C 1195/52

Skład orzekającyPrzewodniczący: p. o. Prezes W. Święcicki. Sędziowie: M. Grudziński, dr J. Marowski (sprawozdawca). Wiceprokurator Generalnej Prokuratury: A. Meszorer.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jana i Stanisława K. przeciwko Romanowi i Rozalii S. o nakazanie zniesienia okna i o zakaz urządzania otworów w ścianie domu, po rozpoznaniu rewizji pozwanych od wyroku Sądu Powiatowego w Olkuszu z dnia 6 lipca 1951 r.,zaskarżony wyrok zmienił i powództwo oddalił.Uzasadnienie faktyczne(...) Sąd Wojewódzki w Krakowie przekazał z mocy art. 388 k.p.c. do rozpoznania Sądowi Najwyższemu z uwagi na poważne wątpliwości, czy właściciel muru nie będącego wspólnym, przytykającego bezpośrednio do cudzej nieruchomości, w którym w 1951 r. urządził okno zakratowane, nabywa przez posiadanie (zasiedzenie) tego okna jako urządzenia trwałego i widocznego służebność światła w rozumieniu art. 184 pr. rzecz. i czy w związku z tym właściciel nieruchomości sąsiedniej, chcąc temu zapobiec, może skutecznie domagać się zniesienia takiego okna (jego zamurowania), albowiem przepisy prawa rzeczowego w tym przedmiocie odmiennie od art. 676-680 k.c.N., które zezwalały na urządzenie takiego okna zakratowanego, tej kwestii wyraźnie nie regulują.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Art. 676-680 k.c.N. stanowią niektóre ograniczenia praw właściciela nieruchomości ze względu na interesy właściciela sąsiedniej nieruchomości. Ograniczenie praw właściciela ze względu na sąsiedztwo zna i prawo rzeczowe. Wymienia je art. 31 pr. rzecz. wyczerpująco z zastrzeżeniem jedynie "podobnych". Do ograniczeń tych nie należy zakaz posiadania okien bliżej niż w określonej prawem odległości od granic sąsiada i dlatego pod rządem prawa rzeczowego nie można zakazywać sąsiadowi z mocy uprawnienia sąsiedzkiego konstruowania okien w jego nieruchomości. Już zatem z tego względu powództwo jako wytoczone pod rządem prawa rzeczowego, a nie kodeksu cywilnego Napoleona, podlega oddaleniu (...).Roszczenie o zamurowanie spornego okna nie mogą również uzasadnić przepisy budowlane, szczególnie zakazujące konstruowania okien w murze bezpośrednio przylegającym do granicy nieruchomości (art. 277 ust. (1) lit. b) prawa budowlanego - Dz. U. R.P. z 1939 r. Nr 34, poz. 216). Naruszenie przepisów administracyjnych uzasadnia sankcje administracyjne ewentualnie karne, roszczenie jednak cywilnoprawne można oprzeć na naruszeniu przepisów prawa administracyjnego tylko wtedy, gdy takie roszczenie uzasadnia przepis szczególny, poza tym, jeśli czyn naruszający przepisy prawa administracyjnego wyrządził zarazem szkodę. Powodowie nie przytoczyli żadnych okoliczności, które by uzasadniały, że taka szkoda powstała (...). Również nie zachodzi obawa zasiedzenia służebności światła czy widoku przez powodów. Pozwani zarówno patrząc na nieruchomość powodów, jak i korzystając ze światła słonecznego płynącego ku nim ponad licznymi nieruchomościami, nie korzystają przez to z tych nieruchomości, w szczególności nie korzystają z nieruchomości powodów. Nie posiadają zatem żadnej służebności pozytywnej (art. 167 pr. rzecz.). Nie posiadając zaś takiej służebności nie będą mogli jej zasiedzieć (art. 184 pr. rzecz.). Jest wprawdzie do pomyślenia negatywna służebność widoku lub światła tej treści, że właścicielowi sąsiedniej nieruchomości nie wolno wznosić budowli, która by widok lub światło zasłoniła, taka jednak służebność jako nie polegająca na trwałym i widocznym urządzeniu na gruncie służebnym nie podlega w ogóle zasiedzeniu (art. 184 pr. rzecz.). Okoliczność zatem, że pozwani będą mieć okno w murze stojącym przy granicy powoda nie pozbawi go prawa wzniesienia budowli na swym gruncie, choćby przez to miał pozbawić pozwanych widoku lub światła. Oczywiście złośliwe ustawienie zasłony okien sąsiada, nie mającej poza tym innego celu gospodarczego, mogłoby być uznane za nadużycie prawa. Nie można również uzasadniać szkody tym, że na skutek przepisów budowlanych powodowie będą zmuszeni cofnąć swoją przyszłą budowlę w związku z istnieniem okna, według bowiem przepisów prawa budowlanego powodom, jeśli nie wznieśli z pozwanymi domku bliźniaczego (art. 278 prawa budowlanego) przysługuje prawo zbudowania swego domu w odległości nie bliższej niż 3 m od granicy i 3 od najbliższego domu (art. 277 i 280 prawa budowlanego), tak iż w danym przypadku będą mogli zbudować dom na 3 m od ściany domu pozwanych, w której jest okno; z przepisów prawa budowlanego nie wynika, aby odległość ta musiała stać się większą przez to, że pozwani w ścianie tej urządzili okno.Z tych powodów nieistotne są twierdzenia pozwanych i ich zarzuty podniesione w rewizji. W związku jednak z zarzutem zasiedzenia służebności widoku należy nadmienić, że jeżeli pozwani ponad 30 lat posiadali okno w odległości bliższej niż 1,9 m (art. 678 k.c.N.), a to 1,7 m od granicy powodów, to mogliby jedynie zasiedzieć prawo do posiadania okna w takiej odległości, które wobec nieutrzymania w mocy art. 678 k.c.N. przez prawo rzeczowe stało się nieaktualne. Zasiedzenie jednak takiej służebności widoku nie jest równoznaczne z zasiedzeniem służebności biernej niebudowania na pewnym gruncie lub niebudowania ponad pewną wysokość, aby okna nie zasłaniać (art. 689 ust. 2 k.c.N.), a to tym więcej, że służebność taka jako niewidoczna nie mogłaby być zasiedziana (art. 691 k.c.N.).W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy z mocy art. 386 k.p.c. zaskarżony wyrok zmienił i powództwo oddalił.