C 18/52

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gross (sprawozdawca). Sędziowie: J. Gałecki, J. Kamiński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Mieczysława J. przeciwko Mariannie J. o rozwód, na skutek zażalenia powoda na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Cywilnego Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 12 grudnia 1951 r.,zaskarżone zarządzenie uchylił i sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Gdańsku w celu nadania jej dalszego biegu odesłał.Uzasadnienie faktyczneW związku z pozwem o rozwód wniesionym do Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku przez Mieczysława J. przeciwko Mariannie J. zamieszkałej w T., pow. E., woj. gdańskie, Przewodniczący Wydziału Cywilnego tegoż Sądu zarządzeniem z dnia 22 listopada 1951 r. wezwał pełnomocnika strony powodowej, aby w terminie siedmiodniowym pod rygorem zwrotu pozwu uiścił 100 zł opłat sądowych oraz złożył dowód ustalający ostatnie wspólne miejsce zamieszkania stron. Odpis tego zarządzenia doręczony został pełnomocnikowi powoda w dniu 29 listopada 1951 r.W wykonaniu tego zarządzenia strona powodowa w dniu 1 grudnia 1951 r. przekazała należne opłaty oraz dnia 8 grudnia 1951 r. wniosła pismo procesowe, w którym wyjaśniła, że powód "z żoną swą od dnia ślubu nie miał wspólnego miejsca zamieszkania", dołączając odpis karty meldunkowej stwierdzającej, że powód zamieszkiwał w gminie N., pow. B., od 1947 r. do dnia 25 czerwca 1951 r., a po tej dacie wyjechał do O., oraz zaświadczenie zakładu pracy, z którego wynika, że powód od dnia 1 marca 1948 r. do dnia 1 września 1950 r. pracował w S.Zarządzeniem z dnia 12 grudnia 1951 r. Przewodniczący Wydziału Cywilnego Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku pozew wraz z załącznikami zwrócił z uwagi na niewykonanie zarządzenia z dnia 22 listopada 1951 r. w części dotyczącej udowodnienia ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania stron.Zarządzenie to powód zaskarżył zażaleniem, w którym wnosi o jego uchylenie i zarządzenie nadania przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku sprawie dalszego biegu.W zażaleniu swym skarżący powołuje się na twierdzenie powoda, iż wspólnie z żoną nie zamieszkiwał, oraz na złożone w tym przedmiocie dowody, a mianowicie na zaświadczenie sołtysa gromady D., że pozwana dnia 16 maja 1951 r. wyprowadziła się z tej gromady do obecnego swego miejsca zamieszkania, wskazanego w pozwie, oraz na odpis karty meldunkowej i zaświadczenia z pracy, o których wspomniano wyżej. Skarżący podnosi, że żądanie przedstawienia dowodu wspólnego zamieszkania jest niewykonalne, skoro strony wspólnie nie zamieszkiwały, i jest w tych warunkach zbędne wobec właściwości Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku ze względu na art. 38 § 1 zdanie drugie k.p.c., z uwagi na fakt zamieszkiwania pozwanej na obszarze województwa gdańskiego.Zażalenie należy uznać za uzasadnione.Jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 22 grudnia 1951 r. C. 1648/51, poza przypadkami przewidzianymi w art. 30 § 2 i 47 § 1 k.p.c. powód nie ma obowiązku dołączania do pozwu dowodów na stwierdzenie okoliczności uzasadniających właściwość miejscową sądu, a w związku z tym brak takiego dowodu nie może być traktowany jako "niezachowanie warunków formalnych" w rozumieniu art. 137 § 1 k.p.c., a tym samym nie może stanowić podstawy do zastosowania trybu przewidzianego w § 1 i 2 tego artykułu.W danym przypadku zakwestionowanie właściwości nie było też merytorycznie uzasadnione.Z wyciągu bowiem aktu małżeństwa wynika, że strony zawarły związek małżeński dnia 21 sierpnia 1950 r., z przedstawionych zaś przez powoda dowodów widać, że w tym czasie mieszkał on w N., pow. B., i że dnia 25 czerwca 1951 r. wyprowadził się z tej miejscowości do O., podczas gdy pozwana, zgodnie z zaświadczeniem sołtysa, mieszkała w gromadzie D., skąd dopiero dnia 16 maja 1951 r. wyprowadziła się do T., pow. E., woj. gdańskie, tj. do miejscowości wskazanej przez skarżącego w pozwie. W tych warunkach twierdzenie powoda, że z pozwaną nie zamieszkiwał wspólnie, uznać należy w obecnym stanie sprawy za dostatecznie uprawdopodobnione oraz usprawiedliwiające wytoczenie powództwa według miejsca pobytu strony pozwanej (art. 38 § 1 zdanie drugie k.p.c.), której w razie odmiennego stanu rzeczy służy możność skorzystania z prawa zgłoszenia zarzutu niewłaściwość sądu zgodnie z art. 227 k.p.c.Z tych zasad Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.