4 CR 212/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia B. Łubkowski (sprawozdawca). Sędziowie: S. Kałamajski, W. Formański.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w P. przeciwko Firmie "Produkt" Sp. z o.o. - Owoce, Warzywa i Ziemiopłody w G. o zapłatę, po rozpoznaniu rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 4 maja 1956 r. i z dnia 20 października 1960 r., uchylił zaskarżony wyrok z dnia 4 maja 1956 r. w części oddalającej powództwo o zapłatę kwoty 11.500 zł z odsetkami i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania; odrzucił rewizję pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 20 października 1960 r. w pozostałej części.Uzasadnienie faktycznePowód nabył od pozwanej w dwóch partiach grzyby suszone wartości 37.368 zł.Powód twierdził, że grzyby te okazały się zepsute i że pozwana odpowiada z tytułu rękojmi za szkodę powoda w tej wysokości.Prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w G. z dnia 24.XI.1962 r. w sprawie C 800/52 zasądzono od pozwanej na rzecz powoda tytułem częściowego zwrotu tej należności kwotę 8.000 zł. Zapłaty pozostałej kwoty 29.368 zł domagał się powód od pozwanej w niniejszej sprawie.Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 4 maja 1956 r. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 10.459,20 zł, umorzył postępowanie w części dotyczącej dalszej kwoty 2.872,80 zł, a w pozostałej części oddalił powództwo. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo w pozostałej części dlatego, iż ustalił, że pozwana dostarczyła powodowi zepsutych grzybów za kwotę 29.959,20 zł, a nie za kwotę 37.360 zł, oraz że uznał za uzasadnione wzajemne roszczenie pozwanej w kwocie 11.500 zł, przeciwstawione do potrącenia z roszczenia powoda.Na skutek rewizji pozwanej, która zaskarżyła powyższy wyrok w części uwzględniającej powództwo i orzekającej o kosztach procesu, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części uwzględniającej powództwo i orzekającej o kosztach procesu i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w G. do ponownego rozpoznania.Sąd Wojewódzki po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 20 października 1960 r. oddalił powództwo co do kwoty 10.459,20 zł uważając, że tylko w tej części został uchylony przez Sąd Najwyższy poprzedni wyrok Sądu Wojewódzkiego z dnia 4 maja 1956 r.Pozwana wniosła w dniu 27.X.1960 r. rewizję od wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 4 maja 1956 r. w części oddalającej powództwo o zapłatę kwoty 11.500 zł, twierdząc, że Sąd Wojewódzki w dniu 9.VI.1956 r. doręczył jej niekompletny wypis wyroku z dnia 4 maja 1956 r., a mianowicie bez punktu III sentencji oddalającego powództwo w pozostałej części, i że dopiero w dniu 27.X.1960 r. pozwana stwierdziła niezgodność doręczonego jej wypisu z oryginałem wyroku.W dniu 16.XII.1960 r. pozwana wniosła również rewizję od wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 20 października 1960 r., żądając jego zmiany w ten sposób, że roszczenie powoda ulega oddaleniu poza kwotę 10.459,20 zł, wymienioną w punkcie I sentencji wyroku jeszcze z dalszą kwotą w wysokości 16.036 zł.W piśmie z dnia 7.II.1961 r. pozwana wyjaśniła, że dopiero w dniu 31.I.1961 r. doręczono jej poprawny odpis wyroku z dnia 4 maja 1956 r., wobec czego podtrzymała swą rewizję od pkt III tego wyroku, żądając uchylenia zaskarżonej części wyroku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Termin dwutygodniowy przewidziany w art. 373 § 1 k.p.c. do wniesienia rewizji liczy się od doręczenia stronie skarżącej orzeczenia z uzasadnieniem. Doręczenie jest prawidłowe, jeśli strona otrzyma pełny odpis sentencji i uzasadnienie wyroku. Tylko doręczenie pełnego odpisu wyroku w sposób przewidziany w przepisach kodeksu postępowania cywilnego o doręczeniu rozpoczyna bieg terminu z art. 373 § 1 k.p.c.W sprawie niniejszej Sąd Wojewódzki doręczył pozwanej niekompletny odpis wyroku z dnia 4 maja 1956 r., gdyż odpis ten nie zawierał punktu trzeciego sentencji o "oddaleniu powództwa w pozostałej części", przy czym w inny sposób niż oryginał wyroku oznaczył w jego odpisie poszczególne punkty sentencji. Z tej przyczyny pozwana, skarżąc powyższy wyrok w punktach I i III sentencji, zaskarżyła wyrok z dnia 4 maja 1956 r. jedynie w części uwzględniającej powództwo i orzekającej o kosztach procesu. Wobec doręczenia pozwanej odpisu wyroku z dnia 4 maja 1956 r. z opuszczeniem pkt III sentencji o oddaleniu powództwa, nie zaczął biec dla pozwanej termin z art. 373 § 1 k.p.c. do zaskarżenia wyroku w tej części. Pozwana w rewizji swej z dnia 22 czerwca 1956 r. nie zaskarżyła wyroku z dnia 4 maja 1956 r. w części oddalającej powództwo, dlatego też wyrok w tej części nie stał się prawomocny; również Sąd Najwyższy, wydając wyrok z dnia 11.XI.1957 r. (4 CR 1028/56), nie rozpoznawał i nie orzekał o słuszności wyroku z dnia 4 maja 1956 r. w części oddalającej powództwo.Okoliczność, że pozwana z uzasadnienia wyroku z dnia 4 maja 1956 r. mogła zorientować się o częściowym oddaleniu powództwa, nie ma istotnego znaczenia wobec wyraźnej treści art. 373 § 1 k.p.c., uzależniającej początek biegu terminu zaskarżenia orzeczenia od należytego jego doręczenia. Wprawdzie można wnieść rewizję nie oczekując na doręczenie orzeczenia, lecz z treści wniosku i uzasadnienia rewizji pozwanej z dnia 22.VI.1956 r. nie wynika, by rewizją tą zaskarżyła wyrok z dnia 4 maja 1956 r. również w części oddalającej powództwo.W tej sytuacji rewizja pozwanej z dnia 27.X.1960 r. (uzupełniona pismem z dnia 7.II.1961 r.), która zaskarżyła pkt III wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 4 maja 1956 r. zawierający oddalenie powództwa o zapłatę 11.500 zł na skutek umorzenia tej kwoty przez potrącenie wzajemnej wierzytelności pozwanej - została wniesiona z zachowaniem terminu określonego w art. 373 § 1 k.p.c., bo pełny odpis wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 4 maja 1956 r. został doręczony pozwanej dopiero w dniu 31.I.1961 r.Rewizja pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 4 maja 1956 r. jest również uzasadniona.Sąd Wojewódzki nie rozpoznał należycie (art. 223 § 1, art. 326 § 1 k.p.c.) słuszności roszczenia powoda, a zwłaszcza kwestii istnienia wady dostarczonych powodowi przez pozwaną grzybów i możliwości wykrycia wady (art. 322, art. 324 ust. 2 k.z.).Pozwana ma również interes w zaskarżeniu wyroku oddalającego powództwo o zapłatę kwoty 11.500 zł, gdyż oddalenie powództwa w tej części nastąpiło jedynie na skutek uznania przez Sąd Wojewódzki słuszności wzajemnego roszczenia pozwanej oraz uznania, że przez potrącenie nastąpiło wzajemne umorzenie wierzytelności stron (art. 254 k.z.). Pozwana oświadczyła jednak gotowość korzystania z potrącenia tylko wtedy, gdy roszczenie powoda będzie uzasadnione. W razie zatem uznania, że powodowi nie przysługuje względem pozwanej roszczenie o zapłatę kwoty 11.500 zł, nie traci ona wzajemnego roszczenia do powoda, które przeciwstawiła do potrącenia w razie uznania słuszności roszczenia powoda.Z tych względów Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego z dnia 4 maja 1956 r. w części oddalającej powództwo o zapłatę kwoty 11.500 zł.Sąd Najwyższy uwzględnił również zażalenie pozwanej na orzeczenie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 20 października 1960 r., a to wobec uwzględnienia rewizji pozwanej od wyroku tego Sądu z dnia 4 maja 1956 r.Natomiast z mocy art. 367 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzucił rewizję pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 20 października 1960 r., Sąd Wojewódzki bowiem nie mógł w tym wyroku orzekać o oddaleniu powództwa co do dalszej kwoty 16.036 zł, gdyż należność ta nie była przedmiotem rozstrzygnięcia. Poza tym brak orzeczenia o żądaniu strony daje jedynie podstawę (art. 356 k.p.c.) do żądania uzupełnienia wyroku, natomiast nie daje podstawy do zaskarżenia orzeczenia, które nie istnieje.