I CKN 684/98
Izba Cywilna1999-09-24
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego (art. 109 krodz.) przez wadliwe ustalenie stanu faktycznego oraz naruszenia prawa procesowego (art. 576 § 1 kpc) przez niewysłuchanie osoby bliskiej małoletniego, może być uznana za usprawiedliwioną, jeśli nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 393^1 pkt 1 i 2 kpc?Ratio decidendi
Kasacja nie może być uznana za usprawiedliwioną, jeśli nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 393^1 pkt 1 i 2 kpc. Zarzut naruszenia prawa materialnego musi precyzyjnie określać, czy doszło do wadliwego zastosowania przepisu, czy jego błędnej wykładni. Ponadto, w przypadku zarzutu naruszenia prawa procesowego, należy wykazać, jaki wpływ miało to uchybienie na wynik sprawy. Sąd Najwyższy nie jest sądem faktu i nie dopuszcza powoływania nowych dowodów w postępowaniu kasacyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rozwiązania rodziny zastępczej ustanowionej dla małoletniego M. Z. w osobie jego babki, M. D., oraz pozbawienia władzy rodzicielskiej matki małoletniego, J. O. Sąd pierwszej instancji wydał postanowienie w tym przedmiocie, a Sąd Wojewódzki oddalił apelację M. D. M. D. wniosła kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 109 krodz.) i procesowego (art. 576 § 1 kpc).Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako nieusprawiedliwioną.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CKN 684/98 P O S T A N O W I E N I E Dnia 24 września 1999 r. Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - Z. Strus Sędziowie: SN - M. Kocon SN - K. Kołakowski (spraw.) Protokolant: B. Rogalska po rozpoznaniu w dniu 24 września 1999 r. na rozprawie sprawy z urzędu o rozwiązanie rodziny zastępczej ustanowionej dla małoletniego M. Z. w osobie M. D. oraz pozbawienie władzy rodzicielskiej matki małoletniego – J. O. na skutek kasacji M. D. od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w P. z dnia 27 lutego 1998 r., sygn. akt II Ca […] p o s t a n a w i a : oddalić kasację.
2 U Z A S A D N I E N I E Kasacja wniesiona w imieniu uczestniczki postępowania od postanowienia oddalającego jej apelację od postanowienia Sądu opiekuńczego, którym m.in. rozwiązano rodzinę zastępczą, jaką – będąc babką małoletniego - stanowiła, oparta została na podstawach: „naruszenia prawa materialnego – art. 109 kro, przez wydanie zarządzenia bez zaistnienia wymaganej przez ustawę okoliczności” i „naruszenia prawa procesowego – art. 576 § 1 kpc – przez niewysłuchanie osoby bliskiej małoletniego”. Na tych podstawach wniesiono o uchylenie postanowień Sądów obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Do kasacji załączono dokument i w jej uzasadnieniu powołano się na jego treść wskazującą – zdaniem skarżącej – na odmienny od ustalonego stan faktyczny. Sąd Najwyższy oddalił tę kasację, gdyż nie jest ona oparta na „usprawiedliwionych” podstawach (art. 39312 kpc). Mimo formalnego powołania pierwszej z podstaw kasacji, naruszenia prawa materialnego skarżąca upatruje, jak wynika zarówno ze sformułowania samej tej podstawy, jak i z jej uzasadnienia, w wadliwym zaakceptowaniu przez b. Sąd Wojewódzki ustaleń Sądu pierwszej instancji. W kasacji, wbrew wymaganiu wynikającemu wprost z art. 3931 pkt 1 kpc, nie wypełniono tej podstawy dopełnieniem obowiązku skonkretyzowania, czy zarzucane naruszenie polegało na wadliwym zastosowaniu powołanego w podstawie kasacji przepisu (a zatem zamiast innego – właściwego w sprawie), czy na jego błędnej wykładni (a więc nadaniu mu treści, której nie zawiera). W istocie więc w ramach tej podstawy w kasacji znalazła się jedynie polemika z prawidłowością poczynionych ustaleń faktycznych. Oznacza to, że jest ona „nieusprawiedliwiona”.
3 Także druga z powołanych podstaw nie odpowiada ustawowym wymaganiom. Nie spełniono bowiem nakazu wskazania, czy i jaki wpływ miało wskazane w tej podstawie uchybienie na wynik sprawy (art. 3931 pkt 2 in fine kpc). Niewątpliwie również w świetle okoliczności sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że istotnie syn uczestniczki jest osobą dla małoletniego bliską, a nadto, że jego wysłuchanie mogłoby mieć wpływ na orzeczenie co do istoty sprawy. Sąd Najwyższy nie jest sądem faktu (art. 39315 kpc) dlatego też nie jest dopuszczalne powoływanie w kasacji nowych dowodów. Pisma załączone do akt w toku postępowania kasacyjnego, nawet w tego rodzaju sprawie, nie mogły więc być uwzględnione przez Sąd Najwyższy. aw jb.
Powiązane orzeczenia
- I CKN 1008/98 2000-12-14Czy Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację opartą wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego, jest związany stanem faktycznym sprawy, na którym oparto zaskarżony wyrok, i czy zarzut naruszenia art. 56 § 3 k.r. i o. jest zasa…
- V KK 365/18 2018-09-25Czy zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego, polegający na niezastosowaniu art. 15 § 1 k.k., może być skutecznie podniesiony w kasacji, jeśli jego uzasadnienie opiera się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych dokon…
- II KK 251/21 2021-07-08Czy kasacja obrońcy skazanego, zarzucająca rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 207 § 1 k.k. oraz niecałkowite ustosunkowanie się Sądu odwoł…
- IV KK 123/13 2013-04-29Czy kasacja obrońcy skazanego, zarzucająca rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, może być uznana za oczywiście bezzasadną, jeśli w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji i powiela…
- IV KK 366/25 2025-11-25Czy kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego, kwestionująca ustalenia faktyczne pod pozorem zarzutu rażącego naruszenia prawa procesowego lub materialnego, może być uznana za skuteczną, jeśli nie wyst…
Powołane przepisy
art. 109 kroart. 576 § 1 kpcart. 39312 kpcart. 3931 pkt 1 kpcart. 3931 pkt 2art. 39315 kpc§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy