I CR 156/55

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Jodłowski (sprawozdawca). Sędziowie: S. Białek, K. Kwapiszewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Leokadii S. przeciwko Bolesławowi B. o rozwód, po rozpoznaniu wniosku pozwanego o uzupełnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 1955 r., wniosek o uzupełnienie wyroku z dnia 16 czerwca 1955 r. oraz wniosek pozwanego o zwrot wpisu od rewizji oddalił.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 16 czerwca 1955 r. Sąd Najwyższy na skutek rewizji pozwanego uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego dla województwa warszawskiego z dnia 15 października 1954 r. z powodu naruszenia przepisów art. 333 § 3 i art. 335 k.p.c.We wniosku z dnia 30 czerwca 1955 r. pozwany domaga się uzupełnienia wyroku z dnia 16 czerwca 1955 r. przez orzeczenie zwrotu sumy 1.200 zł wniesionej przez niego tytułem opłat od rewizji. Pozwany uważa, że orzeczenie Sądu Wojewódzkiego ze względu na braki formalne nie jest wyrokiem i powinno być uchylone przez Sąd Najwyższy z urzędu, co uzasadnia zdaniem jego zwrot opłat sądowych.Wniosek pozwanego na uwzględnienie nie zasługuje. Jakkolwiek uchybienia, jakich dopuścił się Sąd Wojewódzki przy wydaniu zaskarżonego wyroku, należą do rzędu tych, które Sąd Najwyższy jako rewizyjny bierze z urzędu pod rozwagę z mocy art. 380 k.p.c., to jednak nie byłoby to możliwe bez wniesienia rewizji przez jedną ze stron. Kontrola, czy orzeczenie sądu pierwszej instancji nie narusza przepisów prawa, praworządności i interesu Państwa Ludowego, może być przeprowadzona przez sąd rewizyjny na podstawie art. 380 k.p.c. tylko w toku postępowania rewizyjnego lub zażaleniowego na skutek złożenia środka odwoławczego strony lub prokuratora, ewentualnie na skutek rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez jedną z osób wymienionych w art. 396 § 1 k.p.c. Sąd rewizyjny nigdy natomiast nie dokonywa kontroli orzeczeń sądu pierwszej instancji z urzędu w tym sensie, aby sam mógł zainicjować postępowanie rewizyjne. Dlatego uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Wojewódzkiego wymagało wniesienia rewizji przez pozwanego. Rewizja ta podlegała opłacie stosownie do przepisów o kosztach sądowych. Uchylenie zaskarżonego wyroku z przyczyn, które sąd rewizyjny bierze z urzędu pod rozwagę, nie uzasadnia zwrotu opłat od rewizji skarżącemu.Dlatego Sąd Najwyższy wniosek o uzupełnienie wyroku z dnia 16 czerwca 1955 r. i o zwrot wpisu od rewizji oddalił.Pozwanemu, jako stronie wygrywającej proces w drugiej instancji, przysługiwało prawo żądania zasądzenia kosztów postępowania rewizyjnego od strony przeciwnej stosownie do art. 97, 98 § 1, art. 100 i 109 § 1 k.p.c. Jednakże Sąd Najwyższy nie miał podstawy do orzeczenia w tym przedmiocie wobec braku odpowiedniego żądania ze strony pozwanego, który nie zgłosił go ani w rewizji, ani na rozprawie rewizyjnej.