C 593/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Lisiewski; Sędziowie: dr J. Marowski (sprawozdawca). J. Kamiński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Aleksandry C. przeciwko Skarbowi Państwa o zwolnienie ruchomości spod egzekucji, po rozpoznaniu zażalenia powódki na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 29 maja 1951 r.,zmieniając zaskarżone postanowienie w części dotyczącej kosztów procesu koszty te wzajemnie między stronami zniósł.Uzasadnienie faktycznePowódka w dniu 16 października 1950 r. złożyła w Sądzie Okręgowym w Gdyni pozew o zwolnienie spod egzekucji prowadzonej przez Urząd Skarbowy w Wejherowie wymienionych w pozwie ruchomości twierdząc, że pismem z dnia 4 października 1950 r. bezskutecznie prosiła Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Wejherowie o zwolnienie tych ruchomości, wyjaśniając tytuł i sposób nabycia ich na własność oraz przedstawiając na to dowody.Po doręczeniu pozwu stronie pozwanej i wyznaczeniu pierwszego posiedzenia sądowego w tej sprawie na dzień 29 maja 1951 r. powódka pismem z dnia 10 maja 1951 r. oświadczyła, że "cofa pozew (...) wobec zwolnienia przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej pismem z dnia 26 kwietnia 1951 r. zajętych przedmiotów", załączając odpis tego pisma.Na posiedzeniu sądowym w dniu 29 maja 1951 r. powódka się nie stawiła, przedstawiciel zaś strony pozwanej wyraził zgodę na umorzenie postępowania żądając przyznania kosztów procesu. Sąd Wojewódzki postępowanie w sprawie umorzył, zasadzając od powódki na rzecz strony pozwanej 409 zł 50 gr kosztów procesu.Powyższe postanowienie zaskarżyła powódka w części dotyczącej kosztów procesu, wnosząc o jego zmianę i orzeczenie, że koszty procesu wzajemnie się znoszą, powołując się na przedstawiony przez siebie stan faktyczny sprawy w porozumieniu z Urzędem Skarbowym w Wejherowie w tym sensie, że obie strony nie będą żądać kosztów procesu.W tym stanie rzeczy skarżąca dopatruje się w treści orzeczenia Sądu Wojewódzkiego obrazy art. 215 § 2, 101 i 106 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wobec niezakwestionowania na posiedzeniu sądowym w dniu 29 maja 1951 r. przedłożonego przez powódkę odpisu pisma Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Wejherowie z dnia 26 kwietnia 1951 r. należy uznać treść tego pisma za przyznaną. Z treści tej zaś wynika, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej zwalnia sporne ruchomości spod egzekucji uwzględniając podanie powódki złożone w dniu 4 października 1950 r.Z powyższego wynika, że "cofnięcie pozwu" przez powódkę nastąpiło na skutek zaspokojenia jej roszczenia przez stronę pozwaną po wytoczeniu powództwa. Do cofnięcia pozwu z takiego powodu nie ma zastosowania art. 209 k.p.c., który pod cofnięciem pozwu rozumie albo cofnięcie pozwu z zastrzeżeniem dochodzenia roszczenia nowym pozwem (bez zrzeczenia się roszczenia), albo cofnięcie pozwu z rezygnacją z dochodzonego roszczenia (ze zrzeczeniem się roszczenia). Dlatego "cofnięcie pozwu" z powodu zaspokojenia roszczenia nie jest cofnięciem pozwu w znaczeniu techniczno-prawnym. Oświadczenie powódki należy rozumieć jako oznajmienie o zaspokojeniu roszczenia, co czyni zbędnym (w rozumieniu art. 361 k.p.c.) wydanie orzeczenia co do dochodzonego roszczenia. Jedynie nie byłoby zbędne orzeczenie o kosztach procesu. Ponieważ brak jest wyraźnego przepisu ustawy, który by określał, jak należy orzec w takim przypadku o kosztach sporu, należy tu zastosować analogicznie art. 100 i 102 k.p.c. Zaspokojenie przez stronę pozwaną roszczenia w toku procesu należy uznać za jednoznaczne z przegraniem sprawy przez stronę pozwaną. Pozwanemu zatem należałyby się koszty procesu wtedy tylko, jeśliby nie dał powodu do wytoczenia procesu. Z pisma Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia 26 kwietnia 1951 r. wynika jednak, że strona pozwana dała powód do wytoczenia procesu, skoro mimo wezwania w dniu 4 października 1950 r. dopiero dnia 26 kwietnia 1951 r. zgodziła się zwolnić przedmioty procesu od egzekucji. Z tych względów koszty I instancji należałyby się stronie powodowej, a nie pozwanej. Skoro jednak strona powodowa powołując się na swe zobowiązanie wobec władz skarbowych żądała tylko zniesienia kosztów, Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie na zasadzie art. 386 i 394 k.p.c. jedynie w tym zakresie.