C 1182/52
PostanowienieIzba Cywilna1952-06-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustanowienie drogi koniecznej przez działkę małżonków B. na rzecz K., który nie jest właścicielem nieruchomości władnącej, nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa rzeczowego i interesu Państwa Ludowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ustanowienie drogi koniecznej przez działkę małżonków B. na rzecz K., który nie był właścicielem nieruchomości władnącej, nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa rzeczowego, w szczególności art. 1 i 2 § 1 pr. rzecz. Brak było podstaw do ustanowienia drogi koniecznej, gdy osoba żądająca jej ustanowienia nie była właścicielem nieruchomości władnącej. Ponadto, ustanowienie drogi przez całą długość działki małorolnych gospodarzy, pozbawiające ich produkcyjnego znaczenia znaczny obszar ziemi, było sprzeczne z interesem Państwa Ludowego w zakresie podnoszenia poziomu produkcji rolnej.Stan faktyczny
K. używał działki jako mąż jej właścicielki Heleny K. Właścicielka nie była jednak właścicielem parcel pochodzących z majątku S. Drogi i rowy na rozparcelowanej nieruchomości miały służyć do ogólnego użytku. Istniejący dojazd do działki K. był utrudniony z powodu spadzistości terenu, co mogło być usunięte przez użytkownika. Sąd Wojewódzki ustanowił drogę konieczną przez działkę małżonków B. na żądanie K.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczne...Jak wynika ze złożonego do akt zaświadczenia Oddz. Ksiąg Wiecz. Sądu Grodzkiego w J., K. nigdy nie był i nie jest właścicielem parcel, pochodzących z majątku S., przy czym w wykazie hip. wszystkich działek nabytych po parcelacji majątku zaznaczono, że drogi i rowy istniejące na rozparcelowanej nieruchomości nie mogą być zmniejszane ani kasowane jako służące do ogólnego użytku. Oględziny zaś miejsca sporu ustaliły, że do działki, którą używa K. jako mąż jej właścicielki Heleny K., istnieje droga dojazdowa, wytknięta na planie sporządzonym przy parcelacji folwarku S., przeprowadzonej pod nadzorem władz ziemskich.Niedogodność istniejącego dojazdu do gruntu używanego przez K. wynika według ustaleń Sądu Wojewódzkiego wskutek spadzistości terenu tego gruntu, a więc właściwości działki, którą może usunąć sam jej użytkownik przez odpowiednie zniwelowanie pola względnie przez wytknięcie zjazdu do drogi planowej w ukośnym kierunku, jak to trafnie zaznaczył w wyroku Sąd Grodzki w K.W tych warunkach ustanowienie w wyroku Sądu Wojewódzkiego drogi koniecznej przez działkę małż. B. na żądanie K. nie będącego właścicielem dziedziny władnącej nastąpiło z jawnym pogwałceniem §§ 1 i 2 art. 33 pr. rzecz., jak to słusznie wywodzi rewizja nadzw.Interes Polski Ludowej wymaga możliwie pełnego wykorzystania w celach produkcyjnych każdego zdatnego pod uprawę gruntu i likwidacji nieużytków i odłogiem leżących części pól. Nie oparte na przepisach prawa wytknięcie drogi przez całą długość działki małorolnych gospodarzy małż. B. na przestrzeni 250 m. pozbawia produkcyjnego znaczenia pas ziemi zawierający około 750 m2, co w stosunku do całości 2 hektarowej działki B. stanowi nieproporcjonalnie znaczny obszar i z punktu widzenia gospodarczego jako zamiana uprawnej ziemi na drogę jest sprzeczne z zadaniem podnoszenia poziomu produkcji rolnej leżącym w interesie Państwa Ludowego...
Powiązane orzeczenia
- III CRN 14/83 1983-03-21Czy ustanowienie drogi koniecznej przez siedlisko właściciela nieruchomości, które może prowadzić do konfliktów sąsiedzkich i pogorszenia stanu gruntu, jest zgodne z prawem i interesem społeczno-gospodarczym?
- III CRN 109/71 1971-05-28Czy sąd może ustanowić drogę konieczną przez nieruchomość, której właściciel nie był stroną postępowania, a czy ustanowienie służebności osobistej drogi koniecznej jest dopuszczalne, gdy można ustanowić służebność grunto…
- III CRN 311/84 1985-01-16Czy ustanowienie drogi koniecznej jest dopuszczalne, gdy nieruchomość posiada inny, choć dłuższy lub mniej wygodny, dostęp do drogi publicznej?
- II CSK 421/06 2007-01-31Czy istnieją przesłanki do ustanowienia drogi koniecznej, gdy nieruchomość ma dostęp do drogi publicznej, ale jest on utrudniony i wpływa na podstawowe źródło dochodu właściciela?
- I CSK 144/09 2009-12-02Czy ustanowienie służebności drogi koniecznej na całej powierzchni działki, która od lat jest wykorzystywana jako droga, jest zgodne z przepisami prawa, w szczególności z art. 145 § 2 k.c. i art. 287 k.c.?
Powołane przepisy
art. 33§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.