III KO 109/58

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes Z. Opuszyński. Sędziowie: M. Budzianowski, St. Pławski (sprawozdawca). Prokurator: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa R. oskarżonego z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 69), po wysłuchaniu wniosku prokuratora uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Lublinie kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:1."Czy można wnieść i w jakim terminie wywód rewizji bez złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku?"2."Czy po złożeniu wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku i po upływie terminu do zapowiedzenia rewizji można skutecznie wnieść rewizję w terminie otwartym do zapowiedzenia rewizji, wychodząc z założenia, że samo żądanie nadesłania wyroku z uzasadnieniem już stwarza dla strony czternastodniowy termin, przewidziany w art. 21151 k.p.k., chociażby strona z własnej winy (przedwczesne złożenie rewizji) wyroku tego nie otrzymała?""Czy w tym wypadku nie należałoby uznać, iż strona przez dowolną zmianę ustanowionego przez ustawę trybu postępowania przy składaniu środków odwoławczych doprowadziła w konsekwencji do utraty ustawowego terminu, przewidzianego w art. 21151 k.p.k., i przez to do utraty prawa zaskarżenia?"3.Przy udzieleniu pozytywnej odpowiedzi na zagadnienia w pkt 1 i 2 - "Kto i kiedy ma obowiązek redagować wyrok z uzasadnieniem i czy wyrok ten ma być doręczony stronom?"- rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWedług art. 337 k.p.k. w brzmieniu zmienionym ustawą z dnia 20 marca 1958 r., strona może złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku na piśmie. Wniosek ten musi być złożony w terminie zawitym siedmiu dni od daty ogłoszenia wyroku, a w określonych wypadkach od daty doręczenia wyroku (art. 212 i 348 k.p.k.).Warunek sporządzenia uzasadnienia wyroku na wniosek strony ma to znaczenie, że sąd zwolniony jest od sporządzenia uzasadnienia w tym wypadku, gdy strona takiego wniosku nie zgłosi, przyjmując wyrok. Zwykle bowiem (choć niekoniecznie) żądanie sporządzenia uzasadnienia wyroku łączy się z kwestią wniesienia przez stronę rewizji. Rewizja może być wniesiona w terminie zawitym czternastu dni od daty doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem.Niezłożenie zatem w przepisanym terminie (art. 337 § 1 k.p.k.) wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku uniemożliwia zaskarżenie tego wyroku w drodze rewizji (zwyczajnej).Jednakże brak wszelkiej podstawy do przyjęcia, że złożenie w tym terminie wprost samej rewizji nie miałoby co najmniej takiego samego znaczenia co wniosek z żądaniem sporządzenia uzasadnienia wyroku na piśmie. Przez złożenie rewizji strona wskazuje bowiem wyraźnie, że interesy jej zostały naruszone wyrokiem i że chce dochodzić swych praw w instancji rewizyjnej, obalając wyrok lub jego część. W tej sytuacji sąd, który wydał wyrok, powinien swoje stanowisko uzasadnić, albowiem wyrok ten musi stać się przedmiotem oceny instancji rewizyjnej.Sporządzając uzasadnienie wyroku, sąd powinien doręczyć to uzasadnienie stronom. Strona bowiem, która dąży do obalenia wyroku, może uzupełnić swoją argumentację zawartą w złożonej już rewizji albo nawet wnieść nową rewizję opartą na innej podstawie, druga zaś strona może przygotować się do obrony wydanego wyroku, jeżeli uważa go za słuszny.Poruszona w pytaniu kwestia, kto i w jakim terminie ma sporządzać uzasadnienie, nie stanowi kwestii wymagającej zasadniczej wykładni ustawy.Kodeks postępowania karnego nie reguluje kwestii, kto ma pisać uzasadnienie. Kwestia ta nie ma rozstrzygającego znaczenia prawnego. Z punktu widzenia prawa ważne jest to, że wymienione w ustawie osoby, obowiązane do podpisania uzasadnienia (art. 340 § 1 i 2 k.p.k.), przez spełnianie tej czynności stwierdzają, iż treść uzasadnienia jest wyrazem ich woli w tym zakresie.Uzasadnienie wyroku, zgodnie z przepisem art. 338 k.p.k., powinno być sporządzone w terminie siedmiu dni od daty złożenia wniosku. Termin ten jest tylko porządkowy i mimo jego bezskutecznego upływu obowiązek sądu sporządzenia uzasadnienia wyroku i doręczenia go stronie istnieje nadal.