C 377/52

PostanowienieIzba Cywilna1952-08-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin do wniesienia rewizji od wyroku sądu pierwszej instancji, w okresie przejściowym, gdy art. 336 k.p.c. jest zawieszony, wynosi trzy tygodnie od ogłoszenia orzeczenia, nawet jeśli strona nie żądała uprzednio doręczenia wyroku z uzasadnieniem?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stanowisko Sądu Wojewódzkiego było błędne. W okresie przejściowym, mimo zawieszenia mocy obowiązującej art. 336 k.p.c., nadal obowiązywał art. 373 § 2 k.p.c., zgodnie z którym termin do wniesienia rewizji wynosi trzy tygodnie od ogłoszenia orzeczenia, jeśli orzeczenie nie jest doręczane z urzędu, a strona nie żądała jego doręczenia z uzasadnieniem. Wniesienie rewizji w tym terminie należy uznać za zachowane.
Stan faktyczny
Sąd Powiatowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda część dochodzonej kwoty tytułem należności za uprawę gruntu. Pozwany wniósł rewizję od wyroku, nie żądając uprzednio doręczenia wyroku z uzasadnieniem. Sąd Wojewódzki odrzucił rewizję, uznając, że art. 373 § 2 k.p.c. nie może być stosowany w okresie zawieszenia mocy art. 336 k.p.c. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od postanowienia Sądu Wojewódzkiego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w celu sporządzenia uzasadnienia wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia dr J. Jodłowski (sprawozdawca). Sędziowie: J. Gałecki, Z. Ehrenkreutz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Walentego K. przeciwko Piotrowi K. o zapłatę 732 zł, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla woj. warszawskiego (mylnie nazwane wyrokiem) z dnia 9 sierpnia 1951 r.,zaskarżone postanowienie, mylnie nazwane wyrokiem, uchylił, sprawę Sądowi Powiatowemu w Garwolinie z poleceniem sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 30 kwietnia 1951 r. i następnego przedstawienia akt sprawy Sądowi Wojewódzkiemu dla woj. warszawskiego celem rozpoznania rewizji pozwanego wniesionej w dniu 17 maja 1951 r. przesłał.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 30 kwietnia 1951 r. Sąd Powiatowy w Garwolinie zasądził od pozwanego na rzecz powoda sumę 549 zł "tytułem należności za uprawę gruntu" z 8% od 4 kwietnia 1951 r., w pozostałej części powództwo oddalając.W dniu 17 maja 1951 r. pozwany wniósł do Sądu Powiatowego rewizję od powyższego wyroku, nie żądając uprzednio w przewidzianym ustawowo terminie doręczenia mu wyroku z uzasadnieniem.Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 9 sierpnia 1951 r., błędnie nazwanym wyrokiem, rewizję odrzucił, wyrażając pogląd, że wobec brzmienia obowiązującego przejściowo art. 19 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 38, poz. 349) art. 373 § 2 k.p.c. nie może być stosowany w okresie zawieszenia mocy obowiązującej art. 336 k.p.c.Postanowienie powyższe zaskarża rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, wnosząc o jego uchylenie i odesłanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu celem rozpoznania rewizji pozwanego.Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.Stanowisko Sądu Wojewódzkiego jest błędne i pozbawione podstaw prawnych. Z powołanych przez Sąd Wojewódzki przepisów nie wynika, aby w okresie zawieszenia mocy obowiązującej art. 336 k.p.c. nie obowiązywał również art. 373 § 2 k.p.c. Do przyjęcia bowiem takiego stanowiska potrzebny byłby wyraźny przepis ustawy, powołany zaś przez Sąd Wojewódzki art. 19 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. reguluje wyłącznie kwestię sporządzania w okresie przejściowym uzasadnień orzeczeń, nie dotyczy natomiast terminów wniesienia rewizji. W tym stanie rzeczy z mocy art. 373 § 2 k.p.c. także w okresie przejściowym w sprawach, w których orzeczeń nie doręcza się z urzędu i w których strona nie żądała doręczenia wyroku z uzasadnieniem, termin do wniesienia rewizji wynosi trzy tygodnie, licząc od ogłoszenia orzeczenia.Jeśli strona wniosła w tym terminie rewizję nie żądając uprzednio sporządzenia i doręczenia wyroku z uzasadnieniem, termin do założenia rewizji należy uznać za zachowany. Ponieważ jednak rozpoznanie rewizji i ocena prawidłowości i zgodności z prawem zaskarżonego wyroku przez sąd rewizyjny nie są możliwe, gdy brak jest uzasadnienia wyroku, wskazującego stosownie do art. 337 k.p.c. jego podstawę faktyczną i prawną, przeto sąd pierwszej instancji na skutek złożenia rewizji (odpowiadającej wymaganiom art. 372 k.p.c.) powinien z urzędu sporządzić uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Obowiązek ten podkreśla § 579 tymczasowego regulaminu wewnętrznego urzędowania sądów wojewódzkich i powiatowych w sprawach cywilnych i karnych (zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 grudnia 1950 r.) i okólnik Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 stycznia 1951 r. Ns 1/51/II.Z tych względów zaskarżone postanowienie ulega uchyleniu, a sprawa odesłaniu do Sądu Powiatowego w Garwolinie w celu sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku.Zauważyć należy, że Sąd Wojewódzki niewłaściwie nazwał orzeczenie swoje wyrokiem, gdyż odrzucenie rewizji następuje na mocy postanowienia, co wynika z ogólnej zasady art. 360 k.p.c., a nadto z art. 374 § 1 i 376 § 1 (dopuszczających odrzucenie rewizji na posiedzeniu niejawnym) oraz z art. 391 § 1 pkt 14) k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 19art. 373 § 2 KPCart. 336 KPCart. 337 KPCart. 372 KPCart. 360 KPCart. 374 § 1art. 391 § 1 pkt 14§ 2§ 579§ 1§ 1 pkt 14

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.