byłoby właśnie w Państwie Ludowym nie do pomyślenia.Z tych powodów Sąd Najwyższy skargę kasacyjną oddalił na zasadzie art. 436 k.p.c.