I CNP 14/23

I CNP 14/23 POSTANOWIENIE 11 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska na posiedzeniu niejawnym 11 lipca 2023 r. w Warszawie, w sprawie z powództwa P. spółki cywilnej w K. R.J. B.S. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta K. o zapłatę, na skutek skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia P. spółki cywilnej w K. R.J. B.S. na wyroku Sądu Okręgowego w Koninie I Wydział Cywilny Sekcja Odwoławcza z 18 grudnia 2019 r., I ACa 418/20, 1) odrzuca skargę; 2) zasądza od powódek na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej 5 400 zł (pięć tysięcy czterysta) tytułem kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi. (A.G.) I CNP 14/23 2 UZASADNIENIE Powódki R.J. i B.S. wniosły skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku z 18 grudnia 2019 r. wydanego przez Sąd Okręgowy w Koninie w sprawie z powództwa P. s.c. w K. R.J. i B.S. przeciwko Skarbowi Państwa – Prezydentowi Miasta K. o zapłatę. W odpowiedzi Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. i zastępowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o odrzucenie skargi oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania skargowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie przyjmuje się, że stronę, która chce skorzystać z wniesienia skargi na podstawie art. 4241 § 2 k.p.c., obciąża obowiązek wykazania, iż zachodzi wyjątkowy wypadek polegający na tym, że z przyczyn niezawinionych i usprawiedliwiających jej zaniechanie, nie mogła skorzystać ze zwykłych środków prawnych. Błędy strony skutkujące odrzuceniem apelacji nie mogą być uznane za taki wyjątkowy wypadek (por. postanowienia SN: z 20 lutego 2008 r., I CNP 4/08; z 29 stycznia 2009 r., II CNP 130/08 i z 27 listopada 2013 r., III CNP 27/13). Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie można traktować jak alternatywy dla apelacji, skargi o wznowienie postępowania czy choćby skargi kasacyjnej, a od 3 kwietnia 2018 r. – skargi nadzwyczajnej (por. postanowienie SN z 3 grudnia 2020 r., II BU 2/20). Ta zasada znajduje wyraz w art. 4241 § 2 in fine k.p.c., w którym ustawodawca zastrzegł, że skarga oparta na ustalonych w tym przepisie przesłankach nie jest dopuszczalna, gdy możliwa była zmiana lub uchylenie wyroku w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych (por. postanowienie SN z 25 czerwca 2019 r., V CNP 1/19). Należy także wskazać, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku powinna spełniać wymagania konstrukcyjne określone w art. 4245 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, skarga o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, I CNP 14/23 3 od którego została wniesiona, ze wskazaniem w jakiej części zostało zaskarżone, przytoczenie jej podstaw i ich uzasadnienie, wskazanie przepisu prawa, z którym orzeczenie to jest niezgodne, uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy, wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem. Zachowanie powyższych wymagań konstrukcyjnych skargi podlega badaniu przez Sąd Najwyższy przy wniesieniu skargi, a uchybienie tym wymaganiom nie podlega sanowaniu. Brak któregokolwiek ze wskazanych wyżej elementów skargi skutkuje jej odrzuceniem a limine (art. 4248 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy wyjaśnił w swoim orzecznictwie, że wymagania te powinny być spełnione w sposób kumulatywny, a nadto, że każde z nich ma charakter samoistny, powinno być zatem spełnione samodzielnie, niezależnie od innych (postanowienia SN: z 20 lipca 2005 r., IV CNP 1/05 i z 7 sierpnia 2012 r., III CNP 14/12). W odniesieniu do badanej skargi należy stwierdzić, że nie zostało spełnione wymaganie określone w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., które kreuje obowiązek uprawdopodobnienia szkody wyrządzonej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy. W orzecznictwie wskazuje się, że uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody przez wydanie wyroku polega na złożeniu przez skarżącego oświadczenia, iż szkoda wystąpiła - ze wskazaniem jej rodzaju i rozmiaru - oraz uwiarygodnienie tego oświadczenia przez powołanie i przedstawienie stosownych dowodów (por. postanowienie SN z 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05). Niezbędne jest przy tym przeprowadzenie przekonywającego wywodu wskazującego czas powstania szkody oraz związek przyczynowy między szkodą a wydaniem zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie SN z 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05). Dodatkowo należy wskazać, że podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów (art. 4244 zd. 2 k.p.c.), a argumentacja skarżących zmierza do polemiki z ustaleniami faktycznymi sądu i oceną dowodów. Z tych przyczyn skarga powódek o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlegała odrzuceniu na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. I CNP 14/23 4 O kosztach postępowania skargowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 zdanie drugie, art. 391 § 1, art. 39821 i art. 42412 oraz § 10 ust. 5 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.). [ał] (A.G.) I CNP 14/23 5