C.II. 503/54

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zygmunta G. przeciwko Państwowemu Bankowi Rolnemu o 1.500.000 zł (w dawnej walucie), po rozpoznaniu skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Stalinogrodzie z dnia 13 listopada 1953 r., skargę kasacyjną oddalił.Uzasadnienie faktyczneW sprawie z powództwa Zygmunta G. przeciwko Państwowemu Bankowi Rolnemu, Oddział w O. o zapłatę 1.500.000 zł w dawnej walucie tytułem wynagrodzenia szkody spowodowanej zawaleniem się części budynku, Sąd Wojewódzki w Stalinogrodzie wyrokiem z dnia 13 listopada 1953 r. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 29 listopada 1949 r. i zasądził od pozwanego Banku na rzecz powoda kwotę 5.950 zł.W skardze kasacyjnej pozwany Bank domaga się zmiany zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W wypadku, gdy na zasadzie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. (Dz. U. Nr 50, poz. 281) oraz § 11 i 12 rozporządzenia Ministrów Odbudowy i Administracji Publicznej z dnia 25 lutego 1946 r. (Dz. U. Nr 10, poz. 72) władza budowlana odbierze właścicielowi prawo do przeprowadzenia naprawy budynku i przekaże budynek do odbudowy jednej z osób wymienionych w art. 7 i 9 cytowanego dekretu, osoba ta jest legitymowana w procesie odszkodowawczym opartym na podstawie art. 151 k.z., nie jest bowiem posiadaczem prekaryjnym, prawa jej nie są pochodne od właściciela, lecz źródło swoje mają w zarządzeniu władz.Okoliczność, czy właściciel budynku uprzednio swoim postępowaniem, a zwłaszcza zwłoką w odbudowie, przyczynił się do powstania szkody, jest bez znaczenia w procesie skierowanym na zasadzie art. 151 k.z. przeciwko osobie remontującej budynek na skutek zarządzenia władz dla przyjęcia jej legitymacji biernej, może mieć natomiast znaczenie w ewentualnym procesie regresowym.W związku z powyższym zarzut kasacyjny naruszenia art. 151 k.z. przez przyjęcie błędnej legitymacji biernej należało uznać za nieuzasadniony.Podobnie nieuzasadniony jest wysunięty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 144 § 2 k.z. oraz art. 250 k.p.c. Odpowiedzialność posiadacza budynku na podstawie art. 151 k.z. polega na zasadzie ryzyka, nie może on przeto uchylić się od odpowiedzialności przez wykazanie, iż żadnej winy nie ponosi, lecz tylko przez wykazanie, iż wypadek nie nastąpił na skutek braku utrzymania budynku w należytym stanie, ani na skutek wady w jego budowie. Gdy więc ustalono w sprawie, że szkoda została spowodowana przez zawalenie się części budynku, a pozwany nie wykazał, aby wypadek nie nastąpił na skutek braku utrzymania budynku w należytym stanie, ani na skutek wady w jego budowie, domniemanie prawne przemawia za istnieniem tego związku przyczynowego, a tym samym uzasadnia odpowiedzialność pozwanego jako posiadacza; czy natomiast brak utrzymania budynku w należytym stanie lub wady budynku były przez posiadacza zawinione, jest dla sprawy niniejszej również bezprzedmiotowe. Okoliczność ta może mieć znaczenie tylko w ewentualnym procesie regresowym przeciwko przedsiębiorstwu, któremu pozwany Bank polecił odbudowę i które w § 6 umowy przyjęło na siebie odpowiedzialność za wszelkie straty i szkody wynikłe dla osób trzecich z powodu niewłaściwego wykonania robót.W tym stanie rzeczy wobec braku uzasadnionych podstaw należało skargę kasacyjną oddalić.