CR 961/60

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa J.R. przeciw Skarbowi Państwa (...) o wydanie nieruchomości, na skutek rewizji pozwanych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w R. z dnia 17 października 1960 r. II C 192/60 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę temuż sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowódka twierdzi, że objęta sporem nieruchomość znajdująca się w posiadaniu pozwanych nie jest majątkiem opuszczonym (...) i wnosi o wydanie jej tej nieruchomości.Pozwany Skarb Państwa (...) wyraził gotowość uznania powództwa pod warunkiem przedłożenia dowodów stwierdzających prawa właścicielskie powódki i posiadanie nieruchomości w czasie wojny oraz w chwili jej zakończenia (...).Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo. Ustalił, że po śmierci męża - właściciela tej nieruchomości powódka wykonywała posiadanie nieruchomości przez pobieranie czynszu dzierżawnego od nieruchomości, po wojnie zaś nieruchomość znalazła się bez wiedzy powódki w dzierżeniu pozwanego. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego o tym, kto jest posiadaczem, decyduje wola posiadania. Powódka w czasie wojny faktycznie władała nieruchomością, a po wojnie nie straciła woli posiadania nieruchomości, bo (...) domagała się jej wydania od dzierżyciela.Wyrok zaskarżyli pozwani zarzucając, że (...) pogląd Sądu, jakoby o posiadaniu decydowała tylko wola posiadacza, jest błędny (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: (...) Błędny jest pogląd Sądu Wojewódzkiego, że o tym, kto jest posiadaczem, decyduje wola właściciela. W myśl bowiem art. 296 § 1 pr. rzecz. tylko ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest jej posiadaczem. Dla posiadania konieczne jest więc obok woli posiadanie w charakterze właściciela, również faktyczne władanie rzeczą (animus i corpus). Obydwa te czynniki są w ścisłym związku ze sobą (...). Wola posiadania, tj. wykonywanie praw wynikających z własności czy innego prawa, jeżeli nie jest zrealizowana, nie może mieć znaczenia dla posiadania; tak też samo władztwo faktyczne nie decyduje o posiadaniu, może być bowiem wyrazem dzierżenia. Musi istnieć określony stosunek między obu czynnikami, między władztwem i wolą, który to stosunek dopiero określa treść posiadania (...)