C 1803/51
PostanowienieIzba Cywilna1951-12-31
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może zawiesić postępowanie w sprawie o rozwód na podstawie art. 422 k.p.c., jeśli przesłanki świadczące o widokach utrzymania wspólności małżeńskiej nie są obiektywne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie o rozwód, uznając, że sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę obiektywnych przesłanek świadczących o braku widoków na utrzymanie wspólności małżeńskiej. Sąd podkreślił, że dla zawieszenia postępowania na podstawie art. 422 § 1 k.p.c. konieczne jest istnienie obiektywnych przesłanek, które mogą wynikać z czynów i oświadczeń obojga małżonków, a nie tylko z deklaracji jednej ze stron.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Katowicach zawiesił postępowanie w sprawie o rozwód, uznając, że pozwana opuściła wspólne mieszkanie z błahych powodów i wyraziła gotowość powrotu do męża. Powód zaskarżył to postanowienie, twierdząc, że przyczyny opuszczenia i oświadczenie o powrocie nie są prawdziwe, a sąd nie wziął pod uwagę jego zarzutów dotyczących dwukrotnego opuszczenia, niespełniania obowiązków gospodyni, wynoszenia rzeczy i podejrzanych stosunków z innymi mężczyznami.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Katowicach.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia dr J. Marowski (sprawozdawca); Sędziowie: J. Kamiński, J. Ignatowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Huberta Henryka N. przeciwko Helenie N. o rozwód, po rozpoznaniu zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 6 listopada 1951 r.,zaskarżone postanowienie uchylił.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Katowicach zawiesił na zasadzie art. 422 k.p.c. postępowanie w sprawie, uzasadniając swoje orzeczenie tym, że pożycie małżonków trwające od 1938 r. do lutego 1951 r. przerwane zostało dopiero na pół roku przed wytoczeniem powództwa przez opuszczenie wspólnego mieszkania przez pozwaną z błahych powodów, a mianowicie z powodu obawy awantury ze strony powoda o płaszcz brata pozwanej, który powód chciał zastawić, i że pozwana oświadczyła gotowość powrotu do męża.Powyższe postanowienie zaskarżył zażaleniem powód wnosząc o jego uchylenie. Zdaniem skarżącego przyczyny opuszczenia powoda podane przez pozwaną nie są prawdziwe, tak samo jak nieszczere jest oświadczenie gotowości powrotu do męża. Dlatego przekonanie sądu o istnieniu widoków utrzymania wspólności małżeńskiej nie opiera się na obiektywnych przesłankach.Zażalenie jest usprawiedliwione. Jak słusznie wywodzi skarżący, warunkiem zawieszenia postępowania z mocy art. 422 § 1 k.p.c. jest istnienie obiektywnych przesłanek przekonywających sąd o widokach utrzymania wspólnoty małżeńskiej. Wynikać one mogą z czynów i oświadczeń obojga małżonków. W tym przypadku jednak sąd nie wziął pod uwagę tego, że powód zarzuca pozwanej nie tylko opuszczenie go i to dwukrotne, ale nadto niespełnianie obowiązków gospodyni, wynoszenie rzeczy do jej rodziny i podejrzane stosunki z innymi mężczyznami; dlatego nie chce się pojednać i żąda rozwodu. W tych warunkach twierdzenie pozwanej, że opuściwszy męża z błahych powodów chce do niego wrócić, przy zaprzeczeniu zarzutów powoda, samo w sobie nie może obiektywnie uzasadniać nadziei pogodzenia się stron.Z tych powodów Sąd Najwyższy zaskarżone postanowienie uchylił z mocy art. 384 i 394 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- III CRN 36/68 1968-07-03Czy art. 178 k.p.c. zezwalający na zawieszenie postępowania na zgodny wniosek stron ma zastosowanie w postępowaniu w sprawach małżeńskich, w tym w sprawie o rozwód?
- 4 CZ 185/55 1955-07-10Czy postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym, czy też wymaga przeprowadzenia rozprawy?
- II C 1679/53 1954-07-05Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ograniczył postępowanie dowodowe do przesłuchania stron w sprawie o rozwód, gdy pozwany uznał powództwo, a następnie cofnął swoje oświadczenie o uznaniu powództwa?
- I C 1257/53 1954-04-22Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok rozwodowy z powodu naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących zawieszenia postępowania i oceny trwałości rozkładu pożycia małżeńskiego, a także czy zasądzenie alimentów od da…
- III CRN 271/82 1982-12-11Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zaniechał przeprowadzenia posiedzenia pojednawczego i ograniczył przesłuchanie stron do przesłuchania powódki, mimo zmiany żądania pozwu i nieobecności pozwanego?
Powołane przepisy
art. 422 KPCart. 422 § 1 KPCart. 384§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.