C 88/53

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu jawnym w dniu 21 października 1953 r. w sprawie z powództwa Mieczysława i Heleny A. przeciwko Centrali Handlowej M. - Państwowe Przedsiębiorstwo Wyodrębnione o odszkodowanie na skutek rewizji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla miasta stołecznego Warszawy z dnia 20 marca 1952 r. II. 1 C. 2613/51, postanowił rewizję odrzucić.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki dla miasta stołecznego Warszawy zasądził od pozwanego przedsiębiorstwa na rzecz powodów 10.200 zł z odsetkami za zwłokę i kosztami procesu.Powyższy wyrok strona pozwana zaskarżyła rewizją, w której domaga się zmiany wyroku w części zasądzającej 7.500 zł zadośćuczynienia za krzywdę moralną i oddalenia powództwa w tym zakresie.Na rozprawie rewizyjnej powodowie zgłosili wniosek o odrzucenie rewizji strony pozwanej, ponieważ należne od rewizji opłaty zostały wniesione po terminie ustawowym. Wprawdzie Sąd Wojewódzki przywrócił stronie pozwanej termin do wniesienia opłat, jednak - zdaniem powodów - postanowienie to zostało powzięte z naruszeniem przepisów art. 178 k.p.c., zasadność zaś postanowienia, nie podlegającego oddzielnemu zaskarżeniu winna stać się przedmiotem kontroli instancyjnej Sądu Najwyższego.Strona pozwana wniosła o oddalenie wniosku powodów i rozpoznanie rewizji z uwagi na to, że postanowienie o przywrócenie terminu nie podlega zaskarżeniu ani kontroli instancyjnej, a poza tym zostało ono podjęte przez Sąd Wojewódzki po rozpoznaniu przyczyn uchybienia terminu i stwierdzeniu braku winy strony pozwanej.Uzasadnienie prawneRozpoznając wniosek powodów o odrzucenie rewizji, Sąd Najwyższy zważył, między innymi co następuje:W myśl art. 369 § 1 i art. 391 § 1 k.p.c. na postanowienie o przywrócenie terminu nie służy odrębny środek odwoławczy, nie oznacza to jednak, że postanowienie to nie może być przedmiotem badania instancji rewizyjnej.W myśl art. 376 § 1 k.p.c. sąd rewizyjny bada z urzędu zachowanie wymogów formalnych, od których zależy dopuszczalność wniesienia - a zatem i rozpoznania rewizji. Takim formalnym wymogiem jest wniesienie i opłacenie rewizji w terminie, którego Sąd I-szej instancji - jako terminu ustawowego nie może prolongować, może jedynie przywrócić uchybiony termin w przypadkach uzasadnionych (art. 178 § 1 k.p.c.).Przywrócenie terminu bez podstawy (a więc mimo winy strony, która go omieszkała) jest równoznaczne z prolongatą terminu ustawowego.Przywrócenie terminu nie zależy bowiem od swobodnego uznania sądu, lecz opierać się musi na przesłankach ustawowych i gdy przesłanek tych brak przywrócenie terminu nie może być uznane za skuteczne.Zasadność przywrócenia terminu do wniesienia rewizji lub opłat od rewizji mieści się więc w granicach kontroli zachowania wymogów formalnych rewizji.Poddając kontroli instancyjnej postanowienie Sądu Wojewódzkiego z 2 kwietnia 1952 r. o przywrócenie stronie pozwanej terminu do wniesienia opłat sądowych od rewizji, Sąd Najwyższy uznał, iż postanowienie to, jako powzięte z naruszeniem przepisów art. 178 § 1 k.p.c., jest bezzasadne.Skoro zatem strona pozwana wniosła opłaty sądowe od rewizji po terminie ustawowym przewidzianym art. 13 przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, bezpodstawnie przywróconym, należało rewizję na mocy art. 13 cyt. przep. i art. 376 § 1 k.p.c. odrzucić.