C 614/51
PostanowienieIzba Cywilna1951-09-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji ma obowiązek osobistego stawiennictwa powoda w sprawie o rozwód, czy wystarczy jego zastępstwo procesowe?Ratio decidendi
Przepis art. 421 k.p.c. nakazujący umorzenie postępowania w sprawie o rozwód w przypadku niestawiennictwa powoda na pierwszym posiedzeniu sądowym nie zawiera obowiązku osobistego stawiennictwa. Wystarcza, jeśli strona powodowa będzie zastąpiona zgodnie z ogólnymi przepisami o zastępstwie w procesie (art. 78 k.p.c.). Oddalenie wniosku o tymczasowe dopuszczenie do zastępstwa przez adwokata, który zobowiązał się do dostarczenia pełnomocnictwa, było wynikiem błędnej interpretacji art. 421 k.p.c.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki umorzył postępowanie w sprawie o rozwód, uznając, że powód nie stawił się osobiście na pierwszym posiedzeniu. W jego imieniu zgłosił się adwokat, który zobowiązał się do dostarczenia pełnomocnictwa. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek o tymczasowe dopuszczenie do zastępstwa, błędnie interpretując art. 421 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Lisiewski; Sędziowie: Z. Wasilkowska (sprawozdawca), J. Kamiński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Tadeusza L. przeciwko Marii L. o rozwód, po rozpoznaniu skargi rewizyjnej powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 9 kwietnia 1951 r.zaskarżone postanowienie uchylił.Uzasadnienie faktyczneW rewizji na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 9 kwietnia 1951 r. skarżący żali się na umorzenie postępowania w sprawie o rozwód, zarzucając obrazę art. 421 k.p.c.Rewizję Sąd Najwyższy uznał za usprawiedliwioną. Umorzenie postępowania nastąpiło, jak widać z motywów zaskarżonego postanowienia, na skutek błędnej interpretacji przez Sąd Wojewódzki art. 421 k.p.c. Przepis powyższy nakazuje umorzenie postępowania w sprawie o rozwód, jeśli powód nie stawi się na pierwszym posiedzeniu sądowym, nie zawiera jednak obowiązku osobistego stawiennictwa, co prowadzi do wniosku, że wystarcza, jeśli strona powodowa będzie zastąpiona w myśl ogólnych przepisów o zastępstwie w procesie (art. 78 k.p.c.).Wprawdzie w sprawie niniejszej powód, jak wynika z protokołu rozprawy z dnia 9 kwietnia 1951 r., nie był należycie zastąpiony, jednakże zgłosił się w jego imieniu adwokat K. zobowiązując się do dostarczenia pełnomocnictwa od powoda w ciągu dwu tygodni i zgłaszając wniosek o tymczasowe dopuszczenie go do zastępstwa. Wniosek ten Sąd Wojewódzki oddalił "jako zbędny", co było wynikiem błędnego rozumienia art. 421 k.p.c. Sąd Najwyższy nie ma w tych warunkach możności ustalenia, czy Sąd Wojewódzki nie postąpiłby inaczej, gdyby należycie rozumiał treść art. 421 k.p.c., w razie zaś dopuszczenia adwokata K. do zastępstwa, brak byłoby podstaw do umorzenia postępowania (...).
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 57/59 1959-11-05Czy w przypadku umorzenia postępowania o rozwód z powodu niestawiennictwa powoda na pierwszym posiedzeniu sądowym, pozwanemu przysługuje zwrot pełnego wynagrodzenia adwokackiego?
- C 1843/51 1952-08-07Czy niestawiennictwo powoda na posiedzenie pojednawcze w sprawie o rozwód, mimo wniosku o rozpoznanie sprawy w jego nieobecności, uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 421 k.p.c.?
- II C 1679/53 1954-07-05Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ograniczył postępowanie dowodowe do przesłuchania stron w sprawie o rozwód, gdy pozwany uznał powództwo, a następnie cofnął swoje oświadczenie o uznaniu powództwa?
- III CRN 271/82 1982-12-11Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zaniechał przeprowadzenia posiedzenia pojednawczego i ograniczył przesłuchanie stron do przesłuchania powódki, mimo zmiany żądania pozwu i nieobecności pozwanego?
- III CZP 59/83 1983-11-23Czy w sprawie o rozwód powód może po posiedzeniu pojednawczym, które do pojednania nie doprowadziło, lecz przed rozprawą cofnąć skutecznie pozew mimo tego, że pozwana w odpowiedzi na pozew żądała również orzeczenia rozwo…
Powołane przepisy
art. 421 KPCart. 78 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.