I C 723/53

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Genowefy Z. przeciwko Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w B. o zapłatę należności za pracę, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 27 listopada 1952 r.,zaskarżony wyrok zmienił i rewizję powódki od wyroku Sądu Powiatowego w Bielsku Podlaskim z dnia 2 kwietnia 1952 r. oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Bielsku Podlaskim wyrokiem z dnia 2 kwietnia 1952 r. oddalił powództwo Genowefy Z. przeciwko Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w B. o 2.385 zł z tytułu odszkodowania za rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia ustalając, że powódka jako kierowniczka sklepu sprzedawała jednym, a równocześnie odmawiała sprzedaży innym towarów, które w owym czasie posiadała w sklepie, działając przy tym na niekorzyść średnio- i małorolnych chłopów. Takie postępowanie powódki, zdaniem Sądu Powiatowego, upoważniało stronę pozwaną do rozwiązania z powódką umowy o pracę ze skutkiem natychmiastowym w oparciu o art. 32 rozporządzenia z dnia 16 marca 1928 r. o umowie o pracę pracowników umysłowych (Dz. U. Nr 35, poz. 323). Na skutek rewizji powódki Sąd Wojewódzki częściowo zmienił wyrok Sądu Powiatowego i zasądził od Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w B. kwotę 1.805 zł wraz z kosztami procesu.Sąd Wojewódzki uznał wprawdzie ustalenia Sądu Powiatowego za prawidłowe, jednakże stanął na stanowisku, że wyżej wskazanego działania powódki "nie można zakwalifikować jako niezachowania przez nią ogólnych obowiązków pracownika, objętych przepisami kodeksu zobowiązań i rozporządzenia z dnia 16 marca 1928 r. o umowie o pracę pracowników umysłowych".Sąd Wojewódzki uznał za mylny wniosek Sądu Powiatowego, iż powódka nie zachowała istotnych warunków umowy o pracę, wobec niewskazania, które warunki umowy nie zostały zachowane.Powyższy wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżył w dniu 27 maja 1953 r. rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa.Rewizja nadzwyczajna zarzuca, że zaskarżony wyrok narusza interes Państwa Ludowego i został wydany z pogwałceniem art. 32 rozporządzenia z dnia 16 marca 1928 r. o umowie o pracę pracowników umysłowych (Dz. U. Nr 35, poz. 323).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wobec uznania przez Sąd Wojewódzki, iż ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Powiatowy są prawidłowe, i wobec nieuwzględnienia zarzutu strony pozwanej co do niezgodności ustaleń faktycznych z treścią zebranego materiału, rozważenia wymaga jedynie okoliczność, czy słuszny jest pogląd Sądu Wojewódzkiego, że ustalone w sprawie fakty sprzedawania przez powódkę niektórych towarów tylko wybranym przez nią osobom, z naruszeniem interesów chłopów średnio- i małorolnych, nie uzasadniają rozwiązania umowy o pracę z winy pracownika na podstawie art. 32 cytowanego rozporządzenia.Trafnie zarzuca rewizja nadzwyczajna, że powyższe stanowisko Sądu Wojewódzkiego jest błędne i narusza art. 32 cytowanego rozporządzenia. Sąd Najwyższy już w orzeczeniu z dnia 29 maja 1952 r. C. 858/52 wyjaśnił, że odkładanie przez sprzedawczynię sklepu uspołecznionego pod ladę pewnych towarów z zamiarem kupienia ich dla siebie i koleżanek, stanowi wykorzystanie stanowiska sprzedawczyni ze szkodą konsumentów i że takie postępowanie nie da się pogodzić z obowiązkami pracownika handlu uspołecznionego i musi być zakwalifikowane jako nadużycie zaufania pracodawcy i naruszenie istotnych warunków umowy o pracę, uzasadniające rozwiązanie stosunku pracy ze skutkiem natychmiastowym. Podobnie ocenić należy fakty sprzedaży przez pracownicę sklepu spółdzielczego pewnych towarów wybranym klientom i odmowy sprzedaży ich innym klientom, zwłaszcza gdy łączy się to z naruszeniem interesów chłopów średnio- i małorolnych.Sprzedawca w uspołecznionym zakładzie pracy spełnia w ramach celowej działalności Państwa określoną funkcję społeczną, która polega między innymi na sprawnym zaopatrywaniu klasy robotniczej i pracującego chłopstwa w niezbędne artykuły. Faworyzowanie przez sprzedawcę pewnych osób ze szkodą w zaopatrzeniu średnio- i małorolnych chłopów w artykuły przemysłowe pozostaje w sprzeczności z podstawowymi obowiązkami sprzedawcy uspołecznionego zakładu pracy, podważa istotę sojuszu robotniczo-chłopskiego i wyrządza Państwu szkodę. Trafnie przeto uznał Sąd Powiatowy, że takie zachowanie stanowi ważną przyczynę w rozumieniu art. 32 cytowanego rozporządzenia, uzasadniającą rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę ze skutkiem natychmiastowym.Skoro Sąd Wojewódzki wyszedł z odmiennych założeń, wyrok tegoż Sądu podlega zmianie, a rewizja powódki jako bezzasadna - oddaleniu w całości.