C 2512/52

PostanowienieIzba Cywilna1952-12-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabycie mienia opuszczonego lub poniemieckiego przez osobę działającą w dobrej wierze jest nieważne, jeśli zbywca miał świadomość wadliwości przedmiotu zbycia?
Ratio decidendi
Nabycie mienia opuszczonego lub poniemieckiego przez osobę działającą w dobrej wierze jest nieważne, jeśli zbywca miał świadomość, że przedmiot zbycia stanowi mienie opuszczone lub poniemieckie. Zgodnie z art. 4 ust. 1 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich, świadomość zbywcy o wadliwości przedmiotu skutkuje przyjęciem posiadania w złej wierze również po stronie nabywcy, co wyłącza stosowanie norm prawa rzeczowego dotyczących ochrony dobrej wiary w nabyciu.
Stan faktyczny
Powód nabył od Juliana C. sporny motor. Julian C. znalazł motor w gospodarstwie nabytym w Jankowicach i wiedział, że stanowi on mienie opuszczone. Powód twierdził, że działał w dobrej wierze przy nabyciu motoru. Sąd rozważał ważność tego nabycia w świetle przepisów dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich.
Rozstrzygnięcie
Nabycie spornego motoru przez powoda jest dotknięte nieważnością na mocy art. 3 ust. 2 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich.

Pełny tekst orzeczenia

Uzasadnienie faktyczne...Dla rozstrzygnięcia sprawy miarodajne są przepisy dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich z dn. 8.III.1946 r. poz. 87 Dz. U. R. P.Nie jest według stanu sprawy wątpliwe, że zbywca spornego motoru Julian C. w chwili sprzedaży tego motoru powodowi wiedział, że stanowi on mienie opuszczone, skoro go znalazł w gospodarstwie nabytym w Jankowicach, przy czym nie było twierdzenia, by aktem nabycia gospodarstwa był objęty również sporny motor.W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że jakkolwiek według ustaleń powód był w dobrej wierze co do nabycia spornego motoru, mimo to - nabycie to dotknięte jest nieważnością, przewidzianą w art. 3 ust. 2 cyt. dekretu, skoro zbyciu Juliana C. towarzyszyła świadomość, że przedmiot zbywany jest mieniem opuszczanym. Okoliczność, czy zbycie następuje istotnie celem zapobieżenia przejściu przedmiotu na własność Skarbu Państwa lub objęciu przez Okręg. Urząd Likwidacyjny, nie jest istotna dla kwestii ważności transakcji, bo ta przesłanka wynika z samej świadomości zbywania przedmiotu opuszczonego lub poniemieckiego, który z mocy prawa przechodzi na Skarb Państwa, i dlatego taka transakcja musi być a priori pojęta jako zmierzająca czyli mająca na celu zapobieżenie objęciu przedmiotu przez Skarb Państwa względnie Okręgowy Urząd Likwidacyjny.W tych warunkach ewentualny brak świadomości powoda o charakterze nabywanego mienia jest bez znaczenia dla ważności nabycia, gdyż podmiotowa świadomość i zła wiara zbywcy skutkuje eo ipso z mocy art. 4 ust. 1 cyt. dekretu przyjęcie również po stronie nabywcy posiadania w złej wierze.Ten ostatni przepis bowiem jako lex specialis wyłącza stosowanie normy prawa rzeczowego w przedmiocie ochrony dobrej wiary w nabyciu, co w szczególności wynika z końcowego postanowienia tego przepisu, stanowiącego, że nabywca jest posiadaczem złej wiary również wówczas, gdy tytuł swój wywodzi od osoby wpisanej do ksiąg hipotecznych, jeżeli osoba ta nabyła majątek na mocy czynności lub aktów prawnych uznanych stosownie do przepisu art. 3 za nieważne...

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3 ust. 2art. 4 ust. 1art. 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.