I C 2784/52

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Skarbu Państwa przeciwko Józefowi C. o odszkodowanie, po rozpoznaniu rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 31 lipca 1952 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneSkarb Państwa domagał się w pozwie zapłaty kwoty 600.000 zł w dawnej walucie tytułem wynagrodzenia spowodowanych przez pozwanego Józefa C. szkód, jakie tenże wyrządził w latach 1946-1949 pełniąc obowiązki architekta powiatowego w L., za co też został skazany prawomocnym wyrokiem z art. 286 k.k.Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zarzucił, że przy ocenie należności Skarbu Państwa nie uwzględniono wyłożonych przez pozwanego na pokrycie kosztów poruczonych mu robót remontowo-budowlanych kwot 168.375 zł oraz 46.000 zł w związku z remontem budynków Komendy M. O. i ZMP.Ponadto w toku postępowania pozwany przedstawił do kompensaty wzajemne roszczenie w sumie 37.000 zł w nowej walucie tytułem odszkodowania za bezprawną sprzedaż auta i motocykla zajętych przez powoda na podstawie tymczasowego zarządzenia w trybie zabezpieczenia powództwa.W związku z powyższym Wydział Prawny ograniczył dochodzone roszczenie o kwotę 11.193 zł 80 gr.Sąd Wojewódzki zasądził częściowo powództwo w kwocie 7.223 zł w nowej walucie.Sąd Wojewódzki na podstawie materiału zawartego w aktach karnych ustalił, że Skarb Państwa poniósł z winy pozwanego szkodę w wysokości 18.763 zł, od której należy potrącić kwotę 11.540 zł uzyskaną przez powoda ze sprzedaży zajętych ruchomości pozwanego.Dalszych roszczeń pozwanego Sąd Wojewódzki nie uwzględnił, uznając w tym wypadku potrącenie ze stanowiska art. 259 k.z. bez zgody powoda za niedopuszczalne.W rewizji pozwany w oparciu o podstawy z art. 371 § 1 pkt 1), 3) i 4) k.p.c. wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w części zasądzającej lub jego zmianę i oddalenie powództwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Z ustaleń skazującego wyroku karnego wynika, że pozwany twierdził, iż z sumy przywłaszczonej na podstawie sfałszowanych rachunków pokrył koszty remontu budynków dla Komendy M. O. i ZMP. Wynika stąd, że wypływające z tego tytułu pretensje stanowią odrębne wierzytelności pozwanego, podobnie jak z tytułu wynagrodzenia szkody za sprzedane auto i motocykl. Wierzytelności te, jak to trafnie przyjmuje zaskarżony wyrok, nie mogą jednak spowodować umorzenia dochodzonej pozwem wierzytelności, wbrew woli wierzyciela, zgodnie z art. 259 k.z. Według tego bowiem przepisu wbrew woli wierzyciela nie mogą być umorzone przez potrącenie ze strony dłużnika między innymi wierzytelności dotyczące zwrotu rzeczy samowolnie zabranych, a zatem, co wypływa z "ratio legis" tego przepisu, i - wierzytelności dotyczące odszkodowania za samowolnie zabrane rzeczy. Do takich zaś należą dochodzone pozwem roszczenia z tytułu przywłaszczenia przez pozwanego 80 kg drutu miedzianego, 1 motorka i 397.000 zł w dawnej walucie.W tych warunkach, skoro zarzuty rewizji wychodziły z odmiennego, błędnego założenia prawnego, a zaskarżony wyrok wykazuje trafne ustalenie i prawidłowe zastosowanie art. 259 k.z., należało dla braku uzasadnionych podstaw rewizję oddalić.