II PK 235/13
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-01-29
Skład orzekający: Małgorzata Gersdorf
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca, w świetle przepisów prawa pracy i zasady równego traktowania, może stosować "zakupy kontrolowane" w celu weryfikacji przestrzegania przez pracownika przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a czy taki zakup może stanowić podstawę do rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Stwierdzono, że postawione przez powódkę zagadnienie prawne jest ujęte błędnie, ponieważ opiera się na wadliwym założeniu, że działanie pracodawcy było bezprawne. Sąd podkreślił, że pracodawca ma prawo utracić zaufanie do pracownika, który nie respektuje norm prawnych, a weryfikacja przestrzegania ustawy o wychowaniu w trzeźwości przez pracowników sklepów jest uzasadniona, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności pracodawcy.Stan faktyczny
Powódka została zwolniona z pracy za sprzedaż alkoholu osobie nieletniej w ramach kontrolowanego zakupu. Akcja ta była przeprowadzona w kilku sklepach z powodu doniesień o sprzedaży alkoholu niepełnoletnim. Powódka już wcześniej dopuściła się podobnego naruszenia. Sądy obu instancji oddaliły powództwo o przywrócenie do pracy i apelację powódki, uznając zasadność wypowiedzenia umowy o pracę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej powódki do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II PK 235/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gersdorf w sprawie z powództwa M. Z. przeciwko J. […] S.A. w K. o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 29 stycznia 2014 r., skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. z dnia 6 maja 2013 r., sygn. akt VII Pa […], odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania. UZASADNIENIE Powódka M. Z. wniosła skargę kasacyjna od wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 6 maja 2013 r., VII Pa […], który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 28 września 2012 r., IV P […]. Oba Sądy orzekające w sprawie ustaliły, iż nie istniały powody dla kwestionowania zasadności wypowiedzenia umowy o pracę. Powódka sprzedała nieletniemu alkohol, co było prawnie zabronione. Zakup był kontrolowany. Akcja takich zakupów kontrolowanych była przeprowadzona w kilku sklepach. Powodem przeprowadzania takiej akcji były doniesienia strażników o sprzedaży alkoholu niepełnoletnim, co łamie przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Powódka już wcześniej sprzedała piwo osobom niepełnoletnim. Zarówno pozew o przywrócenie do pracy jak i apelacja powódki zostały oddalone.
2 Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, twierdząc, że wyrok ten narusza prawo materialne (art. 8 k.p., art. 45 k.p. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości; art. 32 Konstytucji, art. 94 pkt 1 k.p. i art. 18 ust. 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości) oraz procesowego (art. 378 § 1 k.p.c., art. 217 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c.). Uzasadnienie dla przyjęcia skargi kasacyjnej powódka zamknęła w pytaniu prawnym, czy w świetle przepisów prawa pracy, wobec treści art. 8 k.p. a także zasady równego traktowania, dopuszczalne jest kontrolowanie pracownika przez tzw. „zakupy kontrolowane” i czy taki zakup może stanowić podstawę merytoryczną wystarczająca do zwolnienia pracownika z pracy za wypowiedzeniem w świetle art. 8 k.p. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W rozpoznawanej sprawie żadna z tych okoliczności nie zachodzi. Szczególnie pozbawione jest uzasadnienia prawnego twierdzenie, iż sprawa rodzi przedstawione zagadnienie prawne natury ogólnej, które wymaga udzielenia odpowiedzi przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie kryje bowiem w sobie błąd przesunięcia kategorialnego. Skoro skarżąca powołuje się na art. 8 k.p. to tym samym twierdzi, że pracodawca miał prawo wypowiedzenia, a jedynie nadużył swego prawa. Ta konstatacja nie może prowadzić do tezy, czy współgrać z tezą, że działanie pracodawcy było bezprawne także w świetle Konstytucji RP. Z tego zatem punktu widzenia postawione zagadnienie jest ujęte błędnie i nie może być
3 rozwiązane przez Sąd Najwyższy. Nie jest zaś rolą Sądu Najwyższego korygowanie pytań stawianych mu przez skarżących. Dodatkowo uzasadniając postanowienie o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania, należy wskazać, że wypowiedzenie jest normalnym sposobem rozwiązania stosunku pracy. Pracodawca – w świetle okoliczności sprawy – miał zaś prawo utracić do powódki zaufanie skoro nie respektowała ona norm prawa i zaleceń pracodawcy. Przypomnijmy, iż przedsiębiorcy podlegają kontroli z punktu widzenia ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a kary za naruszenie ustawy są dotkliwe. Pracownik nie respektujący norm tej ustawy naraża zatem pracodawcę na odpowiedzialność, nawet karną. Czynienie zatem zarzutu pracodawcy, że weryfikował przestrzeganie przedmiotowej ustawy przez kasjerów (zmonitowany przez ochronę sklepu) wydaje się nie stosowne z perspektywy celów samej ustawy. W kontekście przedstawionych poglądów oraz ustalonego stanu faktycznego w sprawie przedstawione zagadnienie prawne nie ma waloru ogólnego. Zmierza raczej do uzyskania rozstrzygnięcia prawnego po myśli pozwanej spółki. Z tych względów na podstawie art. 3989 § 1 i § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. aw
Powiązane orzeczenia
- II PSK 2/21 2021-01-12Czy pracodawca ma prawo żądać od pracownika poddania się profilaktycznemu badaniu alkomatem bez spełnienia przesłanek określonych w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz czy odmowa takie…
- III PK 196/19 2020-11-18Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni art. 17 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w kontekście badania stanu trzeźwości pracownika przez pracodawcę, może zostać przyjęta do rozpozn…
- I PK 104/16 2016-12-20Czy pracodawca może wprowadzić w regulaminie pracy zasady dotyczące dopuszczalności spożycia alkoholu przed pracą, bardziej rygorystyczne niż przepisy powszechnie obowiązujące, i czy pracownik może być obarczony winą za…
- I PK 287/15 2016-09-27Czy naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu przy typowaniu pracownika do zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika, przy braku wskazania przez pracodawcę jednoznacznych, obiektywnych i rzeczywistych kr…
- III PSK 243/21 2022-11-22Czy pracodawca, który przeprowadził badanie trzeźwości pracownika we własnym zakresie (nawet w asyście policji), może skutecznie rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowni…
Powołane przepisy
art. 8 KPart. 45 KPart. 15 ust. 2art. 32art. 94 pkt 1 KPart. 18 ust. 8art. 378 § 1 KPCart. 217 KPCart. 328 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy