I CNP 108/25

Izba Cywilna2026-02-27

Skład orzekający: Marcin Krajewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji, wniesiona przez stronę niebędącą adwokatem lub radcą prawnym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona do Sądu Najwyższego przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej (niebędącą adwokatem, radcą prawnym ani innym kwalifikowanym podmiotem), jest dotknięta brakiem nieusuwalnym i podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Ponadto, skarga taka nie przysługuje od postanowień w przedmiocie wyłączenia sędziego, które nie kończą postępowania w sprawie.
Stan faktyczny
M.D. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 18 lipca 2025 r., które oddaliło jego wniosek o wyłączenie sędziego. Skarga została złożona osobiście przez M.D., który nie jest adwokatem ani radcą prawnym. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Pełny tekst orzeczenia

I CNP 108/25 POSTANOWIENIE 27 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Krajewski na posiedzeniu niejawnym 27 lutego 2026 r. w Warszawie w sprawie ze skargi M.D. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z 18 lipca 2025 r., IV Co 261/25, wydanego w sprawie z wniosku M.D. o wyłączenie sędziego na podstawie art. 42a ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, odrzuca skargę. UZASADNIENIE Postanowieniem z 18 lipca 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił wniosek o wyłączenie SSO X.Y. od orzekania w sprawie IV C 784/25. M.D. złożył osobiście skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wskazanego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przez Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Dotyczy to także postępowania toczącego się na skutek wniesienia do Sądu Najwyższego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sporządzenie skargi osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej (tj. I CNP 108/25 2 niebędącą adwokatem, radcą prawnym ani innym kwalifikowanym podmiotem wymienionym w art. 871 § 2 k.p.c.) jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej, bez wzywania do uzupełnienia braku. Nie ma przy tym możliwości usunięcia takiego braku samodzielnie przez stronę ani jej pełnomocnika w jakiejkolwiek formie (zob. m.in. postanowienia SN z 20 lipca 2007 r., V CNP 102/07; z 14 lutego 2020 r., V CNP 40/19, i z 12 września 2025 r., I CNP 22/25). Jednocześnie skarga podlegała odrzuceniu również z innej przyczyny. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie (art. 4241 § 1 in principio k.p.c.). Nie można natomiast uznać za orzeczenia kończące postępowanie w sprawie w rozumieniu wskazanego przepisu postanowień w przedmiocie wyłączenia sędziego (zob. postanowienia SN z 29 stycznia 1997 r., I CZ 38/96, i z 10 września 1997 r., I PKN 234/97, OSNAPiUS 1998, nr 13, poz. 399). Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 1 w zw. z art. 4246 § 3 k.p.c. odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Marcin Krajewski (M.M.) [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 42aart. 871 § 1 KPCart. 871 § 2 KPCart. 4241 § 1art. 4248 § 1art. 4246 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy